ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εμβληματική αναπαράσταση από Αϊ Ουέι Ουέι στη Λέσβο

geigei1

ΜΥΤΙΛΗΝΗ. Την τραγική και εμβληματική εικόνα του μικρού Αϊλάν Κουρντί να κείται πνιγμένος σε μια παραλία της Μικράς Ασίας αναπαρέστησε ο πολιτικοποιημένος Κινέζος εικαστικός Αϊ Ουέι Ουέι για λογαριασμό του ινδικού περιοδικού India Today.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Αϊ ξάπλωσε σε παραλία της Λέσβου, μιμούμενος τη στάση του άψυχου σώματος του παιδιού που πνίγηκε στην προσπάθεια των γονέων του να περάσουν στην Ευρώπη, προκαλώντας παγκόσμια συγκίνηση και καταδεικνύοντας το προσφυγικό δράμα. «Ο Αϊ και η ομάδα του βοήθησαν ενεργά στο στήσιμο της φωτογραφίας», είπε ο φωτογράφος του India Today Ροχίτ Τσάουλα, που ταξίδεψε στη Λέσβο, όπου βρίσκεται ο Αϊ Ουέι Ουέι.

Εντονες υπήρξαν, ωστόσο, οι αντιδράσεις στα δυτικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την πρωτοβουλία του Αϊ, με χρήστες των μέσων αυτών να χαρακτηρίζουν τη φωτογράφιση «εγωιστική, ναρκισσιστική και κακόγουστη πράξη».

Αντίθετη άποψη εκφράζει η διοργανώτρια της έκθεσης India Art Fair, όπου εκτίθεται η επίμαχη φωτογραφία. «Η πρωτότυπη φωτογραφία είναι εικονική, καθώς εμπεριέχει πολιτικό σχόλιο και είναι βαθιά ανθρώπινη. Η αρχική εικόνα του τρίχρονου Αϊλάν σε στοιχειώνει και αποκαλύπτει την ουσία της προσφυγικής κρίσης και την απελπισία των ανθρώπων αυτών, που προσπαθούν να ξεφύγουν προς ένα καλύτερο μέλλον. Ο Αϊ Ουέι Ουέι συνέλαβε με τον δικό του ξεχωριστό και πάντα καυστικό τρόπο την πραγματικότητα αυτή», λέει η Σάντι Ανγκους, συνδιοργανώτρια της έκθεσης.

«Οταν του είπα: "Θα σε συναντήσω στο εργαστήριό σου", μου απάντησε: "Η παραλία είναι το εργαστήριό μου". Είναι μοναδικός καλλιτέχνης, αλλά για μένα είναι μορφή που θυμίζει τον Μαχάτμα Γκάντι. Είναι ζεστός και ταπεινόφρων, αλλά η παρουσία του στο πλευρό των εθελοντών διασωστών είναι κρίσιμη και εξόχως πολιτική», λέει ο διευθυντής του περιοδικού India Today, Γκαγιάτρι Τζαγιαραμάν. Ο Αϊ Ουέι Ουέι συνδράμει τον τελευταίο καιρό στο έργο της διάσωσης προσφύγων κατά την άφιξή τους στα παράλια της Λέσβου, συλλέγοντας κομμάτια από τις λαστιχένιες λέμβους τους, με στόχο τη δημιουργία εικαστικής εγκατάστασης.

Προσωπικό βίωμα

Ο Αϊ εξήγησε στο ινδικό περιοδικό ότι το προσωπικό του βίωμα τον κάνει να νιώθει ιδιαίτερη αλληλεγγύη προς τους πρόσφυγες. «Είμαι Κινέζος μόνο χάρη στη γλώσσα και στο διαβατήριό μου. Είμαι αυτάρκης και δεν ανήκω πουθενά. Η κατάστασή μου δεν είναι αξιοζήλευτη, αλλά δεν έχω άλλη επιλογή.

Δεν θεωρώ τον εαυτό μου πρόσφυγα, καθώς διαθέτω ταξιδιωτικά έγγραφα – μπορώ να ταξιδέψω ελεύθερα, και είμαι έτσι σε ευνοϊκότερη θέση από τους πρόσφυγες που φθάνουν στις ακτές της Λέσβου και από όσους έχασαν τη ζωή τους στο ταξίδι αυτό.

Πολλοί φίλοι μου, όμως, βρίσκονται ακόμη σε κινεζικές φυλακές, οι οικογένειές τους δεν γνωρίζουν πού βρίσκονται και δεν έχουν πρόσβαση σε συνηγόρους και δικαστικά έγγραφα. Υπό μία έννοια είμαστε όλοι πρόσφυγες», είπε ο Αϊ στο ινδικό περιοδικό. Ο Αϊ Ουέι Ουέι έχει επανειλημμένα καταστεί «αγκάθι» στα πλευρά της κινεζικής κυβέρνησης, ξεσκεπάζοντας την υποκρισία του καθεστώτος, μιλώντας ανοικτά υπέρ έγκλειστων αντιφρονούντων και αντιμετωπίζοντας τη μήνιν της δικαστικής εξουσίας της Κίνας, που τον έχει φυλακίσει, τον έχει θέσει υπό κατ’ οίκον περιορισμό και του έχει αφαιρέσει το διαβατήριό του.

Οι κατασταλτικοί μηχανισμοί και ο εκφοβισμός, όμως, ουδέποτε τον πτόησαν, πυροδοτώντας αντίθετα το προκλητικό πνεύμα του και ενισχύοντας την έμφυτη τάση του να αμφισβητεί κάθε μορφή εξουσίας.

Η ευρηματική και γεμάτη χιούμορ γλυπτική του, όπως και τα εικαστικά του ευρήματα (που παραπέμπουν ευθέως στο κίνημα των Καταστασιακών), τον έχουν αναδείξει σε έναν από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες των αρχών του 21ου αιώνα.