ΚΟΣΜΟΣ

Οργή, πένθος και αίμα στην κηδεία Σουλεϊμανί

gkat_01_0801_page_1_image_0002
08doc20200107

Η οργή και το πένθος ξεχείλισαν στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων πόλεων του Ιράν, καθώς τεράστια πλήθη κόσμου προσέρχονταν επί τρεις ημέρες για να αποχαιρετίσουν τον υποστράτηγο Κασέμ Σουλεϊμανί, ο οποίος σκοτώθηκε χαράματα Παρασκευής από αμερικανικό βομβαρδισμό στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Στην ιρανική πρωτεύουσα, την επιμνημόσυνη δέηση εκφώνησε ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος αναλύθηκε σε λυγμούς για τον θάνατο του ανθρώπου που θεωρούσε πνευματικό του παιδί. Κατά γενική ομολογία, το Ιράν δεν είχε γνωρίσει τόσο ογκώδη και τόσο ηλεκτρισμένα συλλαλητήρια από την κηδεία του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, το 1989.

Δυστυχώς, η αναλογία επεκτάθηκε και στις ανθρώπινες τραγωδίες που σημάδεψαν τα δύο γεγονότα. Οπως είχε συμβεί και το 1989, ο απίστευτος συνωστισμός και οι στιγμές υστερίας στις τάξεις του πλήθους, με πολλούς διαδηλωτές να προσπαθούν απεγνωσμένα να αγγίξουν το σώμα του νεκρού, είχαν συνέπεια να ποδοπατηθούν πολλοί από αυτούς και κάποιοι να χάσουν τη ζωή τους. Η χθεσινή τραγωδία συνέβη στη γενέτειρα του Σουλεϊμανί, την πόλη Κερμάν του νοτιοανατολικού Ιράν, λίγη ώρα πριν από την προγραμματισμένη τελετή της ταφής με την οποία θα έκλειναν οι εκδηλώσεις του τριήμερου εθνικού πένθους. Τουλάχιστον 56 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 213 τραυματίστηκαν, ενώ η ταφή αναβλήθηκε για αρκετές ώρες και τελικά ολοκληρώθηκε αργά το απόγευμα.

Ραγδαίες διαγράφονται οι επιπτώσεις της δολοφονίας Σουλεϊμανί στο Ιράκ. Η εκτέλεσή του στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης, όπου μόλις είχε φτάσει για επίσημη αποστολή, αλλά και η ταυτόχρονη δολοφονία του υπαρχηγού των Μονάδων Λαϊκής Κινητοποίησης του Ιράκ, Αμπού Μαχντί αλ Μουχάντις, κατάφερε να ενώσει τη μέχρι πρότινος διασπασμένη ηγεσία των σιιτών. Με υποστήριξη όλων των σιιτικών κομμάτων, το ιρακινό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της αποχώρησης των αμερικανικών και όλων των άλλων ξένων στρατευμάτων από τη χώρα.

Αρχικά, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε απρόθυμος να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα, απείλησε μάλιστα το Ιράκ με καταστροφικές οικονομικές κυρώσεις αν επιμείνει σε «μη φιλική συμπεριφορά». Αργότερα, όμως, κυκλοφόρησε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης έγγραφο του Αμερικανού ταξίαρχου Ουίλιαμ Σίλι, επικεφαλής των δυνάμεων των ΗΠΑ στο Ιράκ, που ανέφερε ότι η χώρα του «θα σεβαστεί το κυριαρχικό δικαίωμα» της φιλοξενούσας χώρας και θα αποσύρει τα στρατεύματά της. Ο υπουργός Αμυνας Μαρκ Εσπερ έκανε λόγο περί «λάθους» και τόνισε ότι δεν έχει ληφθεί απόφαση για απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων, αλλά η σύγχυση δεν είχε διαλυθεί μέχρι χθες το βράδυ.

Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις δημοσιογράφων κατά την υποδοχή του Ελληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα ήθελε, κάποια στιγμή, να αποχωρήσουν τα στρατεύματα της χώρας του από το Ιράκ, αλλά «αυτή η στιγμή δεν έχει έρθει ακόμη» και ότι η άμεση αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων θα ήταν «το χειρότερο πράγμα» για το Ιράκ. Ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε πως ο Σουλεϊμανί ετοίμαζε «τεράστια επίθεση» εναντίον αμερικανικών συμφερόντων και δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι προετοιμασμένες να δεχθούν απαντητικά πλήγματα από το Ιράν, προσθέτοντας ότι σε αυτή την περίπτωση θα απαντήσουν και αυτές με νέα πλήγματα.

Σε συνέντευξή του στο CNN ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Τζαβάντ Ζαρίφ χαρακτήρισε τη δολοφονία Σουλεϊμανί «κρατική τρομοκρατία» και προειδοποίησε ότι θα υπάρξει «αναλογική» απάντηση. Την οργή της Τεχεράνης προκάλεσε και η άρνηση των ΗΠΑ να δώσουν διπλωματική βίζα στον Ζαρίφ, ο οποίος επρόκειτο να επισκεφθεί τα Ηνωμένα Εθνη, στη Νέα Υόρκη. Από την πλευρά του, ο Αλί Σαμχανί, γραμματέας του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, δήλωσε ότι εξετάζονται 13 «σενάρια εκδίκησης», προσθέτοντας ότι το ηπιότερο από αυτά θα αποδειχθεί «ιστορικός εφιάλτης» για τους Αμερικανούς. Με ομόφωνη απόφασή του, το ιρανικό Κοινοβούλιο ανακήρυξε «τρομοκράτες» την ηγεσία του Πενταγώνου και όσους ενεπλάκησαν στη δολοφονία του Ιρανού υποστράτηγου.

Πάντως, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αρακτσί, δήλωσε, χθες, ότι η διεθνής συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα «δεν είναι ακόμη νεκρή» παρά την απόφαση της Τεχεράνης να αποδεσμευθεί από τους περιορισμούς της. Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να επανέλθει στην πλήρη συμμόρφωση εφόσον υπάρξει άρση των εις βάρος της κυρώσεων.