ΚΟΣΜΟΣ

Τα αρχαιότερα έργα τέχνης εντόπισαν αρχαιολόγοι στην Ινδονησία

gkat_11_1312_page_1_image_0004--2

ΤΖΑΚΑΡΤΑ. Σκηνές κυνηγιού και ζωόμορφους ανθρώπους ζωγράφισαν σε σπήλαια κάτοικοι της νήσου Σουλαβέζι πριν από 44.000 χρόνια, αποτυπώνοντας τις αρχαιότερες γνωστές εικόνες στην ανθρώπινη ιστορία.

Οι τοιχογραφίες, που εντοπίσθηκαν στην ινδονησιακή νήσο, είναι δύο φορές αρχαιότερες από εκείνες της Γαλλίας και της Ισπανίας, προσφέροντας μοναδική εικόνα της γνωσιολογικής ανάπτυξης των πρωτανθρώπων. «Οι απεικονίσεις αυτές αποτελούν την αρχαιότερη ζωγραφική σπηλαίων στον πλανήτη μας», λέει ο Αυστραλός αρχαιολόγος Ανταμ Μπρουμ του Πανεπιστημίου Γκρίφιθ.

Οι σπηλαιογραφίες, που εντοπίσθηκαν το 2017, είναι μεταξύ των εκατοντάδων που βρέθηκαν στο σπήλαιο του Νότιου Σουλαβέζι. Σε αυτές κυνηγοί εμφανίζονται να καταδιώκουν αγριογούρουνα και βούβαλους, ενώ αποτύπωμα χεριού ηλικίας 44.000 ετών είναι το αρχαιότερο έργο τέχνης στον κόσμο. Η κυνηγετική σύνθεση, μήκους 4,5 μέτρων, εμφανίζει έξι θηλαστικά που τρέχουν να ξεφύγουν. Πρόκειται για δύο αγριογούρουνα του Σουλαβέζι και τέσσερις βούβαλους-νάνους, γνωστούς ως «ανόα», οι οποίοι εξακολουθούν να διαβιούν στο τροπικό δάσος της Ινδονησίας. Τα θηράματα καταδιώκονται από ανθρωπόμορφες φιγούρες, που διαθέτουν όμως ορισμένα χαρακτηριστικά ζώων. Οι κυνηγοί χρησιμοποιούν μακριά ξίφη και σχοινιά για να αιχμαλωτίσουν τα θηράματά τους. Παρότι τα σώματα των κυνηγών είναι ανθρώπινα, ένας από αυτούς μοιάζει να έχει το κεφάλι πτηνού, ενώ άλλος έχει ουρά. Υβρίδια ανθρώπων – ζώων υπάρχουν στις μυθολογίες κάθε κοινωνίας σύγχρονων ανθρώπων, ενώ η απεικόνισή τους σχετιζόταν παραδοσιακά με τον θρησκευτικό αποκρυφισμό.

«Το πιο συναρπαστικό είναι ότι οι δημιουργοί των τοιχογραφιών χρησιμοποίησαν όλα τα στοιχεία της σύγχρονης γνωσιολογικής αντίληψης. Οι τοιχογραφίες περιλαμβάνουν αποτυπώματα χεριών, τουλάχιστον μία αφηγηματική σκηνή κυνηγιού, ανθρωπόμορφες φιγούρες και χίμαιρες, συνδυασμούς ανθρώπων και ζώων. Ολα αυτά είχαν ζωγραφιστεί πριν από 44.000 χρόνια», σημειώνει ο δρ Μπρουμ. Το δίκτυο σπηλαίων έχει εξερευνηθεί συστηματικά την τελευταία δεκαετία. Η αίθουσα των τοιχογραφιών, όμως, εντοπίσθηκε μόλις προ διετίας, όταν μέλος επιστημονικής αποστολής παρατήρησε μικρή δίοδο κοντά στην οροφή μεγάλης αίθουσας του σπηλαίου. «Μόλις μπήκα στη μικρή αίθουσα, έπαθα σοκ. Πρόκειται για συλλογή μοναδικών τοιχογραφιών», λέει ο δρ Μπρουμ. Η χρονολόγηση σπηλαιογραφιών θεωρείται πολύ δύσκολη, ενώ οι επιστήμονες καταφεύγουν σε τεχνάσματα όπως χρονολόγηση ορυκτών που σχηματίσθηκαν πάνω από τις τοιχογραφίες. Η ραδιοχρονομέτρηση των έργων έδειξε ότι δημιουργήθηκαν πριν από 35.100 με 43.900 χρόνια, ενώ το πόρισμα της επιστημονικής έρευνας δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature. «Η ανακάλυψη αυτή με κάνει να ελπίζω ότι υπάρχουν ακόμη πολλά τέτοια σπήλαια με μοναδικές τοιχογραφίες, που δεν έχουν εξερευνηθεί ακόμη και θα αλλάξουν ριζικά την αντίληψή μας για την ανθρώπινη ιστορία», αναφέρει ο δρ Μπρουμ.