ΚΟΣΜΟΣ

Σε κλοιό πιέσεων ο Τσαβούσογλου στην Ουάσιγκτον

05s1us_turk

Σε ζήτημα «κλειδί» για το μέλλον των αμερικανοτουρκικών σχέσεων εξελίσσεται η προγραμματισμένη αγορά ρωσικών πυραύλων S-400 από την Αγκυρα. Ο Ταγίπ Ερντογάν και η κυβέρνησή του προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν την απροσδόκητα δυναμική παρέμβαση του Αμερικανού αντιπροέδρου Μάικ Πενς, ο οποίος, ούτε λίγο ούτε πολύ, κάλεσε την Τουρκία να διαλέξει ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και στους πυραύλους του ισχυρότερου γεωπολιτικού ανταγωνιστή των ΗΠΑ.

Η πρώτη απάντηση της Αγκυρας ήρθε από τα χείλη του αντιπροέδρου Φουάτ Οκτάι. Απαντώντας στον Πενς χωρίς να τον κατονομάσει, ο Τούρκος αξιωματούχος δήλωσε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εκείνες που πρέπει να διαλέξουν. Θέλουν να παραμείνουν σύμμαχοι της Τουρκίας ή να θέσουν σε κίνδυνο τη φιλία μας, ενώνοντας τις δυνάμεις τους με τρομοκράτες;» (δηλαδή, την κουρδική πολιτοφυλακή YPG στη Συρία).

Την Τετάρτη, στο περιθώριο της υπουργικής συνόδου του ΝΑΤΟ, στην Ουάσιγκτον, ο Μάικ Πενς είχε δηλώσει: «Η Τουρκία οφείλει να διαλέξει. Θέλει να παραμείνει σημαντικός εταίρος στην πιο αποτελεσματική στρατιωτική συμμαχία που γνώρισε η Ιστορία ή να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια αυτής της εταιρικής σχέσης με ανεύθυνες αποφάσεις;». Για να μην αφήσει αμφιβολία ότι η καμπάνα χτυπούσε για τους S-400, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος προσέθεσε: «Καταστήσαμε σαφές ότι δεν θα μείνουμε αδρανείς όσο σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ αγοράζουν όπλα από αντιπάλους μας».

Μέχρι τώρα, οι Αμερικανοί απειλούσαν με ακύρωση της παράδοσης των μαχητικών αεροσκαφών F-35 που έχει παραγγείλει η Αγκυρα. Η δήλωση Πενς κλιμακώνει κατακόρυφα την πίεση, θέτοντας για πρώτη φορά υπό αίρεση τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Πάντως, άλλο ένα F-35 έφτασε χθες στην αεροπορική βάση της Αριζόνας, όπου εκπαιδεύονται Τούρκοι πιλότοι, για να προστεθεί στα δύο παρόμοια αεροπλάνα που ήδη βρίσκονταν εκεί, ενώ αξιωματούχοι των δύο χωρών εξέφραζαν την πεποίθηση πως το πρόβλημα τελικά θα διευθετηθεί.

Γεγονός είναι ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου πέρασε δύσκολες ώρες στην Ουάσιγκτον. Κατά τη συνάντησή του με τον Μάικ Πομπέο, ο Αμερικανός ομόλογός του ξεδίπλωσε όλο το φάσμα των ανησυχιών των ΗΠΑ, από τις δικαστικές περιπέτειες Αμερικανών πολιτών που κατηγορούνται για συμμετοχή στο δίκτυο Γκιουλέν στην Τουρκία μέχρι το Συριακό. Αίσθηση προκάλεσε ιδιαίτερα η προειδοποίηση του Πομπέο για «δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις» στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις εάν η Τουρκία αναλάβει μονομερή στρατιωτική δράση εναντίον των Κούρδων στην ανατολική Συρία.