ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ο εφιάλτης των σκουπιδιών δεν τελείωσε

fortigo
52-1
53-1

Στον Πύργο Ηλείας το πέταγμα των σκουπιδιών έχει εξελιχθεί σε… ιεροτελεστία. Τα πρωινά ο Σταύρος Τσιπολίτης φορτώνει το πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου του με πλαστικές σακούλες και διανύει έως και ένα χιλιόμετρο σε αναζήτηση κάδου. Είναι από τους τυχερούς κατοίκους – άλλοι αναγκάζονται να καλύψουν τριπλάσια απόσταση. Η πολυετής κρίση υπερσυσσώρευσης απορριμμάτων στον αστικό ιστό, ανάγκασε ορισμένους να λάβουν δραστικά μέτρα: μόλις κάποιοι μεταλλικοί κάδοι άδειαζαν, τους εξόριζαν σε άλλες γειτονιές ή τους έκρυβαν σε χωράφια και ερειπωμένα οικόπεδα. Δεν ήθελαν να ρισκάρουν τον σχηματισμό νέων λόφων σκουπιδιών κάτω από το μπαλκόνι τους.

Η αναζήτηση κάδου είναι μόνο ένα κομμάτι της παράλογης καθημερινότητας σε αυτή την περιοχή της Πελοποννήσου. Πρόσφατα, για μία ακόμη νύχτα, ο κ. Τσιπολίτης είπε ότι ο αέρας μύριζε καμένο πλαστικό. Περιμετρικά της πόλης, σε σημεία όπου έχουν απομείνει δύσοσμοι σωροί, άγνωστοι επιλέγουν ως λύση τον εμπρησμό, αδιαφορώντας εάν με την καύση εκλύονται επικίνδυνα αέρια.

«Ο κόσμος απελπίζεται, η μυρωδιά των σκουπιδιών δεν αντέχεται. Βάζουν φωτιά σαν τον Νέρωνα και θα καούμε κάποια μέρα», λέει η κάτοικος Πύργου, Ιωάννα Πυλαρινού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πυροσβεστικής, από τον Απρίλιο μέχρι και τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου έχουν σχηματιστεί 107 δικογραφίες για φωτιές που μπήκαν σε στοίβες σκουπιδιών. «Σε καθημερινή βάση ασχολούμαστε με την κατάσβεση των σκουπιδιών», λέει στην «Κ» ο διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου, Νικόλαος Σπαής. «Πρέπει να είμαστε η μοναδική υπηρεσία στη χώρα που βρίσκεται σε ετοιμότητα γι’ αυτό τον λόγο».

Παρά τις διαρκείς διαμαρτυρίες των ντόπιων και τις συνεχείς συνεδριάσεις και αναζητήσεις λύσεων της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο Πύργος δεν έχει απαλλαγεί ακόμη πλήρως από τον εφιάλτη των σκουπιδιών. Πέρυσι, όταν η «Κ» επισκέφθηκε την περιοχή, περίπου 10.000 τόνοι σκουπιδιών έπνιγαν την πόλη που μέσα σε μια πενταετία είχε κηρυχθεί 14 φορές σε έκτακτη ανάγκη. Τότε οι κάτοικοι πασπάλιζαν με ασβέστη τους σωρούς για να περιορίσουν τη δυσοσμία, ενώ δεν ήταν ασυνήθιστο θέαμα οι διαπληκτισμοί όταν κάποιος πετούσε τα σκουπίδια του στον κάδο του γείτονα.

Κρύβοντας τα σκουπίδια

Αυτή τη χρονιά η καθημερινότητα δεν ήταν πιο εύκολη. Τον περασμένο Μάρτιο παραλίγο να ματαιωθεί η διεξαγωγή του Μαραθωνίου Αρχαίας Ολυμπίας. Τελικά, την τελευταία στιγμή κάποιες ποσότητες σκουπιδιών απομακρύνθηκαν από το οδικό δίκτυο και άλλες καλύφθηκαν πρόχειρα με ελαιόπανα (υφάσματα για το μάζεμα των καρπών της ελιάς) για να μην εμποδίζουν τους δρομείς.

o-efialtis-ton-skoypidion-den-teleiose0

Λίγο καιρό αργότερα προκειμένου να πραγματοποιηθεί η αφή της Ολυμπιακής Φλόγας τόνοι απορριμμάτων μεταφέρθηκαν από την Εθνική Οδό στον χώρο στάθμευσης του δημοτικού σταδίου Πύργου. Μεγάλο μέρος εκείνων των ποσοτήτων παραμένει έξω από τις κερκίδες του σταδίου και σαπίζει από τις υψηλές θερμοκρασίες.


«Τα σκουπίδια πήγαν στο γήπεδο για εθνικούς λόγους»

-Γαβρίλης Λιατσής, δήμαρχος Πύργου


«Αποφάσισα να μην ξαναπάω στο γήπεδο», λέει ο προπονητής στίβου Νίκος Στεφανίδης. «Την πρώτη μέρα που βρέθηκα εκεί μέχρι το βράδυ με ακολουθούσε αυτή η μυρωδιά. Τι θα έλεγαν οι γονείς των παιδιών που αθλούνται εκεί; Ποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη εάν κάναμε κακό στην υγεία τους;». Το παιδικό τμήμα που γυμνάζει σταμάτησε τις προπονήσεις, ενώ σταδιακά και άλλοι γονείς αποφάσισαν να μη στέλνουν τα παιδιά τους σε αθλητικές δραστηριότητες στο γήπεδο.

«Τα σκουπίδια πήγαν στο γήπεδο για εθνικούς λόγους», λέει ο δήμαρχος Πύργου Γαβρίλης Λιατσής, εξηγώντας ότι δεν υπήρχε άλλη εναλλακτική λόγω Ολυμπιακής Φλόγας. Εκτιμά ότι το πολύ σε ένα μήνα θα μαζευτούν από εκεί τα σκουπίδια, δεν μπορεί όμως να πει με ακρίβεια ποια είναι η ποσότητά τους. «Δεν υπάρχει απάντηση στο ερώτημα πόσοι τόνοι βρίσκονται στο στάδιο», λέει.

Σε αναζήτηση πρόσκαιρων λύσεων, κάποια περίοδο τα σκουπίδια του Πύργου ταξίδεψαν μέχρι τα Τρίκαλα για υγειονομική ταφή, ενώ παλιότερα άλλες ποσότητες κατέληγαν στη Φυλή και στη Ναύπακτο. Πρόσφατα, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και ο Δήμος Ακτίου-Βόνιτσας δέχθηκαν το αίτημα του Πύργου και της Αρχαίας Ολυμπίας για μεταφορά απορριμμάτων στον ΧΥΤΑ της Παλαίρου. «Από την ημέρα που ανέλαβα ως δήμαρχος τρέχω και παρακαλάω για τα σκουπίδια. Εχουμε ξεπεράσει τις αντοχές μας», λέει ο κ. Λιατσής.

Η εικόνα μέσα στον αστικό ιστό σήμερα έχει έως ένα βαθμό βελτιωθεί, καθώς δεν συναντώνται λόφοι σκουπιδιών σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο όπως συνέβαινε πριν από λίγο καιρό. Ωστόσο, σε συγκεκριμένα κομβικά σημεία, όπως στον δρόμο που ενώνει την πόλη με το Κατάκολο, εξακολουθούν να υπάρχουν στοίβες σκουπιδιών.

o-efialtis-ton-skoypidion-den-teleiose2

Από εκεί περνούν και όσοι τουρίστες φτάνουν στην περιοχή με κρουαζιερόπλοια. «Ευθύνη έχουν και οι κάτοικοι», λέει η κ. Πυλαρινού. «Εχω συναντήσει οδηγούς που σταματούν εκεί και ρίχνουν τα σκουπίδια τους στο έδαφος, αδιαφορώντας αν θα αυξηθεί ο όγκος».

«Εμαθα να ζω με τα σκουπίδια»

Από τον Ιούνιο ο Δήμος Πύργου στέλνει τα φρέσκα απορρίμματά του (περίπου 50 τόνους την ημέρα σύμφωνα με τη δημοτική αρχή) στον χώρο υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) Τριανταφυλλιάς. Αυτή η εξέλιξη έχει βοηθήσει γειτονιές της πόλης να ανασάνουν και έως ένα βαθμό να διαχειριστούν το θέμα της καθημερινής παραγωγής.

Στην Τριανταφυλλιά, έπειτα από μηχανική διαλογή και επεξεργασία των σύμμεικτων σκουπιδιών, καταλήγει σε ταφή το υπόλειμμά τους. Ο χώρος απέχει 14 χιλιόμετρα από τον Πύργο και είναι χωμένος στη λεκάνη μιας πλαγιάς. Τοπικιστικές κόντρες και ολιγωρία δεκαετιών δεν είχαν επιτρέψει την αξιοποίησή του νωρίτερα. Για τη δημιουργία ΧΥΤΑ σε αυτό το σημείο αγωνιζόταν πεισματικά από το 1991 ο πρώην δημοτικός και νομαρχιακός σύμβουλος Τάκης Αντωνόπουλος, την εποχή που ο Πύργος έριχνε τα σκουπίδια του στην παραλία Επιταλίου και η Αμαλιάδα έκαιγε τα δικά της.

Σε μία από τις δεκάδες επιστολές του εκείνα τα χρόνια προς κάθε αρμόδιο κρατικό φορέα, ο κ. Αντωνόπουλος έγραφε: «Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει συνειδητοποιήσει ότι τα στερεά απόβλητα αποτελούν τη χειρότερη αιτία ρύπανσης και καταστροφής του περιβάλλοντος, που αν δεν τα διαχειριστούμε εδώ και τώρα με ορθολογικό και επιστημονικό τρόπο, δεν θα μιλάμε αύριο μόνο για κάθετη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και του πολιτισμού μας, αλλά για άμεσο κίνδυνο της υγείας μας».

Οι προσπάθειές του τότε δεν τελεσφόρησαν. Παρά το γεγονός ότι το έργο είχε ξεκινήσει στην Τριανταφυλλιά, διακόπηκε 70 μέρες πριν από την ολοκλήρωσή του λόγω αντιδράσεων πολιτών της Αμαλιάδας. Χρειάστηκε να μεσολαβήσουν πολλά χρόνια, να απαγορευθεί η χρήση των χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) υπό την απειλή προστίμων της Ευρωπαϊκής Ενωσης και να επιλεγούν άλλες ανορθόδοξες λύσεις μέχρι να καμφθούν τοπικιστικές διαφορές και να προχωρήσει ο ΧΥΤΥ στην Τριανταφυλλιά.

Το πού θα στείλει τα απορρίμματά του είναι ένα μέρος του προβλήματος για τον Πύργο, που καλείται πλέον να βρει λύση και στο πώς θα τα μεταφέρει. Οπως λέει ο κ. Λιατσής, ο στόλος των απορριμματοφόρων είναι απαρχαιωμένος και συχνά προκύπτουν βλάβες. Γι’ αυτό έχει ζητηθεί η συνδρομή και άλλων δήμων. Παράλληλα, ο δήμαρχος της πόλης αναγνωρίζει ότι υπάρχει ανάγκη για νέους κάδους, καθώς πέρα από εκείνους που έχουν χαθεί, άλλοι καταστράφηκαν κατά την εκφόρτωση ή κάηκαν (οι πλαστικοί) από τους εμπρησμούς.


«Λέμε για πλάκα ότι άμα διώξουν τα σκουπίδια θα πάθουμε κατάθλιψη»

-Κάτοικος Πύργου


Πάντως, τα τελευταία έξι χρόνια συμβίωσης με τα σκουπίδια (με περιόδους έξαρσης και ύφεσης) έχουν επηρεάσει βαθιά την τοπική κοινωνία. «Η πικρή αλήθεια είναι ότι έχω μάθει να ζω μαζί με τα σκουπίδια. Αν δω μια πόλη καθαρή, θα μου φανεί ότι είμαι κάπου αλλού», λέει η κ. Πυλαρινού. «Οταν πήγαινα στη Λαμία από όπου κατάγομαι, μου φαινόταν παράξενο που ήταν μαζεμένα τα σκουπίδια», προσθέτει άλλος κάτοικος.

«Λέμε για πλάκα ότι άμα διώξουν τα σκουπίδια θα πάθουμε κατάθλιψη», συμπληρώνει ο Ανδρέας Ασημακόπουλος, που παρατηρεί το τελευταίο διάστημα φαινόμενα «περιβαλλοντικής αναρχίας». «Πάει κάποιος στο χωράφι του και πετάει τα σκουπίδια στον δρόμο, στο ρέμα ή στο χωράφι άλλου, απλά για να τα ξεφορτωθεί», λέει.