ΚΟΣΜΟΣ

Η πραγματική οικογένεια που ενέπνευσε το δράμα του Λόρκα «Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα»

i-pragmatiki-oikogeneia-poy-enepneyse-to-drama-toy-lorka-to-spiti-tis-mpernanta-almpa-2290113

Το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα», είναι η δραματική ιστορία της Φρασκίτα Άλμπα, των θυγατέρων της και του Χοσέ Μπεναβίδες—Πέπε, που έγραψε το 1936 ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα για την μεγάλη σταρ της εποχής, την ηθοποιό Μαργαρίτα Τσιργού (Margarita Xirgu).

Το θεατρικό έργο όμως δεν πρόκειται για μυθοπλασία αλλά βασίζεται στην ζωή μιας πραγματικής οικογένειας, που ο συγγραφέας  «κατασκόπευε» ως παιδί για χρόνια, από το σπίτι της θείας του, Ματθίλθης.

Όλα τα μέρη του δράματος εξελίχθηκαν στις αρχές του 20ου αιώνα στην πόλη Ασκερόσα (τα ισπανικά σημαίνει «σιχαμερή») στη Γρανάδα, που σήμερα αποκαλείται Βαλδερούβιο.

Στο διπλανό σπίτι, μεσοτοιχία με την κατοικία της θείας του συγγραφέα, έμενε η πραγματική «Δόνια Μπερνάρδα, η Φρασκίτα στην πραγματική ζωή χήρα από πολλών ετών που εξασκούσε έναν αδυσώπητο και τυραννικό έλεγχο πάνω στις ανύπαντρες κόρες της. Σα φυλακισμένες, αποψιλωμένες από κάθε ελεύθερη βούληση, ποτέ δεν αντάλλαξα μία κουβέντα μαζί τους, αλλά τις έβλεπα μόνον να περνούν σα σκιές, πάντοτε σιωπηλές και πάντοτε ντυμένες στα μαύρα», όπως είχε εξιστορήσει ο ίδιος ο Λόρκα σε έναν φίλο του, τον Κάρλος Μόρλα Λιντς.

Οι Άλμπα και η θεία Ματίλντα μοιράζονταν ένα πηγάδι στον κήπο και κει πήγαινε ο νεαρός συγγραφέας για να «κατασκοπεύσει» τις συνομιλίες των γειτόνων του, να καταλάβει τους λόγους που ζούνε σε μια «σιωπηλή κόλαση και κρύο κάτω από τον καυτό αφρικάνικο ήλιο, θαμμένοι ζωντανοί κάτω από ένα άκαμπτο κιβούρι μίας σκοτεινής σιδεριάς».

Όλα όσα είδε και άκουσε τότε ο Λόρκα έμειναν χαραγμένα ανεξίτηλα στην μνήμη του. Έτσι, όταν δύο δεκαετίες αργότερα  όταν η Τσιργού ζήτησε από τον συγγραφέα έναν «κακό ρόλο»,  το 1935 και ενώ ήδη είχε περάσει και μια δεκαετία αφότου είχε φύγει από τη ζωή η Φρασκίτα Μπερνάρντα Άλμπα, στο έργο του μετέφερε αυτούσιες ολόκληρες σκηνές και φράσεις που είχε ακούσει στον πραγματικό σπίτι, από την πραγματικής ζωή των Άλμπα.

Τώρα, το σπίτι και το πηγάδι της θείας Ματίλντα άνοιξε για το κοινό. Τα εγκαίνια της «διαδρομής Λόρκα» του Βαλδερούβιο έγιναν από την πρόεδρο του τοπικού Κοινοβουλίου(Χούντα) της Ανδαλουσίας, παρούσης και της δισέγγονης του Λόρκα. 

Ο ποιητής εκτελέσθηκε από τους Φρανκιστές τον Αύγουστο του επομένου έτους, παραδίδοντας το κείμενο του έργου μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα.

Ο Λόρκα δεν επέζησε για να δει την σκηνική παράσταση του αριστουργήματός του, που η ιδια η Τσιργού ανέβασε το 1945 στο Μπουένος Άιρες με τεράστια επιτυχία.

Όμως η επιτυχία του έργου είχε και μια παράπλευρη συνέπεια. Η καλή σχέση ανάμεσα στις δυο οικογένειες διερράγησαν αμέσως μόλις έγινε γνωστό το ανέβασμα του έργου και το περιεχόμενό του. Η εγγονή της Φρασκίτα και κόρη του Χοσέ Μπεναβίδες άσκησε αγωγή, άκαρπα όμως, στους κληρονόμους του Λόρκα και απαίτησε να αποσυρθεί το έργο από τα βιβλιοπωλεία και τα θέατρα.

Μάλιστα η παράσταση του «Σπιτιού της Μπερνάρντα Άλμπα» άργησε πολύ να ανέβει στα θέατρα της Ισπανίας.

(Με πληροφορίες από το ΑΠΕ – ΜΠΕ)