ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Συνθήκες ασφυξίας στα camps της ενδοχώρας

s18_170618_metanastes
derveni-thumb-large

Από τα κοντέινερ και πάλι στις σκηνές οι μετανάστες και οι πρόσφυγες που βρίσκονται στην Ελλάδα, καθώς ο αριθμός των φιλοξενουμένων αυξάνεται ολοένα. Eτσι, πρόχειροι καταυλισμοί ανοίγουν εκ νέου στην ενδοχώρα. Την ίδια στιγμή, άλλες ευρωπαϊκές χώρες κλείνουν ερμητικά η μία μετά την άλλη τις πόρτες τους σε μετανάστες και πρόσφυγες, με χαρακτηριστικό πιο πρόσφατο παράδειγμα τη στάση της Ιταλίας και της Μάλτας, που αρνήθηκαν την είσοδο στα λιμάνια πλοίου με εκατοντάδες πρόσφυγες που είχαν διασωθεί στη Μεσόγειο.

Η κυβέρνηση ανησυχεί για το τι μέλλει γενέσθαι τους επόμενους μήνες, εφόσον οι ροές συνεχίζονται –με ορατό ενδεχόμενο να εκτιναχθεί ο αριθμός εισερχομένων– και τα κέντρα φιλοξενίας γεμίζουν ασφυκτικά. Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας, στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής πραγματοποιήθηκε σειρά συσκέψεων με όλους τους εμπλεκομένους προκειμένου να εξεταστούν οι εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση μιας νέας μεταναστευτικής κρίσης. Ταυτόχρονα, στα κέντρα φιλοξενίας, όπου έχουν εντοπιστεί προβλήματα λόγω του υπερπληθυσμού, έχουν αποφασιστεί η αύξηση της αστυνομικής παρουσίας και οι έλεγχοι προκειμένου να προστατευθεί η τάξη.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, ο ένας μετά τον άλλο οι πρόχειροι καταυλισμοί, που είχαν στηθεί στην κρίση του 2015, ανοίγουν και πάλι προκειμένου να φιλοξενήσουν όσους έρχονται από τα νησιά στην ενδοχώρα σε σκηνές. Εως τον Φεβρουάριο, 21 κέντρα φιλοξενίας λειτουργούσαν στην ενδοχώρα, σήμερα ο αριθμός τους έχει φτάσει τα 25 –προστέθηκαν εσχάτως άλλα 4– ενώ αναζητούνται και αλλού χώροι. Ειδικότερα:

Στη Μαλακάσα τοποθετήθηκαν και πάλι σκηνές έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια δομή που έχει τη δυνατότητα φιλοξενίας περίπου 300 ατόμων, σύμφωνα με πληροφορίες του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Το camp στο Βαγιοχώρι Θεσσαλονίκης που βρίσκεται στον Δήμο Βόλβης αναμένεται να ανοίξει ξανά τις επόμενες ημέρες, γεγονός που μάλιστα έχει προβληματίσει ιδιαίτερα τις αστυνομικές δυνάμεις της περιοχής που θα επιφορτιστούν με τη φύλαξη του χώρου όπου έχουν στηθεί 75 σκηνές που μπορούν να φιλοξενήσουν έως 400 άτομα. Το κέντρο στην Ελευσίνα επανεντάχθηκε στη δυναμικότητα των κέντρων φιλοξενίας αιτούντων άσυλο, όταν περίπου στα τέλη Απριλίου μεταφέρθηκαν εκεί 250 πρόσφυγες, ενώ και στα Οινόφυτα σε σκηνές διαμένουν 350 πρόσφυγες και μετανάστες.

Επιπλέον, δομές στις οποίες ο πληθυσμός είχε μειωθεί πολύ και σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες «έβαιναν» προς κατάργηση, τώρα γεμίζουν και πάλι ασφυκτικά, καθώς αναζητούνται διαρκώς ελεύθερες θέσεις.
Χαρακτηριστικά στον Σκαραμαγκά, την άνοιξη του 2016, είχε δημιουργηθεί δομή χωρητικότητας 3.500 ατόμων με την υπόσχεση σταδιακά ο χώρος να αδειάσει και να αποδοθεί στην τοπική κοινωνία. Πραγματικά, έως τον Σεπτέμβριο του 2017 μειώνονταν διαρκώς οι φιλοξενούμενοι, ενώ οι τοπικές αρχές είχαν την πληροφόρηση ότι το κέντρο θα κλείσει. Ομως, η αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τον Αύγουστο του 2017 δημιούργησε νέα δεδομένα. Ετσι, προχθές στο κέντρο φιλοξενίας όπου παραμένουν πλέον πάνω από 2.000 άτομα, η αστυνομία πραγματοποίησε επιχείρηση καταγραφής προκειμένου να βρεθούν ελεύθερες θέσεις. Πηγές της αστυνομίας αναφέρουν πως ενημερώθηκαν ότι ενώ υπήρχε χώρος, οι διαμένοντες προσπαθούσαν να αποκρύψουν το γεγονός «για να μη φέρουν και άλλους». Πηγές του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής ανέφεραν χαρακτηριστικά στην «Κ», ότι αν σε ένα κοντέινερ μένει μια οικογένεια και υπάρχει χώρος θα μπει και δεύτερη οικογένεια. Δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνει διαφορετικά με τις συνθήκες που επικρατούν».

Οι αφίξεις

Τις «συνθήκες που επικρατούν» αντικατοπτρίζουν τα στοιχεία των αφίξεων: καθημερινά κατά μέσον όρο 75 μετανάστες φθάνουν στα ελληνικά νησιά. Συνολικά από την αρχή του χρόνου έως και τις 11 Ιουνίου ήρθαν 12.065 μετανάστες και πρόσφυγες. Από τις αρχές Μαΐου 2018 έως και την Τετάρτη 13 Ιουνίου έφτασαν από την Τουρκία κυρίως σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω 3.470 μετανάστες και πρόσφυγες. Ταυτόχρονα, στο ίδιο χρονικό διάστημα 2.062 άτομα μεταφέρθηκαν στην ενδοχώρα, ενώ σε εφαρμογή της κοινής δήλωσης Ευρωπαϊκής Ενωσης – Τουρκίας επιστράφηκαν στην Τουρκία 33 άτομα και μέσω του προγράμματος εθελούσιων επιστροφών του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) γύρισαν στις χώρες προέλευσής τους 87 άτομα. Παρά τις μεταφορές στην ενδοχώρα, τα hotspots στα ελληνικά νησιά είναι ασφυκτικά γεμάτα, ακριβώς γιατί οι «άδειες» θέσεις γρήγορα πληρώνονται με τους νεοαφιχθέντες. Εφόσον δεν πραγματοποιούνται παρά ελάχιστες επιστροφές στην Τουρκία, όσοι φθάνουν στην Ελλάδα εγκλωβίζονται.

Και από τον Εβρο, όμως, οι μεταναστευτικές ροές είναι αυξημένες. Συγκεκριμένα, το τρίμηνο Μαρτίου – Μαΐου 2018 πέρασαν από τον Εβρο 7.795 άτομα έναντι 992 που είχαν συλληφθεί για παράνομη είσοδο στη χώρα το ίδιο χρονικό διάστημα την προηγούμενη χρονιά.

Σταθερός προορισμός μεταναστευτικών ροών η Ελλάδα, τείνει να αποτελέσει πλέον μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που αναλαμβάνουν όχι μόνο την υποδοχή αλλά και τη φιλοξενία όσων φτάνουν, όπως επίσης και την εξέταση των αιτημάτων ασύλου που αυτοί καταθέτουν.

Δεδομένου, μάλιστα, του αδιεξόδου στις διαπραγματεύσεις για τον νέο κανονισμό «Δουβλίνο», στον οποίο περιλαμβάνεται και κάποιου είδους επιμερισμός των ευθυνών διαχείρισης των αιτημάτων ασύλου και φιλοξενίας προσφύγων και σε άλλα κράτη-μέλη, η κατάσταση εκτιμάται ως ιδιαίτερα κρίσιμη και απρόβλεπτη για τη χώρα μας.

Κίνδυνος ανάφλεξης στη Μόρια

Με πολύ αργούς ρυθμούς επιστρέφουν στο hotspot στη Μόρια της Λέσβου οι Κούρδοι, περίπου 1.000 άτομα που είχαν εγκαταλείψει τον καταυλισμό πριν από δύο εβδομάδες μετά την επίθεση που δέχθηκαν από αραβόφωνες ομάδες. Οι Κούρδοι, κυρίως οικογένειες με παιδιά, φιλοξενούνται σε δύο άτυπες δομές στο νησί, ωστόσο γίνεται προσπάθεια να επιστρέψουν στη Μόρια που αποτελεί τη νόμιμη δομή. Οπως δήλωσε στην «Κ» ο διοικητής του κέντρου υποδοχής και ταυτοποίησης, Γιάννης Μπαλμπακάκης, έχει αυξηθεί η αστυνομική δύναμη στη δομή έτσι ώστε να υπάρχει ασφάλεια για όλους. Την προηγούμενη Πέμπτη σε αστυνομική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε εντός της Μόριας βρέθηκαν κοντάρια με καρφιά που είχε φτιάξει ως αυτοσχέδια όπλα ομάδα Ιρακινών. «Τώρα τα πράγματα είναι ήσυχα και ξαφνικά ένας καβγάς για ένα κινητό μπορεί να εξελιχθεί σε γενικευμένη σύρραξη που διαφορετικές εθνοτικές ομάδες συμπλέκονται άγρια», τονίζει. «Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη».