ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ισότητα και στην αντιμετώπιση των χρεών

isotita-kai-stin-antimetopisi-ton-chreon-2057864

H πρώτη δικαστική απόφαση και μάλιστα από Ανώτατο Δικαστήριο, τον Αρειο Πάγο, που αντιμετωπίζει ισότιμα καλοπληρωτές και κακοπληρωτές, ως προς τη διευθέτηση των υποχρεώσεών τους, είναι γεγονός. Τι προβλέπει; Οτι οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τις ληξιπρόθεσμες ή άλλου είδους οφειλές προς το Δημόσιο ή τις τράπεζες, που ισχύουν για τους υπερήμερους, υπό όρους θα πρέπει να ισχύουν και για εκείνους που είναι συνεπείς και τακτοποιούν κανονικά τις υποχρεώσεις τους.

Η απόφαση που εκδόθηκε πρόσφατα από το Α΄ Τμήμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καινοτομεί, καθώς για πρώτη φορά αξιοποιείται όχι μόνον η ισότητα των πολιτών έναντι του νόμου αλλά και η ισότητα του νόμου έναντι των πολιτών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, κρίνοντας ότι δεν μπορεί η Πολιτεία να επιφυλάσσει ευνοϊκή μεταχείριση μόνον σε εκείνους που δεν πληρώνουν τις όποιες υποχρεώσεις τους, κήρυξε αντισυνταγματική διάταξη νόμου που είχε ψηφιστεί το 2004 και αφορούσε ευνοϊκές ρυθμίσεις για όσους δεν είχαν καταβάλει τις δόσεις τους για τραπεζικά δάνεια στα οποία είχαν προσμετρηθεί τόκοι επί τόκων.

Η μονόπλευρη, κατά την απόφαση, ευνοϊκή μεταχείριση της πολιτείας μονίμως σε εκείνους που δεν πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της αρχής που επιβάλλει η συνταγματική αρχή της ισότητας. Χαρακτηριστική είναι η αποστροφή της δικαστικής απόφασης, όπου σημειώνεται, μεταξύ άλλων, ότι «το άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας καθιερώνει όχι μόνον την ισότητα των Ελλήνων πολιτών έναντι του νόμου, αλλά και την ισότητα του νόμου έναντι αυτών, με την έννοια, ότι δεσμεύει και τον νομοθέτη και τον υποχρεώνει, όταν πρόκειται να ρυθμίσει σχέσεις ή καταστάσεις, να μην αντιμετωπίζει τους πολίτες κατά τρόπο ανόμοιο, εισάγοντας διακρίσεις και εξαιρέσεις, εκτός αν αυτό επιβάλλεται για λόγους γενικότερου δημοσίου συμφέροντος».

Η δικαστική απόφαση που κήρυξε με το παραπάνω σκεπτικό αντισυνταγματική τη ρύθμιση για τις οφειλές αγροτών σε πιστωτικά ιδρύματα (Αγροτική Τράπεζα) δεν αποτελεί νομικό ευχολόγιο. Δημιουργεί, όπως τονίζουν στην «Κ» αρμόδιες πηγές, δικαστικό προηγούμενο και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο δικαστικών κρίσεων για νόμους και διατάξεις που κατά καιρούς ισχύουν για τη ρύθμιση οφειλών, εξαιρώντας εκείνους που με συνέπεια πληρώνουν.

Στην Ολομέλεια

Η υπόθεση έφθασε στον Αρειο Πάγο, όταν ένας πολίτης, αγρότης από την Κρήτη, που δεν ήταν υπερήμερος και δεν μπορούσε να υπαχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα χρέη των αγροτών προς την Αγροτική, προσέφυγε στο δικαστήριο. Ζήτησε να έχει και αυτός ευνοϊκή μεταχείριση, λέγοντας πως πληρώνει μεν, αλλά ακόμα έχει δόσεις που είναι σε εκκρεμότητα.

Η υπόθεσή του έφθασε ώς τον Αρειο Πάγο, όπου και δικαιώθηκε, έστω και με χρονική καθυστέρηση, αποτελώντας την πρώτη περίπτωση Ελληνα πολίτη, που αν και ήταν συνεπής, κρίθηκε ότι μπορεί και πρέπει να είχε υπαχθεί σε πακέτο ευνοϊκών ρυθμίσεων για ρύθμιση χρεών.

Με δεδομένο πως δεκάδες νόμοι και διατάξεις για ρυθμίσεις και διευκολύνσεις οφειλών ισχύουν σήμερα, ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου, λόγω της σπουδαιότητας του θέματος, εισήγαγε την υπόθεση για κρίση στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προκειμένου, σύντομα, να εκδοθεί απόφασή της, που θα αποτελεί «πιλότο» για παρόμοιες περιπτώσεις.

Η απόφαση, άλλωστε, του Αρείου Πάγου φέρει αριθμό 1701 του 2014, δρομολογεί ισχυρό αντικίνητρο για μελλοντικές νομοθετικές ρυθμίσεις για καταβολή οφειλών, ενώ το δικαστικό προηγούμενο που δημιουργεί, προκαλεί ανατροπές καθώς μπορεί και άλλοι νόμοι ή διατάξεις, με το ίδιο σκεπτικό, να κριθούν αντισυνταγματικά.