ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πώς απεικόνιζαν οι αρχαίοι Μακεδόνες τις τέσσερις εποχές (εικόνες)

Τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά των ανθρωπινων μορφών διακοσμούσαν το δάπεδο ενός ρωμαϊκού σπιτιού - σύμφωνα με τους ειδικούς πιθανότατα στη Θεσσαλονίκη

pos-apeikonizan-oi-archaioi-makedones-tis-tesseris-epoches-eikones-561387064

Μ’ ένα ψηφιδωτό που απεικονίζει το Θέρος και παρουσιάζεται για πρώτη φορά, υποδέχεται το καλοκαίρι το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το οποίο επέλεξε να προβάλει το έργο διαδικτυακά ως το έκθεμα του μήνα Ιουνίου.

Το έργο, αποτελεί μέρος μιας σειράς ψηφιδωτών που διακοσμούσαν το δάπεδο ενός ρωμαϊκού σπιτιού – σύμφωνα με τους ειδικούς πιθανότατα στη Θεσσαλονίκη- και τα οποία εντοπίσθηκαν και αποκολλήθηκαν στη διάρκεια ανασκαφής τη δεκαετία του 1930.

Τα υπόλοιπα ψηφιδωτά απεικονίζουν τις άλλες εποχές του χρόνου, καθώς και τον Ωκεανό και τη Θάλασσα.

pos-apeikonizan-oi-archaioi-makedones-tis-tesseris-epoches-eikones0
Ψηφιδωτά δάπεδα με απεικονίσεις της ‘Ανοιξης/Φθινοπώρου, του Χειμώνα, του Ωκεανού και της Θάλασσας

Μορφή χωρίς φύλο

Το «Θέρος» απεικονίζει μία μορφή σε προτομή, με μακριά καστανά μαλλιά, με το πρόσωπο στραμμένο ελαφρά προς τον αριστερό ώμο, να προβάλλει σε φόντο από ανοιχτόχρωμες ψηφίδες. Φορά ιμάτιο που αφήνει ακάλυπτο το δεξί μέρος του στήθους, ενώ πίσω διακρίνεται μια δέσμη από στάχυα. Η μορφή αποδίδεται με λίθινες ψηφίδες στα φυσικά τους χρώματα, όπου κυριαρχούν οι έντονες χρυσοκάστανες αποχρώσεις, τονίζοντας έτσι τη σύνδεση με τη συγκεκριμένη εποχή του χρόνου. Δεν είναι σαφές αν πρόκειται για μορφή γυναικεία ή ανδρική.

pos-apeikonizan-oi-archaioi-makedones-tis-tesseris-epoches-eikones2

Όπως σημειώνει η κ. Μέλλιου, στα κείμενα για το εν λόγω έργο, το φύλο αντιμετωπίζεται ουδέτερα. «Πολλές μορφές ανάλογα με την εποχή και την τέχνη που έχει μπει σε ένα έργο, δεν είναι σαφές αν είναι θηλυκές ή αρσενικές οι μορφές», εξηγεί. Στο συγκεκριμένο, επειδή είναι σπασμένο σε διάφορα καίρια σημεία, δε φαίνεται για παράδειγμα το στήθος, κάτι που δε βοηθά τους ειδικούς να καταλήξουν στο φύλο. 

Το «Θέρος» χρονολογείται στα τέλη του 3ου αι. μ.Χ. οπότε και ήταν συνηθισμένο να προβάλλονται τέτοιες μορφές, κυρίως για την ευγονία, για να «δείξουν τι φέρνει η κάθε εποχή, όπως η συγκεκριμένη που κουβαλάει στάχυα», εξηγεί η κ. Μέλλιου. Η αίσθηση του καλοκαιριού δίνεται και μέσα τη χρωματική παλέτα που χρησιμοποιείται, με τα καφέ και τα χρυσά χρώματα, ενώ στο αντίστοιχο ψηφιδωτό του Χειμώνα κυριαρχούν πιο ψυχρά χρώματα όπως το γκρι και το λευκό και στο τρίτο -για το οποίο δεν έχουν καταλήξει οι ειδικοί αν πρόκειται για το Φθινόπωρο ή την Άνοιξη- υπάρχει μεγαλύτερη ποικιλία χρωμάτων.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ