ΚΟΙΝΩΝΙΑ

11.000 εκτός καταυλισμών

11-000-ektos-kataylismon-2171188

Το ραντεβού είχε οριστεί την περασμένη Τετάρτη στις 8 μ.μ. στην πλατεία Ομονοίας. «Η διαδρομή δεν είναι εύκολη», προειδοποίησε η 63χρονη Τζούντιθ βαν Εκρις, από την Ολλανδία, της δεκαμελούς ομάδας εθελοντών διαφόρων ΜΚΟ που συγκεντρώθηκαν για να μοιράσουν σάντουιτς και ζεστό τσάι στους άστεγους πρόσφυγες. Η «Κ» ακολούθησε την πρωτοβουλία της ομάδας και κατέγραψε την κατάσταση στους δρόμους γύρω από το ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας. Από την Π. Τσαλδάρη στην πλ. Κουμουνδούρου και από το Θησείο στην οδό Αθηνάς η ομάδα μοίρασε σε άστεγους πρόσφυγες περισσότερα από 150 σάντουιτς. «Είναι λίγοι σήμερα» λέει η 26χρονη Εμιλυ από τη Βοστώνη στη Τζούντιθ, η οποία της εξηγεί ότι λόγω καιρού πολλοί «τρύπωσαν» σε κάποια κατάληψη ή διαμέρισμα για να προστατευθούν από το κρύο.

Η ομάδα «Refugees Refuge, όπως ονομάζεται, εξορμεί κάθε δύο μέρες στους δρόμους του ιστορικού κέντρου και εφοδιάζει τους άστεγους μετανάστες με ρούχα και τρόφιμα. «Εχουν αυξηθεί τα άτομα που ζουν στον δρόμο» επιβεβαιώνει ο Αντίν, μετανάστης από το Πακιστάν, που βοηθά την ομάδα υποδεικνύοντας σημεία όπου συγκεντρώνονται ομοεθνείς του. Ρωτάμε πώς χρηματοδοτούν τη δράση τους και η πρώην εκπαιδευτικός Τζούντιθ λέει ότι όλη η βοήθεια φτάνει από την Ολλανδία και διανέμεται αδιακρίτως. «Συγγενείς και φίλοι κάνουν μικρούς εράνους στη γειτονιά μου στο Αμστερνταμ και μου στέλνουν μία φορά τον μήνα τη βοήθεια. Παρακολουθούν τη δράση της ομάδας από τη σελίδα της στο Facebook».

Ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών που ζουν εκτός επίσημων κρατικών δομών φιλοξενίας (camps) εκτιμάται ανεπισήμως από την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ σε 11.000 άτομα, τα οποία βρίσκονται διασκορπισμένα σε περιοχές της Αθήνας και του Πειραιά. Το ελληνικό παράρτημα της Υπατης Αρμοστείας ίδρυσε τον Οκτώβριο την «ομάδα δράσης» με σκοπό να χαρτογραφήσουν και να προσεγγίσουν τις ανάγκες αυτής της ομάδας προσφύγων που ζουν μόνοι τους στην πόλη. «Επιχειρείται να δημιουργηθεί μια βάση δεδομένων με τα στοιχεία των ανθρώπων εκτός δομών» επισημαίνει στην «Κ» στέλεχος της ομάδας, συμπληρώνοντας ότι από τη μέχρι τώρα καταγραφή παρουσιάζεται αυξανόμενη τάση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στις καταλήψεις ζουν περίπου 2.600 άτομα, στα μισθωμένα διαμερίσματα και τα ξενοδοχεία που χρηματοδοτούνται από τον ΟΗΕ διαβιούν 7.200 άτομα, ενώ στο πεζοδρόμιο φαίνεται ότι μένουν περίπου 1.100 άτομα. Το προφίλ των προσφύγων που ζουν στον αστικό ιστό της Αθήνας (urban refugees) σκιαγραφείται στην «Κ» από την κοινωνική λειτουργό της ομάδας Ρίτα Νικολάου, που ασχολείται αποκλειστικά με τους πρόσφυγες στον «δρόμο»: είναι νεαρά άτομα, κυρίως άνδρες, ηλικίας 19 – 30 χρόνων, χωρίς οικογένεια, που έφτασαν στην Ελλάδα ως οικονομικοί μετανάστες και στην πραγματικότητα έχουν ελάχιστες πιθανότητες να λάβουν άσυλο.

«Οι δρόμοι έχουν γίνει το σπίτι για πολλούς νεαρούς μετανάστες» εξηγεί η συνταξιούχος κοινωνική λειτουργός που κρατάει έναν θερμός γεμάτο ζεστό τσάι. «Φεύγουν από τις δομές φιλοξενίας γιατί φοβούνται θα τους απελάσουν», συμπληρώνει και προσθέτει ότι «χάνονται μέσα στους δρόμους και κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει ακριβώς τον αριθμό τους ούτε να ταυτοποιήσει την παρουσία τους», καταλήγει καθώς διασχίζουμε την Αγ. Κωνσταντίνου με κατεύθυνση προς την πλατεία Κουμουνδούρου. «Δεν διαφέρουν σε τίποτα από τη συνήθη εικόνα των αστέγων που υπάρχουν σε κάθε πόλη, μόνο που αυτοί ζουν με τον συνεχή φόβο ότι μπορεί να συλληφθούν και αυτό τους κάνει πιο καχύποπτους». Ενα άλλο πρόβλημα που ανησυχεί την κυπριακής καταγωγής εθελόντρια, είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι στερούνται πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες όπως η υγεία και ότι εκτίθενται σε παρενόχληση, εκφοβισμό και τις διακρίσεις.

Η πλατεία της Βικτωρίας και οι γύρω δρόμοι, έως την Αχαρνών, είναι τα βασικότερα στέκια όπου συγκεντρώνονται, σύμφωνα με την Ολγα Μιχαλοπούλου, εθελόντρια της οργάνωσης. «Ερχονται στην πλατεία και ψάχνουν ομοεθνείς τους για να τους βοηθήσουν να βρουν στέγη και κάποια απασχόληση».

Οπως εξηγεί η κ. Μιχαλοπούλου, αυτοί που έχουν εγκαταλείψει τους καταυλισμούς επιδίδονται σε μια προσπάθεια ένταξης στην κοινωνία ξεκινώντας από μηδενική αφετηρία. «Από την άλλη, οι πολύ περισσότεροι που βρίσκονται στα κέντρα φιλοξενίας δεν κάνουν κάτι. Δέχονται παθητικά τη βοήθεια και την υποστήριξη χωρίς να συμμετέχουν σε κάποια διαδικασία. Αυτή η αναμονή γεννά θυμό και στεναχώρια, γι’ αυτό και παρατηρούνται εντάσεις στους χώρους αυτούς».

Συνεδριάσεις

Οι ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται γύρω από την ενίσχυση των προσφύγων και μεταναστών που διαβιούν στην πόλη, συνεδριάζουν στις εγκαταστάσεις της οργάνωσης «Starving Army» στην πλατεία Βικτωρίας και εκεί αποφασίζουν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που ανακύπτουν, όπως εξηγεί στην «Κ» η Ολλανδή συντονίστρια Εμιλυ. «Οργανωμένες ομάδες στην πόλη εξυπηρετούν όσους έχουν ανάγκη», σχολιάζει η ίδια στην «Κ». «Η σίτιση αυτών των ατόμων είναι ένα ζήτημα που μας απασχολεί σε κάθε συνάντηση. Οι περισσότεροι βρίσκουν φαγητό από τις καταλήψεις και τα συσσίτια των δήμων».