ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Στο… τραπέζι της Ε.Ε. η «βαθμολόγηση» των τροφίμων

Αναμένεται να υιοθετηθεί το 2022

sto-trapezi-tis-e-e-i-vathmologisi-ton-trofimon-561343516

Oλο και περισσότερους υποστηρικτές ανάμεσα στα κράτη-μέλη αλλά και τις οργανώσεις καταναλωτών βρίσκει το σύστημα επισήμανσης τροφίμων με την επωνυμία Nutri-score, το οποίο τείνει να είναι το επικρατέστερο ανάμεσα σε όσα εξετάζει η Ε.Ε. προκειμένου να επιβάλει την υποχρεωτική σήμανση σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα. Ο σχετικός κανονισμός, σύμφωνα με τον οποίο τα τρόφιμα θα πρέπει να φέρουν στο μπροστινό τμήμα της συσκευασίας τους ευκρινή και κατανοητή για τους καταναλωτές σήμανση όσον αφορά τη διατροφική τους αξία, σχεδιάζεται να υιοθετηθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2022. Πάντως, η Ελλάδα έχει ταχθεί κατά της επισήμανσης Nutri-score, καθώς ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούνται και βαθμολογούνται τα τρόφιμα αναδεικνύει ως υγιεινότερα τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη σε σχέση με το ελαιόλαδο, το οποίο περιέχει πολλές θερμίδες. 

Το Nutri-score ή αλλιώς διατροφική επισήμανση πέντε χρωμάτων και πέντε γραμμάτων αποτελεί μια αξιολόγηση της διατροφικής αξίας του τροφίμου. Το… σκορ κάθε τροφίμου υπολογίζεται χρησιμοποιώντας την περιεκτικότητα επτά διαφορετικών διατροφικών παραμέτρων. Τεσσάρων επιβαρυντικών (θερμίδες, κορεσμένα λιπαρά οξέα, σάκχαρα, αλάτι) και τριών θετικών (ξηροί καρποί, εδώδιμες ίνες, πρωτεΐνες). Με βάση έναν αλγόριθμο προκύπτει η κατάταξη του τροφίμου από σκούρο πράσινο Α (πολύ καλό διατροφικά) έως και κόκκινο Ε (πολύ κακό διατροφικά). Το συγκεκριμένο σύστημα ξεκίνησε από τη Γαλλία όπου εφαρμόζεται ήδη, ενώ και άλλες χώρες το έχουν υιοθετήσει προαιρετικά (Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Γερμανία, Ολλανδία). Παράλληλα, οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε. εμφανίζονται θετικές, τουλάχιστον σε κυβερνητικό επίπεδο, στην υιοθέτησή του. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ισπανίας η οποία λέει «ναι» σε επίσημο επίπεδο, ωστόσο οι ελαιοπαραγωγοί της χώρας και το Συμβούλιο Ελαιολάδου αντιδρούν έντονα.

sto-trapezi-tis-e-e-i-vathmologisi-ton-trofimon0

Στο σύστημα Nutri-score, ως έχει αυτή τη στιγμή, αντιδρούν εκτός από την Ελλάδα και οι Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Τσεχία. Η ελληνική θέση είναι ότι από την επισήμανση «διατροφικής ποιότητας» πρέπει να εξαιρεθούν τα ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα καθώς και τα λεγόμενα «μονοσυστατικά», όσα δηλαδή έχουν συγκεκριμένη σύσταση στην οποία η βιομηχανία δεν μπορεί να παρέμβει, όπως το ελαιόλαδο ή το μέλι. Επιπλέον, η Ελλάδα ζητεί η επισήμανση να μην έχει χρώμα, καθώς όταν ο καταναλωτής βλέπει κόκκινο, αμέσως το μεταφράζει ως «κακό». Ζητεί επίσης η επισήμανση Nutri-score να μην είναι υποχρεωτική. «Εφόσον τόσες χώρες έχουν ήδη αποδεχθεί το συγκεκριμένο σύστημα, θα είναι δύσκολο να έχουμε στην αγορά όλα τα ευρωπαϊκά προϊόντα με τη συγκεκριμένη επισήμανση και εμείς να μην την εφαρμόζουμε», λέει στην «Κ» ο Αντώνης Ζαμπέλας πρόεδρος του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) και καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η Κομισιόν έχει ζητήσει από την EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων) να επαναξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο δημιουργείται το διατροφικό προφίλ των προϊόντων και τα συστατικά που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. 

Την ίδια στιγμή, πολλές καταναλωτικές οργανώσεις σε όλη την Ευρώπη έχουν εμφανιστεί υπέρ της υποχρεωτικής υιοθέτησης του συστήματος προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της παχυσαρκίας. Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC) λέει «ναι» στο νέο σύστημα, ενώ και η ελληνική ΕΚΠΟΙΖΩ υποστηρίζει το Nutri-score ως την καλύτερη μέθοδο αξιολόγησης της διατροφικής ποιότητας των τροφίμων «όπως δείχνουν πολλές έρευνες αλλά και υποστηρίζουν πολλοί Ευρωπαίοι επιστήμονες», τονίζει η Ελένη Αλευρίτου πρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ. «Το Nutri-score είναι κατανοητό και στα άτομα χαμηλότερου βιοτικού επιπέδου, τα οποία συνήθως διατρέφονται με χαμηλής ποιότητας προϊόντα. Δίνει μια βαθμολογία στο τρόφιμο αλλά δεν υποσκάπτει όπως υποστηρίζεται τη μεσογειακή διατροφή. Το ελαιόλαδο θα πρέπει να το συγκρίνουμε με άλλα λίπη, όχι με άλλα είδη τροφίμων», καταλήγει.