ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΟΣΕ, η διάβαση των στεναγμών στον σταθμό Ρουφ

Η διττή χρήση του και οι παρεξηγήσεις

ose-i-diavasi-ton-stenagmon-ston-stathmo-royf-561542845

Ιστορίες καθημερινής τρέλας ή αν προτιμάτε καθημερινής παραδοξότητας εκτυλίσσονται στις γραμμές του ΟΣΕ, στον σταθμό του Ρουφ, έναν από τους κεντρικότερους σταθμούς της Αθήνας, ο οποίος είναι προσβάσιμος μόνο από τη μία πλευρά του δρόμου. Πρόκειται για ιδιαίτερα πολυσύχναστο σταθμό, ο οποίος –εκτός του ότι εξυπηρεί επιβάτες– είναι χαρακτηρισμένος και ως εμπορευματικός σταθμός. Η διττή χρήση του φαίνεται ότι είναι αυτή που προκαλεί τις παρεξηγήσεις. Στον εν λόγω σταθμό έχει κατασκευαστεί διάβαση πεζών μόνο από τη μία πλευρά, από την οδό Πειραιώς, η οποία εξυπηρετεί τις ανάγκες των ταξιδιωτών με το τρένο. Από την άλλη πλευρά, επί της οδού Κωνσταντινουπόλεως, δεν υπάρχει διάβαση. Αποτέλεσμα είναι όσοι επιβάτες βρίσκονται επί της Κωνσταντινουπόλεως και επιθυμούν να επιβιβαστούν στο τρένο (η επιβατική αποβάθρα βρίσκεται απέναντι, επί της οδού Πειραιώς) να πρέπει να διασχίσουν τις γραμμές, περνώντας πάνω από πέτρες, καλώδια και… διάφορα άλλα υλικά. Η πρόσβαση μάλιστα από αυτή την πλευρά των γραμμών καθίσταται ανέφικτη για άτομα με κινητικά προβλήματα, παιδικά καρότσια ή βαλίτσες. Μοναδικός τρόπος να προσεγγίσει κανείς τις γραμμές είναι μια κυκλική διαδρομή με τα πόδια, η οποία όμως μετράει μερικά χιλιόμετρα. 

Πριν από μερικές εβδομάδες, μάλιστα, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση στον σταθμό του Ρουφ, για τον εορτασμό του Ευρωπαϊκού Ετους Σιδηροδρόμων 2021. Αφορμή ήταν η άφιξη της ευρωπαϊκής αμαξοστοιχίας «Connecting Europe Express», η οποία διέσχισε 26 ευρωπαϊκές χώρες, σε ένα επετειακό δρομολόγιο 20.000 χιλιομέτρων. Στην εκδήλωση παρόντες ήταν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, στελέχη του ΟΣΕ και πολλοί επίσημοι. Εδώ ξεκινούν οι παραδοξότητες. Για τις ανάγκες της εκδήλωσης κατασκευάστηκε ισόπεδη διάβαση από την πλευρά της οδού Κωνσταντινουπόλεως προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των επισήμων στην εκδήλωση. Κάτοικοι της περιοχής υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό τη νέα κατασκευή. Ωστόσο, η χαρά τους δεν είχε διάρκεια. Και αυτό γιατί λίγες ημέρες αργότερα η διάβαση… ξηλώθηκε από τον ΟΣΕ. «Η διάβαση που κατασκευάστηκε ήταν προσωρινή και τοποθετήθηκε αποκλειστικά και μόνο για την υπηρεσιακή εξυπηρέτηση των αναγκών της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε», απαντάει ο ΟΣΕ σε σχετική ερώτηση της «Κ». Μηχανικός του ΟΣΕ εξηγεί στην «Κ» ότι η αποβάθρα στην πλευρά της οδού Κωνσταντινουπόλεως δεν εξυπηρετεί επιβάτες παρά μόνο εμπορεύματα. Ετσι, η είσοδος στον σταθμό από αυτή την πλευρά αφορά μόνο υπαλλήλους του ΟΣΕ, ενώ εξυπηρετεί και όσους επιθυμούν να φτάσουν στο θέατρο που βρίσκεται στο σημείο. Πρακτικά απαγορεύεται η πρόσβαση σε επιβάτες, καθώς κρίνεται επικίνδυνο να περνούν πάνω από τις αφύλακτες γραμμές και δεν προβλέπεται από τον σιδηροδορμικό κανονισμό. Σύμφωνα με στελέχη του ΟΣΕ, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, για την οποία κατασκευάστηκε η διάβαση, υπήρχε ιδιαίτερη φύλαξη στο σημείο με σταθμάρχες και προσωπικό, το οποίο διατηρούσε τον έλεγχο της κυκλοφορίας των πεζών στο σημείο. 

Σύμφωνα μάλιστα με τον σιδηροδρομικό κανονισμό απαγορεύεται η διέλευση πεζών πάνω από αφύλακτες γραμμές, ενώ ο ΟΣΕ από την πλευρά του βρίσκεται σε δικαστική διαμάχη με επιβάτιδα η οποία πέρασε από τις γραμμές του τρένου και τραυματίστηκε σοβαρά από διερχόμενη αμαξοστοιχία. Τα φαινόμενα, ωστόσο, καταδεικνύουν ότι ο σιδηροδρομικός κανονισμός παρακάμπτεται στην περίπτωση διεξαγωγής εκδηλώσεων και διέλευσης επισήμων. Κάτοικος μάλιστα της περιοχής όταν ρώτησε τον υπεύθυνο του σταθμού του Ρουφ πώς μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στην επιβατική αποβάθρα από την πλευρά της Κωνσταντινουπόλεως, έλαβε την απάντηση: «Μπορείτε αν το επιθυμείτε να αιτηθείτε στον ΟΣΕ την κατασκευή ανισόπεδης διάβασης». Ο ίδιος κάτοικος περιγράφει στην «Κ» ότι «η απουσία διάβασης δεν αποτρέπει τον πολίτη που θέλει να χρησιμοποιήσει τον σταθμό, απλώς καθιστά την προσέγγισή του πολύ πιο δύσκολη και επικίνδυνη και φυσικά αδύνατη γι’ αυτούς με κινητικά προβλήματα».

Το γεγονός ότι η κατασκευή ανισόπεδης διάβασης στην περιοχή είναι στο πρόγραμμα των έργων του ΟΣΕ καθιστά σαφές ότι υπάρχει ανάγκη πρόσβασης και από την πλευρά της οδού Κωνσταντινουπόλεως. Ωστόσο, η δεινή οικονομική κατάσταση του Οργανισμού φαίνεται ότι έχει μεταθέσει την κατασκευή της για το μέλλον.

Μία ανά 1,3 χλμ.

Στην Ελλάδα η πλειονότητα των σιδηροδρομικών δυστυχημάτων και ατυχημάτων σημειώνεται στις ισόπεδες διαβάσεις, είτε με εμπλοκή οχημάτων είτε πεζών. Ωστόσο αποτελούν την πιο οικονομική λύση για τους σιδηροδρομικούς οργανισμούς ειδικά όταν εκείνοι έχουν περιορισμένους πόρους. Στο μήκους 2.500 χλμ. σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας, μόλις το 5,1% των διαβάσεων είναι φυλασσόμενες (με φύλακα και μπάρες). Συγκεκριμένα, από τις 1.829 συνολικά ισόπεδες διαβάσεις οι 93 είναι φυλασσόμενες, οι 1.021 (που αντιστοιχούν στο 55,8%) είναι εντελώς αφύλακτες και οι 687 (37,6%) αφύλακτες που διαθέτουν αυτόματο σύστημα ισόπεδων διαβάσεων. Πέρα από την «πρωτιά» που διατηρούν οι αφύλακτες διαβάσεις, εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι αυτές είναι υπερβολικά πολλές για ένα δίκτυο 2.500 χλμ. Αντιστοιχεί μία ισόπεδη διάβαση ανά 1,3 χλμ. δικτύου στην Ελλάδα, τη στιγμή που ο μέσος ευρωπαϊκός όρος υπολογίζεται στα 2,2 χλμ. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το δίκτυο του ΟΣΕ μετράει και παράνομες διαβάσεις, οι οποίες έχουν ανοιχτεί αυθαίρετα από πολίτες και φυσικά δεν διαθέτουν κανένα σύστημα προειδοποίησης των οδηγών.