ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Στέγαση νέων: «Το σημαντικότερο εθνικό ζήτημα σε πολλές χώρες της Ε.Ε.»

Το 2017, μεταξύ των νέων της Ε.Ε. που ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας, το 42% ήταν υπερφορτωμένο από το κόστος στέγασης

stegasi-neon-to-simantikotero-ethniko-zitima-se-polles-chores-tis-e-e-561500746

«Δεν χωράει αμφιβολία, η αναζήτηση ενός οικονομικού διαμερίσματος, ακόμα και στα πέριξ του Βερολίνου, έχει πλέον εξελιχθεί σε αδύνατη προσπάθεια», αναφέρει στην «Κ» με απόγνωση η 28χρονη γραφίστρια Αναλίσα Μπέργκμαν. Είναι μόλις μία από τους εκατοντάδες χιλιάδες νέους που αντιμετωπίζουν τη δυσβάσταχτη πρόκληση των υψηλών ενοικίων και διογκωμένων τιμών κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το φαινόμενο της επιβάρυνσης του κόστους στέγασης –το οποίο προκύπτει όταν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος ενός ατόμου δαπανάται στα ενοίκια–, περίπου δύο στους πέντε ανθρώπους στην Ελλάδα, ένας στους πέντε στη Βουλγαρία και ένας στους έξι στη Δανία και τη Γερμανία αντιμετωπίζουν το εν λόγω πρόβλημα. 

Τα στοιχεία είναι ακόμα πιο ανησυχητικά στις νεαρότερες δημογραφικές ομάδες, οι οποίες βρίσκονται άλλωστε στο ξεκίνημα της επαγγελματικής τους καριέρας. Μεταξύ των νεότερων πολιτών της Ε.Ε. που ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας το 2017, το 42% ήταν υπερφορτωμένο από το κόστος στέγασης, ενώ ακόμα και σε χώρες όπως η Ολλανδία, το ποσοστό αγγίζει το 63%. Οπως προειδοποίησε η Παγκόσμια Τράπεζα σε σχετική έκθεσή της, «η στέγαση αναδεικνύεται σταθερά στο σημαντικότερο εθνικό ζήτημα σε πολλές χώρες της Ε.Ε.».

Μία από αυτές τις χώρες είναι αναμφισβήτητα και η Ρουμανία. Στις αρχές της περασμένης δεκαετίας η χώρα αντιμετώπιζε το υψηλότερο επίπεδο στέρησης στέγασης στην Ε.Ε., με το 26,9% των Ρουμάνων πολιτών να αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα – στην πλειονότητά τους οι πληττόμενοι ήταν νέοι κάτω των 35 ετών. Η κυβέρνηση προσπάθησε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με ένα φιλόδοξο δάνειο 175 εκατομμυρίων ευρώ από την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο στόχευε να αυξήσει τον αριθμό των προσιτών κατοικιών. Το 2015, η κυβέρνηση ενέκρινε το πρόγραμμα «Ενοικίαση Κατοικιών για Νέους 2016-2020», το οποίο απευθύνθηκε σε νέους εργαζομένους των οποίων το εισόδημα δεν τους επέτρεπε να αγοράσουν ή να νοικιάσουν κατοικία σε τιμές αγοράς. Μετά το πέρας της πενταετίας, το πρόγραμμα παρείχε περίπου 7.000 επιδοτούμενες κατοικίες σε νέους κάτω των 35 ετών, υπό την προϋπόθεση πως εργάζονται, δεν έχουν ιδιοκτησία και ο χώρος εργασίας τους βρίσκεται στην ίδια πόλη με το διαμέρισμα που θα νοικιάσουν. Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα επιδοτούμενης κατοικίας επιλέχθηκαν έπειτα από ένα ειδικό σύστημα βαθμολόγησης το οποίο αξιολογούσε την προτεραιότητα των υποψηφίων – ωστόσο οι αιτήσεις υπερέβησαν κατά πολύ τον αριθμό των διαθέσιμων διαμερισμάτων. Η υπερβολική ζήτηση είναι ένας από τους λόγους που η Ρουμανία αποφάσισε να επεκτείνει το πρόγραμμα, προσθέτοντάς το στον σχεδιασμό των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. 

Παράλληλα, πέρα από τις εθνικές εκλογές, την επόμενη Κυριακή το Βερολίνο θα κληθεί να αποφασίσει για ένα από τα πιο κομβικά ερωτήματα που αφορούν την αγορά ακινήτων: την απαλλοτρίωση 240.000 διαμερισμάτων από μεγάλες εταιρείες ακινήτων, με στόχο να προσφερθούν σε προσιτές τιμές από τις τοπικές αρχές. «Οι τιμές έχουν σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, ενώ οι μισθοί παραμένουν σταθεροί», τονίζει στην «Κ» η Α. Μπέργκμαν, η οποία εκτιμάει πως το δημοψήφισμα θα γείρει με διαφορά υπέρ του «ναι». «Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στους δρόμους του Βερολίνου, οι οποίοι είναι διακοσμημένοι με χιλιάδες αφίσες υπέρ του δικαιώματος στην οικονομική κατοικία», προσθέτει.

Σε αντίστοιχες κινήσεις προχώρησαν πρόσφατα διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Μπιλμπάο, που δημιούργησε ένα ολιστικό πρόγραμμα στήριξης στέγασης για νέους, και η Ρίγα, που πρόσθεσε τους νέους εργαζομένους σε προγράμματα επιδοτούμενης στέγασης για ευάλωτους πολίτες.