ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Προ ευθυνών για την ευζωία των ζώων

Το νομοσχέδιο, οι έντονες αντιδράσεις και το παράθυρο για βελτιώσεις, με επίκεντρο τους «ερασιτέχνες εκτροφείς»

pro-eythynon-gia-tin-eyzoia-ton-zoon-561397741

Τρεις εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης που αφορά το νέο σχέδιο νόμου «Για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Πρόγραμμα Αργος» και οι αντιδράσεις κάθε άλλο παρά έχουν κοπάσει. Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου συγκέντρωσε πάνω από 28.000 σχόλια και παρατηρήσεις, τα περισσότερα από τα οποία αφορούσαν τη θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής στείρωσης για όλα τα δεσποζόμενα ζώα συντροφιάς (άρθρο 5 – υποχρεώσεις ιδιοκτήτη ζώου) αλλά και την καθολική απαγόρευση αναπαραγωγής των ζώων συντροφιάς από ιδιώτες μη επαγγελματίες εκτροφείς (άρθρο 6).
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, το νομοσχέδιο πρόκειται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή αυτή την εβδομάδα, ωστόσο ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές στα συγκεκριμένα άρθρα τις οποίες εισηγείται το υπουργείο Εσωτερικών μετά τις έντονες αντιδράσεις. Πληροφορίες αναφέρουν ότι προτείνεται να επιτραπεί η αναπαραγωγή στους «ερασιτέχνες εκτροφείς» με συγκεκριμένους κανόνες, καθώς επίσης και να προβλεφθούν κάποιες εξαιρέσεις όσον αφορά την υποχρέωση καθολικής στείρωσης των δεσποζόμενων ζώων. Το εύρος των αλλαγών δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί εφόσον, σύμφωνα με πληροφορίες, το πράσινο φως για οποιαδήποτε μεταβολή στις διατάξεις του νομοσχεδίου θα πρέπει να δοθεί από το Μέγαρο Μαξίμου. 

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η υποχρέωση διά νόμου των ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς να στειρώνουν τα ζώα τους δεν έχει επιβληθεί σε καμία άλλη χώρα της Ε.Ε., ωστόσο θεσπίζονται κίνητρα ώστε οι πολίτες να αποφασίζουν ή να προτιμούν τη στείρωση ως πράξη ευθύνης προς τα ζώα τους. Από την άλλη, η υποχρεωτική στείρωση για σκύλους και γάτες η οποία υιοθετήθηκε ως νομοθεσία στο Λος Αντζελες το 2008 έφερε αύξηση εγκαταλείψεων και ευθανασιών ζώων. Συγκεκριμένα το 2008 θανατώθηκαν 56% περισσότεροι σκύλοι από ό,τι τον προηγούμενο χρόνο. Πέντε χρόνια μετά περισυλλέχθηκαν 38% περισσότεροι σκύλοι από ό,τι πριν από τον νόμο (στοιχεία site trihes.gr).

Το νέο νομοσχέδιο έχει στόχο να περιορίσει τον πληθυσμό των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, ζώα τα οποία είτε εγκαταλείπονται από τους ιδιοκτήτες τους όταν αποδειχτούν μεγαλύτερο βάρος από ό,τι αναμενόταν είτε πετιούνται στα σκουπίδια ύστερα από μια ανεπιθύμητη γέννα δεσποζόμενου ζώου. Υπολογίζεται ότι στον δρόμο διαβιούν πάνω από 1,5 εκατομμύριο σκύλοι, ενώ οι αδέσποτες γάτες είναι πολλαπλάσιες και ο αριθμός τους δεν μπορεί να υπολογιστεί. Την ίδια στιγμή όμως, το νομοσχέδιο θεσμοθετώντας την υποχρεωτική στείρωση των δεσποζόμενων ζώων, στην πράξη απαγορεύει και την -νόμιμη τουλάχιστον- υιοθέτηση ζώου από… τον δρόμο. Οι φωτογραφίες και οι αναρτήσεις με σκυλάκια και γατάκια που ζητούν «το παντοτινό τους σπίτι» θα είναι πλέον παράνομες, εκτός αν τα ζώα αυτά έχουν δηλωθεί στο ηλεκτρονικό μητρώο και σημανθεί με μικροτσίπ. Παράλληλα, εκτός από την υιοθεσία ενήλικου ζώου από ένα νόμιμο καταφύγιο (ελάχιστα νόμιμα καταφύγια λειτουργούν αυτή τη στιγμή), η εναλλακτική νόμιμη οδός για την απόκτηση ζώου συντροφιάς θα είναι η αγορά του από κάποια επιχείρηση αναπαραγωγής και πώλησης ζώων. 

Από το νομοσχέδιο επίσης απουσιάζει πλήρως ο όρος «ερασιτέχνης εκτροφέας», που επίσης υπάρχει σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη και η δραστηριότητά του είναι καθορισμένη και σύννομη. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν βιοπορίζονται από την αναπαραγωγή ζώων αλλά κινούμενοι από την αγάπη για μια συνήθως συγκεκριμένη ράτσα, ζευγαρώνουν σκυλιά τα οποία μεγαλώνουν μέσα στα σπίτια τους και επιλέγουν με αυστηρά κριτήρια τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες των κουταβιών τους. «Οι ερασιτέχνες εκτροφείς (οι οποίοι δεν βιοπορίζονται από την πώληση σκύλων) αποτελούν τη βάση της παγκόσμιας κυνολογίας, ενώ στην Ελλάδα για τις περισσότερες φυλές σκύλων αποτελούν τη μοναδική πηγή εύρεσης καθαρόαιμων με γενεαλογικό χάρτη και εξαντλητικές εξετάσεις υγείας» επισημαίνει ο Σύλλογος Ερασιτεχνών Εκτροφέων Ελλάδας. 

«Τα μόνα ζώα που σίγουρα δεν καταλήγουν αδέσποτα είναι τα καθαρόαιμα που προέρχονται από ερασιτεχνική εκτροφή» λέει στην «Κ» η Κλέα Μοριανού, δημιουργός της ιστοσελίδας trihes.gr, η οποία έχει περισυλλέξει και φιλοξενήσει εκατοντάδες σκύλους και γάτες ως εθελόντρια.    

«Το νέο σχέδιο νόμου καθιστά δυσβάστακτη έως και απωθητική την ιδιοκτησία ζώου, φορτώνοντας με πρόστιμα τους ιδιοκτήτες. Επίσης τιμωρεί μόνο τους σύννομους ιδιοκτήτες που θα σημάνουν το ζώο τους και μέσω του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου θα φαίνεται αν, για παράδειγμα, έχουν κάνει εντός της προθεσμίας τα αναγκαία εμβόλια», επισημαίνει. 

«Εχω πολεμήσει πολύ για να πείσω τους ανθρώπους ότι πρέπει να στειρώνουν τα ζώα τους. Είναι όμως άλλο να προσπαθείς να πείσεις ή να παρέχεις κίνητρα, στο πλαίσιο της ανάληψης της ευθύνης και άλλο να υποχρεώνεις τους ιδιοκτήτες να στειρώνουν τα ζώα τους, ως οριζόντιο μέτρο» λέει η Ειρήνη Μολφέση, πρόεδρος της Πανελλήνιας Φιλοζωικής Ομοσπονδίας.

Εξαιρέσεις

Προγράμματα «υποχρεωτικής στείρωσης» των δεσποζόμενων σκύλων εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια σε τοπικό επίπεδο, σε κάποιες κοινότητες ή πόλεις της Αμερικής και της Ανατολικής Ευρώπης – αλλά πάντα με εξαιρέσεις: Σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ, όπου η στείρωση παρουσιάζεται ως υποχρεωτική, στην πραγματικότητα απλά προβλέπεται μεγαλύτερο τέλος για την άδεια διατήρησης αστείρωτου ζώου, από ό,τι για την άδεια στειρωμένου. Αλλες περιοχές απαιτούν την, επί πληρωμή, απόκτηση άδειας εκτροφής για όσους αρνούνται να στειρώσουν τα ζώα τους.

Από το 2018 στις Βρυξέλλες εφαρμόζεται η υποχρεωτική στείρωση γατιών, όχι όμως σκύλων. Την ίδια στιγμή στο Βέλγιο –όπου βέβαια όπως σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες γίνεται προσπάθεια όλα τα ζώα συντροφιάς να είναι σημασμένα– εφόσον ένας ιδιοκτήτης θέλει να ζευγαρώσει το ζώο του οφείλει να εκδώσει άδεια, η οποία συνοδεύεται από πιστοποιητικό κτηνιάτρου. Στη συνέχεια είναι υπεύθυνος και θεωρείται για την πολιτεία ιδιοκτήτης των κουταβιών, έως ότου αυτά υιοθετηθούν με την τήρηση όσων υπαγορεύει η νομοθεσία.