ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ιδιωτική εκπαίδευση: Τάσεις, προβληματισμοί και πρακτικές συμβουλές

idiotiki-ekpaideysi-taseis-provlimatismoi-kai-praktikes-symvoyles-2133976

Καλοκαίρι: ώρα για κατασκήνωση (ή για summer camp)

Αλλοι τις λατρεύουν και άλλοι διατηρούν τις επιφυλάξεις τους. Το σίγουρο είναι ότι οι παιδικές κατασκηνώσεις και τα summer camps έχουν γίνει τρόπος ζωής για πολλά Ελληνόπουλα. Από εκεί που βλέπαμε εικόνες κατασκηνωτικής ζωής μόνο σε αμερικανικές σειρές και ταινίες, τώρα πλέον πολλά φυλλάδια και sites διαφημίζουν αυτό το στυλ διακοπών, ως αποτέλεσμα της μεγάλης ζήτησης. Ο σκοπός της κατασκήνωσης είναι το παιδί να έρχεται σε επαφή με τη φύση. Γι’ αυτό, ο καλύτερος συνδυασμός είναι να βρίσκεται σε υπερυψωμένο σημείο μέσα στο δάσος, αλλά με εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα.
Πόσα είδη υπάρχουν; Πολλά! Ημερήσια χωρίς διανυκτέρευση, ολοήμερα, εβδομαδιαία, μηνιαία. Υπάρχουν κρατικά και ιδιωτικά, με εγκαταστάσεις μέσα στην Αττική αλλά και εκτός Αθηνών. Μάλιστα, μερικές κατασκηνώσεις έχουν ειδικό χαρακτήρα, όπως θρησκευτικό, καλλιτεχνικό ή αγγλόφωνο. Σχεδόν όλες διοργανώνουν ομαδικά παιχνίδια, προσφέρουν προγράμματα ψυχαγωγίας και δίνουν πολλές επιλογές για αυτοαπασχόληση.

Πότε ένα παιδί είναι έτοιμο; Αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία και την προσωπικότητά του. Τα πιο εξωστρεφή παιδιά ενσωματώνονται πιο εύκολα στο περιβάλλον της κατασκήνωσης. Εκείνα, όμως, που είναι πιο δεμένα με την οικογένειά τους εμφανίζουν άγχος αποχωρισμού. Αν συμβαίνει αυτό, καλό είναι να τα καθησυχάζουμε, προσπαθώντας να τους εξηγήσουμε τα οφέλη της κατασκηνωτικής εμπειρίας. Αν παρ’ όλα αυτά δεν θέλουν, είναι σημαντικό να μην τα πιέζουμε. Μπορεί να μη νιώθουν έτοιμα ακόμη. Κατάλληλη ηλικία είναι εκείνη που το παιδί μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί και να δείχνει ότι είναι σχετικά ανεξάρτητο.

Και πότε ένας γονιός; Η απομάκρυνση των παιδιών από το σπίτι φέρνει στον κηδεμόνα τη χαρά της ελευθερίας, όμως ταυτόχρονα τον «φορτώνει» με αισθήματα φόβου και ανησυχίας. Αν οι κατασκηνώσεις βρίσκονται σχετικά κοντά, αυτό βοηθά τους γονείς να νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια, ενώ και πρακτικά διευκολύνει τις προγραμματισμένες επισκέψεις τους. Καλό είναι πατέρας και μητέρα να επισκεφτούν εκ των προτέρων τις εγκαταστάσεις και να γνωρίσουν το προσωπικό (σημειώστε: Είναι υποχρεωτική η παρουσία ναυαγοσώστη και εσωτερικού ιατρού).

Γιατί να στείλουμε τα παιδιά μας σε κατασκήνωση; Για να διασκεδάσουν. Για να κάνουν καινούργιους φίλους. Για να αισθανθούν ελεύθερα. Για να ξεκολλήσουν επιτέλους από τα διάφορα γκάτζετ! Ισως όμως το πιο καθοριστικό στοιχείο σε ό,τι αφορά τη γενικότερη εμπειρία της κατασκήνωσης ή του summer camp είναι για το παιδί η συνειδητοποίηση ότι τα κατάφερε σε ένα χώρο μακριά από το οικογενειακό περιβάλλον. Αυτό ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αυτονομία του. Παράλληλα, αποκτά σημαντικές εμπειρίες και μαθαίνει να κατανοεί στην πράξη έννοιες όπως πειθαρχία και συνεργασία.

Μια τελευταία συμβουλή: Οταν αποφασίσετε να στείλετε το τέκνο σας σε κατασκήνωση, πρέπει να το προετοιμάσετε σωστά για τα όσα θα βιώσει. Αποφύγετε να ωραιοποιήσετε υπερβολικά την κατάσταση.

Εθισμός στο διαδίκτυο: ερωτήσεις και απαντήσεις*

 Ποια κατάσταση χαρακτηρίζεται εθισμός στο διαδίκτυο; Ο εθισμός στο διαδίκτυο ανήκει στην κατηγορία των συμπεριφορικών εθισμών, δηλαδή στα προβλήματα που ανακύπτουν όταν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά ξεφύγει από τον έλεγχο του ατόμου. Το κοινό στοιχείο είναι ότι η συμπεριφορά του ατόμου διαταράσσει την καθημερινότητά του και είναι ένας ψυχοπιεστικός παράγοντας για το περιβάλλον του. Μπορούμε να πούμε με απλά λόγια ότι αναφέρεται στην περίπτωση όπου το διαδίκτυο αποκτά μεγαλύτερη σημασία και προτεραιότητα στη ζωή μας από τους φίλους, την οικογένεια και την εργασία μας, κυριαρχεί στην καθημερινότητά μας και είναι ένα στοιχείο της που δεν θέλουμε να αποχωριστούμε. Οι πιο συχνές περιπτώσεις εθισμού σε κάποια διαδικτυακή δραστηριότητα αφορούν στον διαδικτυακό τζόγο, στα κοινωνικά δίκτυα και στη χρήση των διαδικτυακών παιχνιδιών πολλαπλών ρόλων (MMORPG).

Πότε θα πρέπει να αρχίσουν να ανησυχούν οι γονείς για το αν το παιδί τους είναι εθισμένο στο διαδίκτυο; Οι συνηθέστερες ενδείξεις που θα πρέπει να θορυβήσουν τους γονείς σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά είναι οι εξής: υπερβολική κούραση, ημερήσια υπνηλία, πτώση της σχολικής επίδοσης απότομη ή σταδιακή, παραμέληση ή διακοπή άλλων αγαπημένων δραστηριοτήτων, κοινωνική απόσυρση, ανυπακοή, εκδραμάτιση, ευερεθιστότητα.

Παιδιά που παρουσιάζουν τρεις ή περισσότερες από τις παραπάνω ενδείξεις ενδεχομένως αντιμετωπίζουν πρόβλημα εθισμού στο διαδίκτυο. Πρέπει να σημειωθεί, όμως, ότι τα παραπάνω σημεία δεν είναι ειδικά για τον εθισμό στο διαδίκτυο και μπορεί να αποτελούν ενδείξεις κάποιας άλλης ψυχικής διαταραχής.

Τι θα συμβουλεύαμε έναν γονιό που προβληματίζεται για τη σχέση του παιδιού του με το διαδίκτυο; Πάντοτε η πρόληψη όταν αναφερόμαστε σε εθιστικές συμπεριφορές είναι καλύτερη και αποτελεσματικότερη από τη θεραπεία. Η διατήρηση ενός καλού επιπέδου επικοινωνίας στην οικογένεια είναι θεμελιώδους σημασίας για την πρόληψη και την προστασία του εθισμένου παιδιού στη χρήση του διαδικτύου. Επίσης, είναι σημαντικό οι γονείς να έχουν κοινή στάση στην αντιμετώπιση του προβλήματος, να μην το υποτιμούν, γεγονός που συμβαίνει πολύ συχνά στις ελληνικές οικογένειες, και να βάζουν λογικούς κανόνες στη χρήση του διαδικτύου. Τέλος, οφείλουν να ενθαρρύνουν το παιδί να ανακαλύψει νέες δραστηριότητες, ώστε η ηλεκτρονική ψυχαγωγία να αποτελεί ένα μικρό μέρος της συνολικής ψυχαγωγίας του παιδιού. Στις περιπτώσεις, όμως, όπου η χρήση του διαδικτύου δεν ελέγχεται και οι ώρες αυξάνονται, παρόλο που οι γονείς ακολούθησαν τις παραπάνω οδηγίες, υπάρχουν συνέπειες στη σχολική επίδοση και την οργάνωση της καθημερινότητας και οι οικογενειακές σχέσεις επηρεάζονται αρνητικά, είναι απαραίτητο οι γονείς να απευθυνθούν σε ψυχιάτρους παιδιών και εφήβων εξειδικευμένους στον εθισμό στο διαδίκτυο.

Υπάρχει θεραπεία; Ο εθισμός στο διαδίκτυο, αν και δεν έχει επισήμως αναγνωρισθεί ως κλινική οντότητα πέραν της Κίνας από το 2008, αποτελεί μια κατάσταση που προκαλεί σημαντική έκπτωση στην κοινωνική, επαγγελματική ή ακαδημαϊκή λειτουργικότητα του ατόμου. Οι ειδικοί της ψυχικής υγείας όλο και συχνότερα καλούνται να προσεγγίσουν θεραπευτικά το φαινόμενο της προβληματικής χρήσης του διαδικτύου.
Η συμβουλευτική μπορεί να είναι μια σημαντική θεραπευτική επιλογή στα αρχικά στάδια της διαταραχής, για την κατανόηση από την πλευρά του εφήβου του προβλήματος, δεδομένου πως περίπου στις μισές περιπτώσεις υπάρχει άρνηση του προβλήματος και της θεραπείας. Παρ’ όλα αυτά, από μόνη της η συμβουλευτική καθοδήγηση δεν μπορεί να αποτελέσει σημαντική θεραπευτική επιλογή που θα διατηρήσει το αρχικό θεραπευτικό αποτέλεσμα, καθώς εκδηλώνεται σε ποσοστό 80% υποτροπή στη διάρκεια του επόμενου τριμήνου.

Η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία αποτελεί θεραπευτική επιλογή εκλογής για τις περιπτώσεις εθισμού χωρίς συννοσηρότητα, ενώ επίσης μπορεί να διατηρήσει το θεραπευτικό αποτέλεσμα στις περιπτώσεις με συννοσηρότητα πέραν του τριμήνου σε ποσοστό άνω του 60%.

Ο συνδυασμός γνωστικής- συμπεριφορικής θεραπείας και φαρμακοθεραπείας αποτελεί θεραπευτική επιλογή εκλογής για τις περιπτώσεις εθισμού στο διαδίκτυο με συννοσηρότητα, όπου η επιλογή του φαρμάκου εξαρτάται και καθορίζεται από τη συννοσηρή ψυχική διαταραχή.

Τι είναι η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο;  Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία που δημιουργήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2008 με έδρα τη Λάρισα, από ομάδα ειδικών στην ψυχική υγεία. Ο σκοπός της εταιρείας είναι επιστημονικός και κοινωφελής, καθώς η δράση της στηρίζεται αποκλειστικά σε επιστημονικά δεδομένα.

Στο πλαίσιο των διεθνών δράσεών της διοργανώνει το ετήσιο 5ο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο eLife2016, που τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου.

Θα αποτελέσει το αποκορύφωμα μιας σειράς εκδηλώσεων που εντάσσονται σε ένα θεματικό τετραήμερο στην ευρύτερη περιοχή της Λίμνης Πλαστήρα μεταξύ 23 και 26 Ιουνίου 2016. Το κεντρικό θέμα καθ’ όλη τη διάρκεια των εκδηλώσεων θα είναι η ομαλή ένταξη των νέων τεχνολογιών στην καθημερινότητά μας, ενώ στο συνέδριο eLife2016 θα συμμετάσχουν διακεκριμένοι επιστήμονες και ερευνητές από όλο τον κόσμο. Περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα του συνεδρίου www.elifecongress.org.

Προφιλ εθισμένου στο διαδίκτυο

42 ώρες χρήσης/εβδομάδα.
Πάνω από τις 15 ώρες/εβδομάδα αρχίζουν τα προβλήματα σε επίπεδο οργάνωσης της καθημερινότητας του παιδιού.

Η ηλικία εμφάνισης του εθισμού συνεχώς μειώνεται με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, ενώ ο χρόνος των ανθρώπων online χρόνο με το χρόνο αυξάνεται σημαντικά.
Gaming, Gambling και κοινωνικά δίκτυα οι κύριες εθιστικές ασχολίες (Floros & Siomos 2012).

Ομάδες υψηλού κινδύνου είναι τα αγόρια που παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια τύπου MMORPG, οι έφηβοι και οι φοιτητές, παιδιά με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) και παιδιά με κατάθλιψη.

Εμβύθιση και ροή στο εικονικό περιβάλλον και απώλεια της αίσθησης του πραγματικού χρόνου κρύβονται πίσω από την εθιστική δράση του εικονικού περιβάλλοντος.

Η κατάθλιψη είναι η συχνότερη συννοσηρή διαταραχή και ένας στους δύο με εθισμό στο διαδίκτυο παρουσιάζει και άλλη ψυχική διαταραχή με συχνότερη την κατάθλιψη.

Η ΔΕΠ-Υ και η κατάθλιψη αποτελούν σημαντικούς προδιαθεσικούς παράγοντες στην ανάπτυξη της διαταραχής.

Ο εθισμός στο διαδίκτυο είναι σημαντικός προγνωστικός δείκτης εμφάνισης και άλλων εξαρτήσεων στο μέλλον.