ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ευρήματα, φήμες και αγωνία στον βυθό των Αντικυθήρων

eyrimata-fimes-kai-agonia-ston-vytho-ton-antikythiron-2048202

Παρά τη μυστικότητα με την οποία προσπάθησε να περιβάλει το υπουργείο Πολιτισμού τα πρώτα ευρήματα που έφερε στο φως η νέα ερευνητική αποστολή στα Αντικύθηρα, ορισμένα έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας. Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες της «Κ», πρόκειται για ένα ορειχάλκινο δόρυ, μήκους 2 μέτρων και 20 εκατοστών που εντοπίστηκε από τους δύτες και βρίσκεται ήδη στην Αθήνα για συντήρηση. Το δόρυ δεν φαίνεται να συμπληρώνει κανένα από τα αγάλματα που έχουν ανασυρθεί, συνεπώς πρέπει να αποτελεί τμήμα κάποιου που είναι ακόμα στον πυθμένα. Επίσης βρέθηκαν τμήματα από δύο άγκυρες, καθώς και μεταλλικά αντικείμενα που ανήκουν σε κλίνη, της οποίας ορισμένα μέρη είχαν ανασύρει οι Συμιακοί σφουγγαράδες το 1900 και ο πλοίαρχος Κουστό το 1976.

Αλλο ένα ενδιαφέρον εύρημα είναι μια συστάδα αμφορέων που εντοπίστηκαν σε απόσταση 230 μέτρων από το βυθισμένο σκαρί, σοβαρή ένδειξη ότι μπορεί να υπάρχει και άλλο αρχαίο ναυάγιο εκεί, όπως ήδη πιθανολογείται από τους Αμερικανούς επιστήμονες που συμμετέχουν στην αποστολή. Ο λόγος είναι ότι τα κεραμικά σκεύη δεν είναι διασκορπισμένα –όπως θα συνέβαινε αν είχαν παρασυρθεί από τα ρεύματα κατά τη βύθιση- αλλά στοιχημένα όπως ήταν στο αμπάρι. Ενισχύεται πάντως το ενδεχόμενο, το δεύτερο πλοίο να μην ήταν φορτηγό με πλούσιο φορτίο αλλά απλώς να ήταν συνοδευτικό του πρώτου, αν υποθέσει κανείς ότι συνταξίδευαν και βυθίστηκαν μαζί.

Εικάζεται επίσης ότι οι δύτες βρήκαν και ορισμένα κοσμήματα, πιθανώς ένα δαχτυλίδι. Οι προηγούμενες έρευνες είχαν φέρει στο φως σκουλαρίκια εξαιρετικής ομορφιάς, ενώ επίσης έχει αποδειχθεί ότι στο πλοίο επέβαινε σίγουρα μια γυναίκα, καθώς έχει βρεθεί το κρανίο της και οστά. Ηταν δικά της καθώς βρέθηκαν δίπλα της; Ή ήταν μέρος του πολύτιμου φορτίου; Ισως η απάντηση να μη βρεθεί ποτέ αλλά οπωσδήποτε εξάπτει τη φαντασία όλων όσοι ασχολούνται με το ναυάγιο και προσπαθούν να συγκολλήσουν τις «ψηφίδες» που σκόρπισαν στον βυθό πριν από 2.000 χρόνια. Γεγονός είναι ότι ο κακός καιρός επέτρεψε ελάχιστες καταδύσεις. Σε αυτές εντοπίστηκαν τα αντικείμενα που ανασύρθηκαν, από δύτες που φορούσαν συμβατικές στολές και όχι το «διαστημικό» Exosuit που δεν έχει ακόμα δοκιμαστεί στα νερά του Αιγαίου. Σήμερα αναμένεται η παγκόσμια πρώτη του σκαφάνδρου.

Η αποστολή θα ολοκληρωθεί στις 15 Οκτωβρίου και ώς τώρα εκτός από τα ευρήματα έχει προσφέρει πολλά χρήσιμα συμπεράσματα για το πώς θα έπρεπε να γίνει ο επικοινωνιακός χειρισμός μιας υπόθεσης που έχει εθνική σημασία για τον πολιτισμό μας αλλά και την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Το ότι το υπουργείο Πολιτισμού και η αρμόδια Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων έχουν το μονοπώλιο των ανακοινώσεων είναι δεδομένο και αδιαμφισβήτητο. Ομως είναι ανήκουστο να έχει προγραμματιστεί επίσημη εκδήλωση προς τιμήν των χορηγών (της ελβετικής ωρολογοποιίας Hublot, της εταιρείας J.F. White που δανείζει το σκάφανδρο, του Ιδρύματος Αικατερίνη Λασκαρίδη, της Cosmote) με ανθρώπους που ταξίδεψαν στα Κύθηρα από την άλλη άκρη του κόσμου και τελευταία στιγμή να υπάρχει λογοκρισία από το ΥΠΠΟ. Το επίσημο πρόσχημά του ήταν ότι έπρεπε να τελειώσει πρώτα η έρευνα, η ουσία είναι όμως ποιος θα καρπωθεί τα καλά νέα, που θα έπρεπε να ειπωθούν από χείλη υπουργικά. Εν αντιθέσει με την Αμφίπολη όπου το κράτος διαχειρίζεται μόνο του την υπόθεση (οικονομικά και πρακτικά), στα Αντικύθηρα το οικονομικό σκέλος το επωμίζονται κυρίως οι χορηγοί, που προφανώς αναμένουν να μάθουν από τον ίδιο τον υπουργό –που περιόδευε στην πατρογονική του Ηπειρο την ημέρα της εκδήλωσης– τις ευχάριστες εξελίξεις. Οσον αφορά τους δημοσιογράφους που εκλήθησαν αλλά δεν ενημερώθηκαν, ανακοίνωσαν τα ευρήματα πριν από το υπουργείο, οπότε το εμπάργκο δεν έπιασε τόπο.

Το πιο σπουδαίο επίτευγμα της αποστολής πάντως είναι ότι οι επιστήμονες δημιούργησαν τρισδιάστατα γεωφυσικά φωτομωσαϊκά χαρτογραφικά μοντέλα από την περιοχή του ναυαγίου, υψηλότατης ακρίβειας με τη βοήθεια τεχνολογίας αιχμής και ελπίζουν ότι τα δέκα επόμενα χρόνια, θα έχουν πολλά να ανασύρουν από τον βυθό.