ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Οταν ο Κάστρο ήθελε να έλθει στην Αθήνα…

otan-o-kastro-ithele-na-elthei-stin-athina-2164051

Ηταν καλοκαίρι του 2003 και ο Γιώργος Λιάνης –τότε υπουργός Αθλητισμού– ξεναγούσε στη Φλώρινα τον Κουβανό ομόλογό του. Η0ταν ένα προγραμματισμένο ταξίδι με σκοπό να υπογραφεί μια διακρατική συμφωνία αθλητικού περιεχομένου. Εκεί ήταν που ο Κουβανός υπουργός μετέφερε για πρώτη φορά την επιθυμία του ηγέτη του: «Ο Κομαντάντε θέλει να έρθει στην Ελλάδα, για να παρακολουθήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες». Του εξήγησε πως ο Κάστρο είχε τεράστιο θαυμασμό για τον πολιτισμό και την ιστορία της χώρας μας.

Η επιθυμία του Κάστρο προκάλεσε, όμως, αμηχανία τόσο στην Οργανωτική Επιτροπή όσο και στην κυβέρνηση. Ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος, Χρήστος Πρωτόπαπας, θέλοντας προφανώς να κερδίσει χρόνο, χαρακτήρισε το θέμα πρόωρο: «Δεν τίθεται θέμα αποκλεισμών, απλώς δεν έχει καταρτιστεί ακόμη ο κατάλογος των προσκλήσεων των ηγετών», είπε όταν ερωτήθηκε από δημοσιογράφους.

Η βίζα που δεν βγήκε

Λίγους μήνες αργότερα, στην Αβάνα, εγκαινιάστηκε ο ελληνορθόδοξος ναός του Αγίου Νικολάου και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έγινε δεκτός στην Κούβα με τιμές αρχηγού κράτους για να παραστεί στις εκδηλώσεις για τα θυρανοίξια. Εκεί, μεταξύ των επίτιμων καλεσμένων ήταν και ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, ο οποίος είχε συμβάλει στην ανέγερση του ναού. Η δυναμική της παρουσίας του (πρωτοστατούσε στις εκδηλώσεις και οι διάφοροι Κουβανοί παράγοντες της Μητρόπολης τον αποκαλούσαν μεγαλειότατο) είχε τότε ξενίσει κάποιους. Οι διοργανωτές της εκδήλωσης είχαν διευκρινίσει στους Ελληνες δημοσιογράφους πως η πρόσκληση είχε γίνει λόγω της συγγένειάς του με τον βασιλικό οίκο της Ισπανίας, αλλά κυρίως λόγω της σχέσης του με τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.

Στη συνέντευξη Τύπου, ο Κάστρο αστειεύτηκε με τον τέως, αναπολώντας την τελευταία τους συνάντηση, όπου του είχε δώσει ένα πακέτο πούρα με ένα σημείωμα να δώσει στον Μίκη Θεοδωράκη. Εκεί βρήκε και την ευκαιρία να εκφράσει και το παράπονό του: πως δεν έχει καταφέρει να βγάλει… βίζα για να επισκεφτεί την Ελλάδα των Ολυμπιακών Αγώνων.

Η απόφαση να μη σταλεί επίσημη πρόσκληση είχε ληφθεί από το υπουργείο Εξωτερικών και αυτό λόγω της διπλωματικής υποχρέωσης της χώρας μας να τηρήσει το εμπάργκο που είχε κηρύξει η Ευρωπαϊκή Ενωση στις σχέσεις της με την Κούβα. Εξαιτίας των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τον Κάστρο, είχαν ουσιαστικά παγώσει οι διμερείς κυβερνητικές επισκέψεις υψηλού επιπέδου.

Ενας… Κάστρο ήλθε

Τον Αύγουστο των Ολυμπιακών Αγώνων, 151 Κουβανοί αθλητές έφτασαν στο Ολυμπιακό Χωριό. Η πρώτη τους κίνηση ήταν να καλύψουν την πρόσοψη του κτιρίου στο οποίο διέμεναν με γιγαντοαφίσες του Φιντέλ Κάστρο και του Τσε Γκεβάρα. Και μπορεί ο ηγέτης τους να μην είχε καταφέρει να τους συνοδέψει, ήρθε όμως ένας άλλος Κάστρο. Ενα από τα έντεκα παιδιά του Φιντέλ, ο Αντονι, ήταν ο ορθοπεδικός της εθνικής ομάδας μπέιζμπολ. Οπως είχε δηλώσει τότε σε συνέντευξή του, ανυπομονούσε να γνωρίσει στην Ελλάδα, ήταν όμως στενοχωρημένος που ο πατέρας του δεν είχε λάβει από τη χώρα μας την πολυπόθητη πρόσκληση για να παρευρεθεί κι εκείνος…

Τελευταία φορά που ο Κάστρο είχε παραστεί σε Ολυμπιακούς Αγώνες ήταν το 1992 στη Βαρκελώνη. Εκεί η ασφάλεια που είχε μαζί του θύμιζε εποχές… Ψυχρού Πολέμου: χωρίς να έχει ανακοινωθεί η ώρα άφιξης, δύο κουβανέζικα αεροπλάνα είχαν προσγειωθεί στο αεροδρόμιο μετά τα μεσάνυχτα. Κανείς δεν ήξερε σε ποιο από τα δύο ήταν ο Κάστρο. Λίγες ημέρες αργότερα, στην τελετή έναρξης, χειροκροτούσε την επάνοδο των Κουβανών στους Ολυμπιακούς ύστερα από 12 χρόνια απουσίας.

Ο Κάστρο είχε μεγάλη αγάπη για τον αθλητισμό, η οποία βέβαια εκδηλωνόταν συχνά με εκρήξεις, μανία καταδίωξης και μπόλικες θεωρίες συνωμοσίας – όπως όταν το 1999 ρητόρευε για τρεις ώρες σε μια τηλεοπτική εκπομπή για τη «συνωμοσία» που ενέπλεξε Κουβανούς αθλητές σε σκάνδαλα ντόπινγκ στους Παναμερικανικούς Αγώνες. Το ίδιο είχε κάνει πολλά χρόνια αργότερα στους αγώνες του Πεκίνου, κατηγορώντας μια «αντι-κουβανική μαφία, η οποία έκανε ό,τι μπορούσε για να εμποδίσει τους αθλητές να φτάσουν στη διάκριση».

Η διπλωματία του μπέιζμπολ

Μια σχετικά άγνωστη ιστορία είναι πως ο αθλητισμός και συγκεκριμένα το εθνικό σπορ της Κούβας, το μπέιζμπολ, ήταν αυτό που πρώτο άνοιξε τα σύνορα Κούβας – Αμερικής, ενώ εκείνος που το κατάφερε ήταν ένας… Ελληνοαμερικανός! Ο Πίτερ Αγγελος, με καταγωγή από την Κάρπαθο, δικηγόρος και ιδιοκτήτης της ομάδας μπέιζμπολ της Βαλτιμόρης. Ονειρό του ήταν η ομάδα του να ταξιδέψει και να παίξει στην Αβάνα. Πρώτη φορά είχε προσπαθήσει να σπάσει το… εμπάργκο το 1962, αλλά είχε αποτύχει. Δεν το έβαλε κάτω όμως και όταν ο Κλίντον χαλάρωσε τους περιορισμούς μεταξύ των δύο χωρών βρήκε την ευκαιρία να ξαναπροσπαθήσει. Το θέμα πέρασε από τη Γερουσία, πήρε το πράσινο φως και έτσι, έπειτα από 37 χρόνια, τον Μάιο του 1999, μια αμερικανική ομάδα ταξίδεψε στην Αβάνα για επίσημο αγώνα. Ο ίδιος είχε ταξιδέψει νωρίτερα για να πείσει τον Κάστρο να ταξιδέψει και η κουβανική ομάδα στην Αμερική. Δύσπιστος στην αρχή τελικά δέχτηκε, αν και για να μην έχει… λιποταξίες είχε 24 ώρες το 24ωρο αυστηρή ασφάλεια γύρω από τους νεαρούς παίκτες του. Τελικά, είχε μόνο μία απώλεια: ένας βετεράνος παίκτης που συνόδευε την ομάδα βρήκε την ευκαιρία και δεν γύρισε ποτέ στην Αβάνα…