ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πληγές στο σώμα και στην ψυχή των ηλικιωμένων

pliges-sto-soma-kai-stin-psychi-ton-ilikiomenon-561400999

Η αθέατη μέχρι πρότινος κακοποίηση ηλικιωμένων έρχεται στην επιφάνεια με αφορμή την καθιέρωση από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών της 15ης Ιουνίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ευαισθητοποίησης για τους Κακοποιημένους Ηλικιωμένους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι ένα στα έξι άτομα άνω των 60 ετών βιώνει κακοποίηση, με συνέπεια τα θύματα παγκοσμίως να αγγίζουν τα 141 εκατομμύρια ανθρώπους. 

Εξαιρετικά ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία από την Ελλάδα, τα οποία ανακοίνωσε ο εθελοντικός οργανισμός «Γραμμή Ζωής». Συγκεκριμένα, το 2020 έγιναν 455 καταγγελίες για κακοποίηση ηλικιωμένων στην Εθνική Γραμμή SOS 1065 του οργανισμού. Εξ αυτών οι 105 περιπτώσεις αφορούν άνδρες και οι 350 γυναίκες. Ως θύτες αναδεικνύονται τα παιδιά τους (215 περιπτώσεις), το οικείο περιβάλλον (68), το μη οικείο (57), οι σύντροφοι (55), οι μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων (35) και οι φροντιστές (25). Η κακοποίηση που υφίστανται διαφέρει. Για 195 θύματα επρόκειτο για παραμέληση, 125 υπέστησαν οικονομική εκμετάλλευση, 120 ψυχολογική βία, 160 σωματική βία και 5 σεξουαλική κακοποίηση. 

Μάλιστα, το ξέσπασμα της πανδημίας και ο επακόλουθος εγκλεισμός αύξησαν ακόμη περισσότερο τα κρούσματα βίας και εις βάρος των ηλικιωμένων. Στα ιδρύματα, μάλιστα, φροντίδας ηλικιωμένων, όπου κατά τη διάρκεια της πανδημίας απαγορεύτηκαν οι επισκέψεις συγγενών, υπήρξαν αναφορές για κακοποίηση και παραμέληση τροφίμων. Παρατηρούμε, παράλληλα, όλο αυτό το διάστημα ότι οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν περισσότερο από τις άλλες ηλικιακές ομάδες όχι μόνο να νοσήσουν σοβαρά και να καταλήξουν, αλλά και να στιγματιστούν λεκτικά, όπως συμβαίνει στα συμβατικά μέσα ενημέρωσης αλλά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Παρά την απουσία δεδομένων για το εύρος του φαινομένου, πρόσφατες μελέτες καταδεικνύουν τον αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19 στην τρίτη ηλικία, έτσι όπως αποτυπώνεται στα αυξημένα κρούσματα βίας, αλλά και τη δυσκολία πρόσβασης σε υπηρεσίες και δομές υποστήριξης. Προ ημερών, μάλιστα, ο εθελοντικός οργανισμός «Γραμμή Ζωής» κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στον 4ο Πταισματοδίκη για τη δολοφονία ηλικιωμένης. Μηνυόμενοι είναι δημόσιοι λειτουργοί από διάφορες υπηρεσίες για ολιγωρία και παράβαση καθήκοντος, που οδήγησαν εντέλει στον θάνατο της γυναίκας. Η ηλικιωμένη δολοφονήθηκε από τον εγγονό της, ο οποίος της ασκούσε συστηματικά σωματική βία. Αυτό ήταν γνωστό, καθώς η άτυχη γυναίκα είχε διακομιστεί επανειλημμένα σε νοσοκομεία ύστερα από άγριο ξυλοδαρμό. Ο εγγονός της και τελικά δολοφόνος της έχει νοσηλευτεί σε ψυχιατρεία, αλλά κάθε φορά έπαιρνε εξιτήριο βάσει ιατρικής γνωμάτευσης, σύμφωνα με την οποία «δεν ήταν ικανός να βλάψει άλλους»…