ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το φανάρι θα είναι μονίμως «κόκκινο»

suntagma
sunt1

«Προλαβαίνω; Μπα δεν προλαβαίνω. Ισως αν τρέξω λίγο…». Ο μίνι αυτός μονόλογος είναι γνώριμος στους πεζούς που κυκλοφορούν στην Αθήνα και επιχειρούν να διασχίσουν τους δρόμους στο ασφυκτικό περιθώριο που συνήθως δίνει το «πράσινο» στο φανάρι. Οπωσδήποτε είναι γνώριμος σε όσους έχουν σταθεί στην πλατεία Συντάγματος, περιμένοντας να περάσουν απέναντι στην Ερμού και το αντίστροφο. Στη δύσκολη αυτή «πίστα» της πρωτεύουσας, έξι είναι οι λωρίδες κυκλοφορίας που χωρίζουν τον διαβάτη από τη «σωτηρία» του απέναντι πεζοδρομίου, με το «πράσινο» για τα αυτοκίνητα να ανάβει πάντα –πώς γίνεται;– στο μέσον της διαδρομής. Τρεχάτε ποδαράκια μου. Οι πλέον άτυχοι, οι τουρίστες, οι οποίοι συνειδητοποιούν ξαφνικά στην πράξη ότι στην Ελλάδα δεν έχουν ως πεζοί προτεραιότητα.

Μπροστά στο παράδοξο όλα αυτά να συμβαίνουν στην εμβληματικότερη πλατεία της Αθήνας, μια ομάδα έμπειρων αρχιτεκτόνων, πολεοδόμων και συγκοινωνιολόγων εκπόνησε σχέδιο επέμβασης στην πλατεία Συντάγματος τύπου «bypass». «Αυτή τη στιγμή, ένας θορυβώδης κυκλοφοριακός βραχίονας έξι λωρίδων διεμβολίζει και τεμαχίζει την έκταση της Κάτω Πλατείας για να διοχετεύσει τη ροή των αυτοκινήτων της οδού Σταδίου και της οδού Βασ. Σοφίας στην οδό Φιλελλήνων», περιγράφει στην «Κ» το πρόβλημα ο αρχιτέκτων Δημήτρης Κονταργύρης. «Η διέλευση του ενοχλητικού αυτού κυκλοφοριακού διαύλου περιορίζει τη συμπαγή περιπατητική έκταση της Κάτω Πλατείας και προκαλεί μια από τις οδυνηρότερες διασταυρώσεις πεζών με τροχοφόρα». Χωρίς την ύπαρξη αυτού του άξονα, η διέλευση των πεζών από την Πάνω Πλατεία και τον σταθμό του μετρό έως τον πεζόδρομο της Ερμού και κατ’ επέκταση με το ιστορικό τρίγωνο της Αθήνας θα ήταν απρόσκοπτη. Επιπλέον, η έκταση της συμπαγούς περιπατητικής επιφάνειας θα αυξανόταν κατά 40% περίπου.

Πώς θα μπορούσε όμως να «εξαφανιστεί» ο οδικός άξονας από την πλατεία Συντάγματος; «Είναι απλό: εάν η κυκλοφοριακή ροή από την οδό Σταδίου εκτρέπεται αριστερά στη Γεωργίου Α΄ (σ.σ. μπροστά από τα ξενοδοχεία), στην Αμαλίας, την Οθωνος και τέλος στη Φιλελλήνων», εξηγεί ο Αθανάσιος Αραβαντινός, πολεοδόμος, ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ. Σύμφωνα με την πρόταση, η οποία ουσιαστικά αλλάζει τη ροή της κυκλοφορίας στην πλατεία, ο δίαυλος εκτροπής θα διαθέτει σε όλο το μήκος τρεις τουλάχιστον λωρίδες (όσες και η Σταδίου). Ειδικά στην οδό Γεωργίου Α΄ προβλέπονται και δύο λωρίδες καθόδου για την εξυπηρέτηση των τριών ξενοδοχείων και την προσπέλαση της οδού Καραγεώργη Σερβίας. Οι διαδρομές των ΜΜΜ δεν θα ακολουθούν την εκτροπή, θα συνεχίσουν να διασχίζουν την πλατεία Συντάγματος, αλλά σε διάδρομο βραδείας κυκλοφορίας που θα διαστρωθεί με πλάκες ίδιες με της πλατείας και θα επισημανθεί με κολωνάκια. Εξω από τα όρια της πλατείας Συντάγματος δεν επιφέρεται καμία αλλαγή στις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.

«Τραπεζάκια έξω»

«Με αυτή την παρέμβαση, καταργείται ο ενοχλητικός οδικός άξονας και επεκτείνεται ο περιπατητικός χώρος της Κάτω Πλατείας, ο οποίος μπορεί και πάλι να φιλοξενήσει, μετά 60 χρόνια, τα παραδοσιακά “τραπεζάκια έξω”, σήμα κατατεθέν του Συντάγματος από το 19ο αιώνα έως το 1950», λέει ο κ. Κονταργύρης, ο οποίος είχε την αρχική έμπνευση του έργου. Τα 11.000 τ.μ της σημερινής συμπαγούς περιπατητικής έκτασης θα φτάσουν τα 15.000 τ.μ.

Το κόστος υλοποίησης της προτεινόμενης παρέμβασης εκτιμάται ότι δεν υπερβαίνει τα 10-12 εκατ. ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει το κόστος των οδικών έργων στη διαδρομή εκτροπής, το κόστος της διαμόρφωσης της περιοχής επέκτασης της πλατείας και το κόστος των απαραίτητων μελετών και του σχετικού αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. (Η ομάδα τονίζει ότι είναι απαραίτητη η εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης που θα βασίζεται σε πρόσφατες μετρήσεις των κυκλοφοριακών φορτίων της περιοχής, οι οποίες πάντως έχουν ατονήσει τα τελευταία χρόνια). Οπως αναφέρουν, η δαπάνη είναι σχετικά χαμηλή, εάν λάβει κάποιος υπόψη το κόστος άλλων παρεμβάσεων στην πόλη.

«Η εντυπωσιακά βελτιωμένη εικόνα της πλατείας που θα προκύψει, θα ενισχύσει ασφαλώς δυναμικά την ελκυστικότητα της εμβληματικής αυτής περιοχής του κέντρου –τόσο για τους Αθηναίους όσο και για τους τουρίστες– και θα λειτουργήσει ως ανάχωμα στο παρακμιακό κλίμα που απειλεί να εμπεδωθεί στην πόλη αν παραμείνουμε αδρανείς», καταλήγει ο κ. Αραβαντινός.
Στη μελέτη συνεργάστηκε, επίσης, ο πολιτικός μηχανικός και συγκοινωνιολόγος κ. Νικόλαος Βόσκογλου.

Στην πλατεία Ομονοίας

Η παρέμβαση η οποία προτείνεται στην πλατεία Συντάγματος βασίζεται στο κυκλοφοριακό μοντέλο που εφαρμόστηκε στην πλατεία Ομονοίας κατά την ανάπλασή της με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πριν από το 2000, το χαρακτηριστικό της πλατείας Ομονοίας ήταν ο υπερφορτωμένος κυκλοφοριακός δακτύλιος που περιέβαλε τον κεντρικό πυρήνα της και τον απομόνωνε από τους περιπατητές των περιμετρικών πεζοδρομίων, με αποτέλεσμα να καθίσταται αυτός «άβατο». Ουδείς διέσχιζε τον δρόμο προς την όμορφη ακόμα τότε πλατεία. Η ιδέα της τελευταίας ανάπλασης ήταν να καταστήσει την πλατεία προσπελάσιμη από τα περιμετρικά πεζοδρόμια, χωρίς να διασταυρώνονται πεζοί με τροχοφόρα, ώστε να διαμορφωθεί μια ενιαία έκταση περιπάτου. Για να επιτευχθεί αυτό, καταργήθηκε ο παλιός κυκλοφοριακός δακτύλιος και η ροή των αυτοκινήτων εξετράπη σε παρακαμπτήριες διαδρομές, στους δρόμους γύρω από τον χώρο της πλατείας (για παράδειγμα Σταδίου, Αιόλου, Πανεπιστημίου κ.λπ.). Εγινε δηλαδή ένα κλασικό κυκλοφοριακό «by pass». Το μοντέλο θεωρείται επιτυχημένο, άσχετα με την επιτυχία της συνολικής παρέμβασης στην πλατεία Ομονοίας. Η πλατεία έπαψε να αποτελεί άβατο και ο πεζός πλέον δύναται να κυκλοφορήσει άνετα από τη μία πλευρά στην άλλη χωρίς να κινδυνεύει.