ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εκκληση για τη διάσωση του «Κρόνου»

ekklisi-gia-ti-diasosi-toy-kronoy-2164720

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά βιομηχανικά μνημεία της Αττικής απειλείται με κατάρρευση. Τα κτίρια της οινοπνευματοποιίας Κρόνος στην Ελευσίνα έχουν αφεθεί στην τύχη τους, αφού λεηλατήθηκαν επί σειρά ετών. Τώρα αρχιτέκτονες και άλλοι φίλοι της βιομηχανικής κληρονομιάς εκφράζουν το φόβο ότι το συγκρότημα της δεκαετίας του ’20 απειλείται με κατάρρευση.

Η δραστήρια σε θέματα βιομηχανικής κληρονομιάς οργάνωση Monumenta διοργανώνει την προσεχή Παρασκευή εκδήλωση με θέμα το βιομηχανικού συγκρότημα του Κρόνου. «Η οινοπνευματοποιία συστήθηκε το 1911 από τον πολυσχιδή επιχειρηματία Χαρίλαο Επαμεινώνδα και η κατασκευή των κτιρίων πραγματοποιήθηκε το 1923-1926», εξηγεί η Λένα Αγγελοπούλου, μέλος ομάδας που μελέτησε την ιστορία του μνημείου. Η επιχείρηση ξεκίνησε να λειτουργεί το 1926 και κυρίως οινόπνευμα με πρώτη ύλη τα σταφύλια. Το 1928 η εταιρία είχε περί τους 250-300 εργαζομένους και σταδιακά ανέπτυξε σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα.

Όπως εξηγεί η κ. Αγγελοπούλου, τη μελέτη για το κτιριακό συγκρότημα ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Παναγιώτης Ζίζηλας. Η αρχιτεκτονική των κτιρίων εκπλήσσει, ιδίως το κτίριο της διοίκησης και ο πύργος του αποστακτήριου. Το κτίριο της διοίκησης, που είχε και άλλες λειτουργίες όπως το χημείο της επιχείρησης, είχε χαρακτηριστικά έπαυλης, σύνηθες χαρακτηριστικό εκείνη την περίοδο στις μεγάλες βιομηχανίες. Το αποστακτήριο είναι ένα επιβλητικό διώροφο πυργοειδές κτίσμα με έντονα εκλεκτιστικά στοιχεία.

Το συγκρότημα (που βρίσκεται σε οικόπεδο 37,7 στρεμμάτων, στην παραλία της Ελευσίνας) λειτούργησε ως οινοπνευματοποιία έως το 1955. Κατόπιν πωλήθηκε και μετετράπη σε υαλουργία, μέχρι το 1980 οπότε και έκλεισε οριστικά αφού πτώχευσε. Το 1990 τα δύο βασικά κτίρια του συγκροτήματος χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα από το υπουργείο Περιβάλλοντος. Η μόνη εξέλιξη που υπήρξε γύρω από την τύχη του κτιρίου ήταν δικαστική: το 2005 το υπουργείο Περιβάλλοντος ενέκρινε την τροποποίηση του σχεδίου πόλης της Ελευσίνας, με την οποία η περιοχή του εργοστασίου χαρακτηρίστηκε περιοχή πολεοδομικής αναμόρφωσης. Η ιδιοκτήτρια του συγκροτήματος, Αρμονία ΑΕ, προσέφυγε στο ΣτΕ αλλά έχασε (αποφ.2878/12).

«Το εργοστάσιο είναι σήμερα σε πολύ κακή κατάσταση. Τα τελευταία χρόνια φυλάσσεται, δηλαδή δεν είναι πια ελεύθερα προσβάσιμο, αλλά αφού λεηλατήθηκε άγρια», λέει η κ. Αγγελοπούλου.

«Πρόκειται για ένα μνημείο που βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο γιατί πλέον, μετά από έτη καταστροφών, έχει ουσιαστικά απομείνει μόνο το κέλυφός του, με αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα ευπαθές», εξηγεί η Ειρήνη Γρατσία, συντονίστρια της οργάνωσης Monumenta. «. Πρέπει όμως να βρεθεί λύση. Ο Κρόνος είναι ένα  εντυπωσιακό δείγμα της βιομηχανικής μας κληρονομιάς και δεν μπορεί απλά να αφεθεί να καταρρεύσει». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στις 6 το απόγευμα (Παλλάδος 21, Πλατεία Ηρώων, Ψυρρή).