ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Σε κρίση οι ανθρωπιστικές σπουδές

Η αύξηση των τμημάτων και οι χαμηλές επαγγελματικές προοπτικές έχουν ως αποτέλεσμα τη διολίσθηση των βάσεων εισαγωγής

se-krisi-oi-anthropistikes-spoydes-561489337

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, όταν πλέον η ελληνική δημόσια εκπαίδευση είχε περάσει στην εποχή των παχειών αγελάδων και οι φιλόλογοι ήταν οι πρώτοι στη λίστα των διορισμών του υπουργείου Παιδείας ετησίως, τα εμβληματικά τμήματα Φιλολογίας ήταν περιζήτητα. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι βάσεις εισαγωγής τους ήταν υψηλότερες από τις Νομικές σχολές. Σήμερα, οι θέσεις έχουν αντιστραφεί. Επειτα από τρεις δεκαετίες, η διολίσθηση των βάσεων εισαγωγής στα τμήματα Φιλολογίας, καθώς και στα υπόλοιπα τμήματα των ανθρωπιστικών σπουδών είναι εντυπωσιακή.

Για παράδειγμα, το 2011 ο τελευταίος εισακτέος σε τμήμα Φιλολογίας χρειάστηκε να έχει μέση βαθμολογία πέριξ του 15. Δέκα χρόνια μετά ήταν αρκετός ένας μέσος όρος στο 8,6. Η πτώση των βάσεων εισαγωγής αποτελεί σύνθετο ζήτημα και ξεκινά από τις χαμηλές επαγγελματικές προοπτικές του πτυχίου. Μείζον διακύβευμα είναι η συνεχιζόμενη μείωση του ενδιαφέροντος των νέων παιδιών προς τις ανθρωπιστικές σπουδές, η οποία θα έχει πολυεπίπεδες συνέπειες. Ενδεικτικό είναι ότι φέτος από τους 289 επιτυχόντες στο τμήμα Φιλολογίας του ΕΚΠΑ οι 156 το είχαν ως πρώτη επιλογή και οι 43 ως δεύτερη. Αντίστοιχα, στη Φιλολογία ΑΠΘ από τους 171 επιτυχόντες οι 88 την είχαν πρώτη επιλογή και οι 22 δεύτερη. 

Συγκεκριμένα, η πτώση των βάσεων σχετίζεται αρχικά με την αύξηση των τμημάτων των φιλοσοφικών σχολών (π.χ. Φιλολογίας, Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας), οι απόφοιτοι των οποίων παρότι έχουν σπουδάσει διαφορετικό αντικείμενο στρέφονται κατά κύριο λόγο στη μέση εκπαίδευση. Ενδεικτικό είναι ότι πλέον υπάρχουν περίπου 20 τμήματα στα ΑΕΙ, οι απόφοιτοι των οποίων έχουν ως πρώτη επαγγελματική επιλογή να διδάξουν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Αρχαία Ελληνικά, Νέα, Ιστορία και Εκθεση. Μάλιστα, σε αυτό συνέτεινε το «πάγωμα» των διορισμών στην εκπαίδευση την τελευταία δεκαετία. Οι χαμηλές επαγγελματικές προοπτικές των φιλολόγων –και λόγω πληθωρισμού πτυχιούχων– έχουν συνέπεια να βλέπουμε πολλούς να κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα με τιμές που ξεκινούν από τα 3 ευρώ την ώρα.

se-krisi-oi-anthropistikes-spoydes0«Οι πανεπιστημιακές σπουδές –για να μην εστιάσω μόνο στα τμήματα Φιλολογίας– απαιτούν ευρύτητα πνεύματος. Αυτό πρέπει να ζητούμε από τους φοιτητές τους. Δεν ξέρω εάν υποδηλώνεται κάτι τέτοιο με τόσο χαμηλούς βαθμούς εισαγωγής στα φιλολογικά τμήματα», σχολιάζει στην «Κ» η Δώρα Κουντουρά, φιλόλογος σε σχολείο της Αττικής, προσθέτοντας ότι «από την άλλη είναι σημαντικό οι φοιτητές να μπορούν να βελτιώνονται κατά τη διάρκεια των σπουδών τους – και δεν είναι πάντα ένδειξη της εξέλιξης ενός φοιτητή οι μονάδες που συγκέντρωσε στις Πανελλαδικές». «Η πτώση των βάσεων εισαγωγής στα φιλολογικά τμήματα, όπως καταγράφεται τα τελευταία χρόνια, πρέπει να προκαλεί ανησυχία για την πιθανή υποβάθμιση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού σε βάθος χρόνου. Ολοι οι απόφοιτοι των σχετικών τμημάτων έχουν τις πολλαπλές δεξιότητες για μια θέση στην εκπαίδευση, στο σχολείο;» παρατηρεί η κ. Κουντουρά.

«Εκτιμώ ότι οι χαμηλές βάσεις συνδέονται με την επαγγελματική αποκατάσταση των πτυχιούχων και το κοινωνικό τους κύρος. Εκπαιδευτικά, εικάζω ότι ένας υποψήφιος εισάγεται με 9 ή 10 σε ένα τμήμα είτε επειδή δεν μπορεί παραπάνω είτε επειδή δεν τον ενδιαφέρει το παραπάνω είτε επειδή δεν υπάρχει ο απαραίτητος ανταγωνισμός», τονίζει στην «Κ» η Λαμπρινή Κουφάκη, φιλόλογος σε ιδιωτικό σχολείο της Θεσσαλονίκης. «Βέβαια, πολλά μετασχηματίζουν έναν μαθητή κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών σπουδών του. Σημασία έχει και τι αποφοίτους θέλει κάθε πανεπιστήμιο. Ποιος παρακολουθεί την πορεία τους;», προσθέτει η κ. Κουφάκη.

Παράλληλα, σημαντικό είναι να καταδειχθούν οι επαγγελματικές προοπτικές των φιλολόγων, πλην εκείνης του καθηγητή σε σχολείο ή φροντιστήριο. Εργο για το οποίο αρμόδια είναι τα πανεπιστήμια.