ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

«Αντίδοτο» στην πανδημία για πολλούς τα κατοικίδια

Εκτινάχθηκε ο αριθμός όσων απέκτησαν τετράποδο φίλο την τελευταία διετία

antidoto-stin-pandimia-gia-polloys-ta-katoikidia-561495946

Στον πιο πιστό φίλο του ανθρώπου είδε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού το αντίδοτο στην πανδημία και ειδικότερα στην καραντίνα, ενισχύοντας μια τάση η οποία ήταν ήδη ανοδική τα τελευταία χρόνια. Το νέο νομοσχέδιο για τα ζώα συντροφιάς, που εισήχθη προς συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, προκάλεσε αρχικώς σειρά αντιδράσεων με αποτέλεσμα η κατάθεσή του να το βρίσκει τροποποιημένο από τις αρχικές προβλέψεις. Οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τη χώρα κατέδειξαν για πολλοστή φορά το πρόβλημα των αδέσποτων ζώων, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα μια τεράστια κινητοποίηση φορέων, οργανωμένων εθελοντών και μεμονωμένων ιδιωτών στην προσπάθεια διάσωσης, φιλοξενίας και συνολικής διαχείρισης των δεκάδων ζώων που έχασαν τους φροντιστές τους, τα σπίτια τους ή απλώς τον προσανατολισμό τους. 

«Γενικώς παρατηρείται μεγάλη αύξηση στην κατοχή σκύλων συντροφιάς τα τελευταία χρόνια, με την τελευταία διετία όμως να είναι κατακόρυφη και ταχύτερη η άνοδος», εξηγεί στην «Κ» η εκπαιδεύτρια σκύλων και συνιδιοκτήτρια της σχολής «Dogs Up», Αρετή Δένδια.

Ο φόβος εγκαταλείψεων

Ο μεγαλύτερος διαθέσιμος χρόνος στο σπίτι λόγω τηλεργασίας και η ανάγκη για παρέα λόγω του περιορισμού των κοινωνικών επαφών που προκάλεσε η υγειονομική κρίση έστρεψε την προσοχή αρκετών στα ζώα συντροφιάς. Ωστόσο το εάν οι νέοι ιδιοκτήτες θα παραμείνουν πιστοί στην επιλογή τους και αν θα κρατήσουν τελικά το σκυλί, μένει να διαπιστωθεί. Οπως επισημαίνουν φιλοζωικές οργανώσεις, ο χρόνος θα δείξει εάν θα έχουμε μαζικά φαινόμενα εγκατάλειψης ζώων, καθώς ακόμη δεν έχουμε εισέλθει σε πλήρη κανονικότητα. Η έντονη επαγγελματική και κοινωνική ζωή είναι αυτή που «απειλεί» την ευζωία των νέων ζώων συντροφιάς. 

Οταν ο χρόνος εντός του σπιτιού περιορίζεται, ενώ οι απαιτήσεις ενός ζώου συντροφιάς παραμένουν αναλλοίωτες, τότε θα δούμε τα πρώτα δείγματα εγκατάλειψης, επισημαίνουν φιλοζωικές οργανώσεις. Ως προς το προφίλ όσων απέκτησαν εν μέσω καραντίνας σκυλί, πρόκειται για γνώστες με προηγούμενη εμπειρία στην κατοχή σκύλου, αλλά και για ανθρώπους που έρχονται σε πρώτη επαφή με τα ζώα συντροφιάς, εξηγεί στην «Κ» ο Παναγιώτης Σκέρλος, συνιδιοκτήτης της σχολής «Dogs Up». Η εικόνα που έχουν τόσο η Αρετή όσο και ο Παναγιώτης θέλει την πλειονότητα των νέων ιδιοκτητών να είναι είτε νέα ζευγάρια είτε οικογένειες με παιδιά. Βέβαια, όπως εξηγούν οι ίδιοι, είναι σχεδόν βέβαιο ότι και πιο ηλικιωμένα άτομα αποφάσισαν να βρουν συντροφιά στον πιο πιστό φίλο του ανθρώπου εν μέσω καραντίνας, ωστόσο είναι εκείνοι που σπάνια επιλέγουν την εκπαίδευση των σκύλων. Τη δική τους επαγγελματική βοήθεια, πάντως, έχουν αναζητήσει και ορισμένοι νέοι ιδιοκτήτες μεγαλύτερης ηλικίας.

Υποχρεώσεις και ευθύνες

Η καραντίνα μπορεί να αποτέλεσε το έναυσμα για την απόκτηση σκύλων, όμως η πλειονότητα των ιδιοκτητών, ακόμη κι εκείνων που θεωρούν τους εαυτούς τους έμπειρους, δεν έχει σαφή εικόνα των υποχρεώσεων που συνοδεύουν την κατοχή ενός ζώου συντροφιάς. «Ο κάθε σκύλος χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση καθώς έχει άλλες ανάγκες. Αλλες απαιτήσεις άσκησης και βόλτας έχει ένα σκυλί 4 κιλών, για παράδειγμα, και άλλες ένα μεγαλόσωμο κυνηγόσκυλο», διευκρινίζει η Αρετή. Η ίδια μάλιστα εξηγεί ότι το βασικότερο κενό που διαπιστώνεται μεταξύ των ιδιοκτητών είναι η διάρκεια και η συχνότητα της βόλτας που χρειάζεται το κάθε σκυλί. Εμπειρικά, ωστόσο, διαπιστώνει ότι τα τελευταία χρόνια αυξάνεται η ευαισθητοποίηση στο ζήτημα, ενώ οι περισσότεροι αναζητούν τρόπους ενημέρωσης τόσο για τις ανάγκες του σκύλου τους όσο και για τους τρόπους εκπαίδευσης, αλλά κυρίως για το πώς θα διασφαλίσουν την ευζωία του νέου τους φίλου. Η πλειονότητα των σκύλων που αποκτήθηκαν εν μέσω καραντίνας ήταν κουτάβια, καθώς υπάρχει διάχυτη η άποψη πως ένα κουτάβι είναι πιο εύκολο να εκπαιδευθεί, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνει και ο Παναγιώτης. Βέβαια, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έδωσαν ένα σπίτι και σε ενήλικα σκυλιά, τα οποία είτε ήταν σε καταφύγια είτε υπό τη φροντίδα φιλοζωικών οργανώσεων και εθελοντών. 

Τόσο η Αρετή όσο και ο Παναγιώτης υποστηρίζουν ότι η εκπαίδευση ενός σκύλου είναι απαραίτητη διότι εξασφαλίζει την ομαλή συνύπαρξη με τους ιδιοκτήτες του. «Η εκπαίδευση ενός σκύλου χτίζει τη γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπου και σκύλου. Πρόκειται για δύο διαφορετικά είδη, ένας άνθρωπος και ένας σκύλος που πρέπει να συμβιώσουν σε συγκεκριμένο περιβάλλον», σημειώνει η Αρετή και εξηγεί ότι η διαδικασία της εκπαίδευσης αφορά και τον ιδιοκτήτη. «Η ενημέρωση για τις ανάγκες του σκύλου και ο σωστός τρόπος προσέγγισης του σκύλου, ανάλογα με την προσωπικότητά του, διασφαλίζει ένα σκύλο συνεργάσιμο, χωρίς φοβίες που δεν έχει καμία σύγχυση», συμπληρώνει η Αρετή, η οποία τονίζει ότι προασπίζεται η ασφάλεια τόσο του σκύλου όσο και του ιδιοκτήτη μέσω της εκπαίδευσης. 

Οι πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές ανέδειξαν μια τεράστια φιλοζωική δράση η οποία περιγράφεται από πολλούς ως πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα. Οι εκτιμήσεις των φιλοζωικών σωματείων κάνουν λόγο για πολλές δεκάδες πυρόπληκτα σκυλιά που βρήκαν νέους ιδιοκτήτες.

Ζώα συντροφιάς, οι αλλαγές στη νομοθεσία 

Στο σύνολο της επικράτειας υπολογίζεται ότι υπάρχουν ένα εκατομμύριο αδέσποτα σκυλιά (στους δρόμους, σε καταφύγια, είτε φιλοξενούμενα από εθελοντές για περιορισμένο χρονικό διάστημα). «Τα δεδομένα αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η στείρωση είναι μονόδρομος», σημειώνει η Αρετή, εξηγώντας ενδεχομένως και το σκεπτικό του νομοθέτη πίσω από το νέο νομοσχέδιο «Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς, πρόγραμμα ΑΡΓΟΣ», το οποίο ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, καθώς η αρχική του πρόβλεψη ήθελε την υποχρεωτική στείρωση όλων των δεσποζόμενων ζώων. Το νομοσχέδιο ωστόσο τροποποιήθηκε πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή και προστέθηκε η δυνατότητα παράκαμψης αυτής της υποχρέωσης εφόσον έχει αποσταλεί δείγμα γενετικού υλικού (DNA) του ζώου στο Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων που προβλέπεται να συσταθεί στην Ακαδημία Αθηνών.

Με αυτόν τον τρόπο εκτιμάται πως διασφαλίζεται ότι ακόμη και εάν εγκαταλειφθεί ένα μη σημασμένο (χωρίς μικροτσίπ) ζώο συντροφιάς, θα είναι εύκολο να βρεθεί ο γεννήτοράς του και κατ’ επέκταση ο ιδιοκτήτης του, ο οποίος θα έχει όλες τις προβλεπόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Παράλληλα, σε επόμενο χρόνο, θα μπορεί να δώσει στους επιστήμονες όλο το αναγκαίο υλικό ώστε να πραγματοποιούν έρευνες τόσο σε σχέση με τις ασθένειες των ζώων όσο και σε σχέση με τη μελέτη κληρονομικών ασθενειών. Για τη διατήρηση του γενετικού υλικού για τουλάχιστον 12 έτη υποβάλλεται εφάπαξ από τον ιδιοκτήτη του ζώου συντροφιάς ηλεκτρονικό παράβολο ύψους 150 ευρώ για κάθε ζώο. Οι εκπαιδευτές της σχολής «Dogs Up» διευκρινίζουν ότι υπάρχουν υπεύθυνοι ιδιοκτήτες, οι οποίοι δεν προχωρούν σε στείρωση αλλά προσέχουν τα σκυλιά τους ώστε να μην προκληθούν ανεπιθύμητες γέννες και κουτάβια τα οποία δεν θα μπορούν να βρουν σπίτι. Ωστόσο, όταν δεν μπορεί να διασφαλιστεί η υπεύθυνη συμπεριφορά του κάθε ιδιοκτήτη ζώου συντροφιάς, είναι αναμενόμενο ο νομοθέτης να προβλέπει την καθολική αντιμετώπιση του θέματος επιβάλλοντας τη στείρωση όλων των ζώων ανεξαιρέτως. Εξ ου και η εναλλακτική πρόβλεψη που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο, για εξαίρεση από την παραπάνω υποχρέωση υπό προϋποθέσεις, που θεωρείται από μερίδα εμπλεκομένων στον χώρο μια βελτίωση στο πλαίσιο ιδιοκτησίας ζώων.

Σημειώνεται ότι με βάση τις νέες προβλέψεις η υποχρέωση του ιδιοκτήτη για στείρωση του δεσποζόμενου ζώου συντροφιάς ή για αποστολή δείγματος γενετικού υλικού αρχίζει την 1η Μαρτίου 2022, ενώ η παράλειψη της μιας ή της άλλης πράξης επιφέρει πρόστιμο 1.000 ευρώ, το οποίο θα επιβάλλεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2022.