ΑΠΟΨΗ

Το «τελευταίο μίλι» της πανδημίας στο Ισραήλ και στην Ελλάδα

to-teleytaio-mili-tis-pandimias-sto-israil-kai-stin-ellada-561328435

Η ανάλυση των δεδομένων των εμβολιασμών της πανδημίας του Ισραήλ εξακολουθεί να εντυπωσιάζει θετικά και να αποτελεί ελπίδα και πρότυπο για την αντιμετώπιση της πανδημίας και από άλλες χώρες. Πληθυσμιακά, κλιματικά και γεωγραφικά το Ισραήλ και η Ελλάδα βρίσκονται αρκετά κοντά.

Μετά την επέκταση των εμβολιασμών σε αρκετό πληθυσμό και την κορύφωση του παρόντος κύματος, η ανάλυση των κρουσμάτων χάνει τη σπουδαιότητα που είχε μέχρι πρότινος. Εξάλλου, λόγω του μεγάλου αριθμού οικιακών τεστ θα παρουσιαστούν αρκετά κρούσματα τις επόμενες μέρες.

Τη μεγαλύτερη σπουδαιότητα αποκτά πλέον ο αριθμός των θανάτων, που είναι και η πιο οδυνηρή συνέπεια της πανδημίας. Η κάμψη της καμπύλης των ημερήσιων θανάτων προς τα κάτω δείχνει την αποτελεσματικότητα των εμβολιασμών στην κοινότητα. Στη συνέχεια, σημαντικές παράμετροι είναι οι αριθμοί των διασωληνωμένων και των εισαγωγών στα νοσοκομεία. Η ανάλυση των δεδομένων δίνει πλέον περισσότερη βαρύτητα σε αυτούς τους παράγοντες.

to-teleytaio-mili-tis-pandimias-sto-israil-kai-stin-ellada0Αναλύοντας πραγματικά δεδομένα του Ισραήλ, που προηγείται παγκοσμίως στον αριθμό των εμβολιασμών, και αναλύοντας τις σημαντικές ημερομηνίες όπου λήφθηκαν κρίσιμες αποφάσεις, μπορούμε να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την πορεία των αποφάσεων προς το «τελευταίο μίλι» της πανδημίας. Στον πίνακα βλέπουμε την κορύφωση του 7ήμερου μέσου όρου με 8.395 κρούσματα να πραγματοποιείται στις 15/1/2021, έχοντας εμβολιαστεί το 5% του πληθυσμού με τις 2 δόσεις. Η κορύφωση των θανάτων επήλθε με εμβολιασμένο το 14% του πληθυσμού, 10 ημέρες μετά. Η άρση του απαγορευτικού έγινε με εμβολιασμένο το 27% του πληθυσμού, 20 μέρες μετά την κορύφωση των θανάτων και 30 μέρες μετά την κορύφωση των κρουσμάτων στις 15/2/21.

Σχεδόν ολικό άνοιγμα της αγοράς πραγματοποιήθηκε με εμβολιασμένο το 44% του πληθυσμού, 50 μέρες μετά την κορύφωση των θανάτων και 60 μέρες μετά την κορύφωση των κρουσμάτων, με 7ήμερο μέσο όρο κρουσμάτων στις 2.332.

Θα μπορούσαμε στη χώρα μας, ακολουθώντας το σενάριο του Ισραήλ με βάση τις κρίσιμες ημερομηνίες, να χαράξουμε ένα βασικό σενάριο κρίσιμων αποφάσεων όταν φθάσουμε στα αντίστοιχα ποσοστά εμβολιασμών.

α) Θεωρούμε ότι κορύφωση των κρουσμάτων επιτεύχθηκε το πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου με εμβολιασμένο το 6% του πληθυσμού και 7ήμερο μέσο όρο κρουσμάτων 3.075 κρούσματα (75% λιγότερα από τα κρούσματα του Ισραήλ).

β) Η κορύφωση των θανάτων στην Ελλάδα με βάση το σενάριο του Ισραήλ θα πρέπει να επέλθει όταν επιτευχθεί ο εμβολιασμός του 14%. Η κορύφωση των ημερήσιων θανάτων είναι το κρίσιμο σημείο της τρέχουσας εβδομάδας. Εάν η κορύφωση των απωλειών γίνει στα τωρινά επίπεδα, όπως μάλλον δείχνουν τα δεδομένα, θα έχει ως συνέπεια να δούμε τη μείωση των θανάτων πριν φθάσουμε στο 14% των εμβολιασμών. Αυτό θα έχει ευνοϊκές συνέπειες και στις επόμενες κρίσιμες αποφάσεις.

Τα θετικά προς αυτή την ευνοϊκή εξέλιξη είναι οι μειωμένοι θάνατοι στο παρόν κύμα κατά 30% σε σχέση με το κύμα του Νοεμβρίου, παρόλο που οι διασωληνωμένοι είναι 25% επιπλέον. Επίσης, τα κρούσματα στην Ελλάδα είναι 75% λιγότερα από αυτά του Ισραήλ. Επιπλέον, στο Ισραήλ οι θάνατοι στο τελευταίο κύμα ήταν 50% περισσότεροι από το κύμα του Νοεμβρίου.

γ) Η άρση του απαγορευτικού με βάση το σενάριο του Ισραήλ θα πρέπει να γίνει όταν εμβολιαστεί το 27% του πληθυσμού. Ομως τα παραπάνω δεδομένα δείχνουν ότι η άρση θα γίνει με λιγότερο ποσοστό εμβολιασμών.

δ) Το σχεδόν ολικό άνοιγμα της αγοράς, με βάση το σενάριο του Ισραήλ, θα πρέπει να γίνει όταν θα έχει εμβολιαστεί το 44% του πληθυσμού. Ομως και σε αυτή την περίπτωση τα παραπάνω δεδομένα δείχνουν ότι θα γίνει με λιγότερο ποσοστό εμβολιασμών.

Οι προσπάθειες της πολιτείας και της κοινωνίας πρέπει να στραφούν στην ορθή τήρηση των μέτρων, καθώς το σταδιακό άνοιγμα των δραστηριοτήτων θα φέρνει σποραδικές εξάρσεις των παραμέτρων.

Στις 4/4/21, όπως δείχνει το διάγραμμα, το Ισραήλ πέτυχε, 70 μέρες μετά την κορύφωση των ημερήσιων θανάτων και έχοντας εμβολιαστεί το 55% του πληθυσμού, να έχουν μειωθεί:

α) Οι θάνατοι κατά 85% από την κορυφή (κόκκινη καμπύλη).
β) Οι διασωληνωμένοι κατά 71% (κίτρινη καμπύλη).
γ) Οι νέες εισαγωγές κατά 90% (πράσινη καμπύλη).
δ) Τα κρούσματα κατά 96% (μπλε καμπύλη).

Τα παραπάνω εντυπωσιακά αποτελέσματα θα μπορέσουν να επιτευχθούν και στη χώρα μας κατόπιν σημαντικών προσπαθειών από όλους και υπό την προϋπόθεση ότι οι εμβολιασμοί θα συνεχιστούν κανονικά και ότι η κοινότητα θα ακολουθεί το μέτρο της τήρησης των αποστάσεων, θα κάνει ορθή χρήση της μάσκας και θα αποφεύγει τους συνωστισμούς τουλάχιστον μέχρι την ολοκλήρωση των εμβολιασμών ή μέχρι ότου μας συμβουλεύσουν οι υγειονομικοί. Η ορθή τήρηση των μέτρων κατά τις εορτές του Πάσχα θα εγγυηθεί την έναρξη της τουριστικής σεζόν και την ανάκαμψη της οικονομίας νωρίτερα. Είναι όμως ανησυχητικό ότι στις ηλικίες που έχει επιτραπεί ο εμβολιασμός μέχρι τώρα, και είναι και οι πιο ευάλωτες, έχει εμβολιαστεί μόνο το 60% κατά μέσον όρο.
 
​​​​​​* Ο κ. Γ. Ατσαλάκης είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης και ο κ. Β. Τσούμπρης είναι ερευνητής στο Εργαστήριο Ανάλυσης Δεδομένων και Πρόβλεψης.