ΚΟΙΝΩΝΙΑ

12 ερωτήσεις – απαντήσεις για τις τηλεοπτικές άδειες

kanalia--2

Ο τηλεοπτικός χάρτης της χώρας μας για πρώτη φορά νοικοκυρεύτηκε το 2014. Τo έτος εκείνο, έστω και με μεγάλη καθυστέρηση σε σχέση με άλλες χώρες της Ε.Ε., η Ελλάδα επιβιβάσθηκε στο άρμα της Επίγειας Ψηφιακής Ευρυεκπομπής (DTT). Με τη διαδικασία αυτή, τα γνωστά τηλεοπτικά κανάλια έπαψαν να αναλώνουν τους σπάνιους πόρους του φάσματος συχνοτήτων, και η μετάδοση του σήματός τους γίνεται μέσω του νόμιμα αδειοδοτημένου παρόχου δικτύου της DIGEA. Ετσι η Ελλάδα, για πρώτη φορά μετά το 1989 που έγινε η «κατάληψη» των συχνοτήτων των UHF, απέκτησε νόμιμα αδειοδοτημένο πάροχο δικτύου, ο οποίος κατέβαλε περίπου 18,6 εκατ. ευρώ ως αντίτιμο του δικαιώματος χρήσης των συχνοτήτων τα επόμενα 15 έτη. Η σημερινή κυβέρνηση ωστόσο έχει διαφορετική άποψη και αναιρεί τώρα τις συμβάσεις που έχει υπογράψει η προηγούμενη κυβέρνηση με την DIGEA. Μέσω ερωτήσεων, δίνονται απαντήσεις:

1. Τι είναι ο πάροχος δικτύου;

Σήμερα αδειοδοτημένοι πάροχοι δικτύου είναι η DIGEA και η ΕΡΤ. Αυτοί μόνον κατέχουν άδεια χρήσης συχνοτήτων ώστε να μεταφέρουν τηλεοπτικό σήμα. Ωστόσο, επειδή δίκτυο εκπομπής έχει αναπτύξει μόνον η DIGEA, τα προγράμματα της κρατικής τηλεόρασης (ΕΡΤ1, ΕΡΤ2 κ.λπ.) μεταδίδονται, έναντι αντιτίμου, από την DIGEA.

2. Τι είναι ο πάροχος περιεχομένου;

Πάροχοι περιεχομένου είναι τα γνωστά «κανάλια» ΣΚΑΪ, Μega, Star, SBC, TV100, TRT, KρήτηTV κ.λπ. Οι πάροχοι περιεχομένου παράγουν τα καθημερινά τηλεοπτικά προγράμματα, που μεταδίδονται είτε πανελλαδικά είτε σε επίπεδο περιφέρειας. Δεν αξιοποιούν συχνότητες, αλλά συμβάλλονται με τους παρόχους δικτύου για τη διανομή του προγράμματός τους. Κατά την αναλογική μετάδοση, ο πάροχος δικτύου και ο πάροχος περιεχομένου ταυτίζονταν, αφού κάθε τηλεοπτική επιχείρηση αξιοποιούσε από ένα δίαυλο (κανάλι) μετάδοσης τηλεοπτικού σήματος (8 MHz). Ετσι οι τηλεοπτικές επιχειρήσεις ονομάστηκαν «κανάλια».

3. Γιατί έγινε ο διαχωρισμός παρόχου δικτύου και παρόχου περιεχομένου;

Προκειμένου να εξυπηρετηθεί η επίγεια ψηφιακή ευρυεκπομπή (Digital Terrestial TV ή DTT). Η τεχνολογία DTT αναπτύχθηκε με στόχο την εξοικονόμηση συχνοτήτων που είναι σπάνιες σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Κατά την αναλογική εκπομπή, κάθε συχνότητα (8 MHz) «καταναλώνονταν» για τη μετάδοση ενός και μόνο τηλεοπτικού προγράμματος. Σήμερα, χάρις στην ψηφιακή κωδικοποίηση (MPEG4), κάθε συχνότητα μπορεί να εξυπηρετήσει οκτώ τηλεοπτικές μεταδόσεις. Yπό προϋποθέσεις, με περαιτέρω συμπίεση του κωδικοποιημένου σήματος, μπορούν να χωρέσουν και 10 τηλεοπτικές μεταδόσεις σε κάθε δίαυλο. Τέλος, οι νέες τεχνολογίες που τώρα δοκιμάζονται στα εργαστήρια (DVB-T2) υπόσχονται να χωρέσουν σε κάθε συχνότητα έως 50 τηλεοπτικές μεταδόσεις.

4. Γιατί δεν απαιτείται η αδειοδότηση των παρόχων περιεχομένου;

Οι πάροχοι περιεχομένου δεν απασχολούν σπάνιους πόρους όπως στο παρελθόν. Μια δήλωση στο ΕΣΡ και μια εμπορική σύμβαση με τον πάροχο του δικτύου (DIGEA) είναι αρκετά. Κατ’ αντιστοιχία, για μια άδεια κατασκευής δρόμου χρειάζεται μόνον ο κατασκευαστής του δρόμου, και όχι οι χρήστες του (π.χ. οι κάτοχοι αυτοκινήτων), οι οποίοι όμως καταβάλλουν διόδια για τη διέλευσή τους.

5. Τι είναι η μετάδοση HD;

Η σημερινή μετάδοση τηλεοπτικού προγράμματος στην Ευρώπη γίνεται κατά κανόνα με σήμα κανονικής ευκρίνειας (Standard Definition ή SD). Πολλοί πάροχοι όμως, ειδικά εκείνοι που προσφέρουν υπηρεσίες επί πληρωμή (pay TV), μετακινούνται σταδιακά σε σήμα υψηλής ευκρίνειας (High Definition ή HD) που προσφέρει καλύτερη εμπειρία στους θεατές. Ωστόσο, η μετάδοση αυτή υπερδιπλασιάζει την «κατανάλωση» πόρων στο δίκτυο και το κόστος παραγωγής του προγράμματος. Με μεγάλη βεβαιότητα, στο μέλλον η παραγωγή SD προγράμματος θα εξαλειφθεί και θα κυριαρχήσει η HD μετάδοση.

6. Είναι υποχρεωτική σήμερα η μετάδοση HD;

Σε καμία περίπτωση. Αυτό είναι θέμα που θα επιβάλλει η ίδια η αγορά. Σήμερα στη Δυτική Ευρώπη λιγότερο από το 15% των εκπεμπόμενων καναλιών γίνεται μέσω σήματος HD. Επίσης, στην Ελλάδα, μια υποχρεωτική εφαρμογή μετάδοσης HD θα ανάγκαζε τους καταναλωτές να προχωρήσουν σε αλλαγή τηλεοπτικού δέκτη σε ποσοστό 60% έως 70%. Το ανάλογο μιας τέτοιας απόφασης θα ήταν η κυβέρνηση να νομοθετήσει όλοι οι χρήστες κινητής τηλεφωνίας να μετακινηθούν σε κινητά τηλέφωνα (smartphones) 4ης γενιάς.

7. Γιατί η κυβέρνηση επιλέγει ως υποχρεωτική την HD μετάδοση;

Γιατί μόνον έτσι μπορεί να επιτύχει τον μαγικό αριθμό «4» σε ό,τι αφορά τις άδειες εθνικής εμβέλειας γενικού περιεχομένου.

8. Υπάρχει άλλη διένεξη μεταξύ κυβέρνησης και ιδιωτικών καναλιών;

Ναι. Η κυβέρνηση επιχειρεί την απόσπαση από την DIGEA δύο πολυπλεκτών (συχνοτήτων), για να τις διαθέσει σε τρίτους, που θα λάβουν άδειες θεματικού περιεχομένου πανελλαδικής εμβέλειας. Η προηγούμενη κυβέρνηση, έπειτα από διαγωνισμό στην DIGEA, παραχώρησε τέσσερις πολυπλέκτες για τις ανάγκες των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών εθνικής εμβέλειας και η σημερινή κυβέρνηση θέλει να τους μειώσει σε δύο.

9. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Επειδή πάλι μόνον έτσι μπορούν να περιοριστούν σε τέσσερις οι αδειοδοτημένοι πάροχοι αδειών γενικού περιεχομένου εθνικής εμβέλειας.

10. Μα αφού δεν απαιτείται μια τέτοιου είδους αδειοδότηση;

Κατά την κυβέρνηση, η αδειοδότηση πρέπει να γίνει, παρόλο που δεν αξιοποιείται σπάνιος εθνικός πόρος.

11. Ποιος έχει την ευθύνη της αδειοδότησης;

Κατά το Σύνταγμα, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Kι επειδή σήμερα δεν είναι στελεχωμένο, ο ρόλος αυτός, σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης Ν. Παρασκευόπουλο, έχει μεταβιβαστεί στην κυβέρνηση. Αντίθετα, η Ενωση Ιδιοκτητών Τηλεοπτικών Σταθμών Εθνικής Εμβέλειας (ΕΙΤΗΣΕΕ) υποστηρίζει ότι μια τέτοια ενέργεια είναι αντισυνταγματική.

12. Γιατί δεν είναι στελεχωμένο το ΕΣΡ;

Η θητεία του προγενέστερου προεδρείου έληξε και τα πολιτικά κόμματα αδυνατούν να συμφωνήσουν στη νέα σύνθεσή του. Βάσει του Συντάγματος, τα προεδρεία των συνταγματικά κατοχυρωμένων ανεξάρτητων αρχών, όπως το ΕΣΡ, ορίζονται με τη σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον των 4/5 των μελών της Συνδιάσκεψης των προέδρων της Βουλής. Τα κόμματα δεν συμφωνούν στη νέα σύνθεση, και έτσι σήμερα το ΕΣΡ είναι ακέφαλο.