ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Οι «περιπέτειες» ενός Κώδικα, μεταξύ θεσμών και δικηγόρων

oi-peripeteies-enos-kodika-metaxy-thesmon-kai-dikigoron-2094988

Το νομοσχέδιο για τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ), ένα από τα πρώτα προαπαιτούμενα που συμφώνησε η ελληνική κυβέρνηση με του θεσμούς, έχει μεγάλη προϊστορία. Η αλλαγή του ήταν αίτημα του νομικού και δικαστικού κόσμου από χρόνια. Ολοι σχεδόν οι υπουργοί Δικαιοσύνης των τελευταίων ετών εξήγγειλαν την αλλαγή του, και το 2013 επί υπουργίας Ρουπακιώτη συστήθηκε η νομοπαρασκευαστική επιτροπή υπό τον αρεοπαγίτη Γιάννη Χαμηλοθώρη που ολοκλήρωσε το έργο της αναθεώρησής του, με δεδομένη πια την εκτίμηση όλων ότι η απονομή της δικαιοσύνης είχε -από παθογένειες- βαλτώσει.

Η δικαστική πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά χιλιάδες πολίτες στα δικαστήρια, με αναβολές επί αναβολών, τις χιλιάδες αδίκαστες υποθέσεις, τον τεράστιο όγκο των υποθέσεων που περιμένουν στα συρτάρια των δικαστικών υπηρεσιών και τα φαινόμενα της εκτεταμένης αρνησιδικίας ήταν το έναυσμα των επιχειρούμενων αλλαγών. Το νομοθέτημα της επιτροπής Χαμηλοθώρη (ο εν λόγω ανώτατος δικαστικός λειτουργός χαίρει γενικής εκτιμήσεως για την επιστημονική του επάρκεια) αποτέλεσε αντικείμενο κυβερνητικής πολιτικής περί τα τέλη του 2014 και επί υπουργίας Αθανασίου.

Το νομοσχέδιο ετέθη σε δημόσια διαβούλευση και προκάλεσε την έντονη αντίδραση των δικηγορικών συλλόγων.Ο κ. Αθανασίου, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις, αποφάσισε να εισαχθεί ο Κώδικας προς ψήφιση στη Βουλή κατ’ άρθρον και όχι, όπως προβλέπεται για τους Κώδικες, με ένα και μόνον άρθρο.Ομως οι αντιδράσεις των δικηγόρων συνεχίστηκαν, όπως και οι σκληρές επικρίσεις από την τότε αντιπολίτευση.Ο ΔΣΑ, μάλιστα, προχώρησε στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος όπου οι δικηγόροι με ποσοστό 93% απέρριψαν τις προτεινόμενες ρυθμίσεις.

Με την εκλογή της νέας κυβέρνησης στο υπουργείο Δικαιοσύνης συνεστήθη εκ νέου επιτροπή για τον ΚΠολΔ. Αυτή τη φορά με επικεφαλής έναν από τους καλύτερους αρεοπαγίτες που διαθέτει η χώρα, τον Δημήτριο Κράνη.Το νομοθέτημα μπήκε και πάλι στη διαδικασία της νομοπαρασκευής και των αλλαγών. Τα κρίσιμα σημεία του που είχαν προκαλέσει και την αντίδραση των δικηγόρων ήταν η κατάργηση της ακροαματικής διαδικασίας στις αστικές διαφορές με την εξέταση των μαρτύρων και η εισαγωγή μιας σύντομης σχετικά διαδικασίας όπου κατά βάση όλα κατατίθενται γραπτώς.

Επίσης οι δικηγόροι αντιδρούσαν στις ρυθμίσεις που καθιστούσαν σύντομη και απλοποιημένη τη διαδικασία που ακολουθείται από τη στιγμή που ένα ακίνητο βγαίνει σε πλειστηριασμό. Οι ενστάσεις τους, πέραν των άλλων, επικεντρώνονται στο ποιος προηγείται, ποιος ικανοποιείται πρώτος όταν το ακίνητο ρευστοποιείται και «μεταβάλλεται» σε χρήμα. Οι τράπεζες, όπως προέβλεπε το σχέδιο Χαμηλοθώρη, ή τα ασφαλιστικά ταμεία, οι εργαζόμενοι και άλλοι; Στο μεταξύ, οι ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις και οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους θεσμούς έφεραν προς άμεση ψήφιση τα προαπαιτούμενα, μεταξύ των οποίων και ο ΚΠολΔ.

Προ του επείγοντος, το σχέδιο Χαμηλοθώρη, ανασύρθηκε -ήταν άλλωστε γνωστό στους θεσμούς- και τελικώς ψηφίστηκε από τη Βουλή και έγινε νόμος του κράτους. Βεβαίως, η κίνηση αυτή εξακολουθεί να βρίσκει αντίθετους τους δικηγόρους, αλλά οι χρόνοι και οι προθεσμίες πιέζουν την κυβέρνηση, η οποία θα πρέπει να κινηθεί ταχύτατα αν θέλει να προλάβει…