ΚΟΣΜΟΣ

Ενα εμβόλιο «φάρμακο» για τη γρίπη

Ενώ πολλοί ανησυχούν για τα μικρόβια του άνθρακα, ίσως αδιαφορούν για μια μολυσματική ασθένεια, η οποία σύντομα θα ενσκήψει και θα αφαιρέσει πολλές ζωές ανά τον κόσμο. H ασθένεια αυτή είναι η γρίπη (ινφλουέντζα). Και ενώ δεν υπάρχει εμβόλιο κατά των βακτηρίων του άνθρακα, που να διατίθεται στο ευρύ κοινό, εν τούτοις είναι διαθέσιμο στα φαρμακεία αντιγριπικό εμβόλιο, το οποίο μπορεί να προλάβει την πλειονότητα των περιπτώσεων της γρίπης, καθώς και τον θάνατο και τις βλάβες που μπορούν να προκληθούν απ’ αυτήν.

Σε έναν τυπικό χρόνο 10 έως 20% των Αμερικανών και πολλοί άλλων εθνικοτήτων προσβάλλονται από τη γρίπη και 20.000 Αμερικανοί χάνουν τη ζωή τους από επιπλοκές που προκαλούνται από τη γρίπη και που μπορούν να αποφευχθούν από το εμβόλιο που κοστίζει ελάχιστα.

Ετσι, ανεξαρτήτως αν ανησυχούν για τον άνθρακα, θα είναι σοφό αυτοί, που χρειάζονται τον εμβολιασμό περισσότερο, να σπεύσουν, ώστε να μην εξαντληθούν τα διαθέσιμα αποθέματα εμβολίου.

Η διαθεσιμότητα εμβολίου μεταβάλλεται από χρόνο σε χρόνο, διότι αυτό παρασκευάζεται κάθε χρόνο εξαρχής με διαφορετική σύσταση. Κάθε καλοκαίρι και φθινόπωρο για να μπορεί να προστατέψει από τις ποικιλίες των ιών, οι οποίες είναι ενδεχόμενο να προκαλέσουν τα σοβαρότερα προβλήματα κατά τον ερχόμενο χειμώνα. Για παράδειγμα το εμβόλιο αυτής της εποχής θα προστατεύει κατά τριών ποικιλιών ιών: Α/Μόσχας, Α/Νέας Καληδονίας και Β/Σιχουάν. H Α/Μόσχας και η Β/Σιχουάν δεν υπήρχαν στο περυσινό εμβόλιο.

Ποιος και πότε να εμβολιασθεί

Β Αυτοί που πρέπει να εμβολιασθούν το ταχύτερο -Οκτώβριο, αρχές Νοεμβρίου- είναι όλοι οι μεγαλύτεροι από 65 χρόνων. Για τους ηλικιωμένους, η ικανότητα αντιμετώπισης των μολύνσεων βαίνει μειούμενη με την αύξηση της ηλικίας και αυτοί είναι ευάλωτοι σε επιπλοκές, όπως η πνευμονία, που μπορεί να απειλήσει τη ζωή τους. Ακόμα και όταν το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ηλικιωμένου δεν μπορέσει να αντιδράσει έντονα στο εμβόλιο, ώστε να μπορέσει να προλάβει τη γρίπη, το εμβόλιο μπορεί να περιορίσει τη σοβαρότητα της ασθένειας και να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

Β Ολοι με χρόνιες παθήσεις: με παθήσεις της καρδιάς ή των πνευμόνων, συμπεριλαμβανομένων του άσθματος, του διαβήτη, των νεφρικών και ηπατικών παθήσεων, της χρόνιας αναιμίας ή των καρκινικών παθήσεων, όπως της λευχαιμίας, του λεμφώματος, καθώς και άτομα με έιτζ ή θετικά ως προς τον ιό του έιτζ.

Β Ατομα, τα οποία υφίστανται θεραπευτικές αγωγές, οι οποίες καταστέλλουν την ικανότητα αντιμετώπισης μολύνσεων από τον οργανισμό: αυτοί οι οποίοι παίρνουν μεγάλες δόσεις κορτικοστεροειδών για παθήσεις, όπως τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και την ελκώδη κολίτιδα, άτομα που κάνουν χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία για καρκίνο και άτομα αποδέκτες μεταμοσχευμένων οργάνων, οι οποίοι παίρνουν συγχρόνως φάρμακα για να εμποδίσουν την απόρριψή τους.

Β Παιδιά και νεαρά άτομα μέχρι τα είκοσι χρόνια τους, τα οποία πρέπει να παίρνουν ασπιρίνη για μακρό χρονικό διάστημα, επειδή ενδεχομένως μπορούν να αναπτύξουν μια σοβαρή ασθένεια, η οποία ονομάζεται σύνδρομο του Reye, εάν προσβληθούν από ιογενή πάθηση όπως η γρίπη.

Β Γυναίκες, οι οποίες θα είναι στο δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης (μήνας 4ος μέχρι 9ος) κατά την εποχή της γρίπης που στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη αρχίζει τον Νοέμβριο και συνήθως διαρκεί μέχρι και τον Μάρτιο.

Β Ολα τα άτομα, τα οποία προσφέρουν υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης σε άτομα υψηλού κινδύνου, ανεξαρτήτως εάν αυτά βρίσκονται σε νοσοκομεία, γηροκομεία, κλινικές, τις οποίες επισκέπτονται ασθενείς ή στο σπίτι, επειδή εάν οι περιθάλποντες κολλήσουν γρίπη θα μπορούσαν εύκολα να τη μεταδώσουν σε κάποιο άτομο, το οποίο ενδεχομένως θα μπορούσε να αρρωστήσει σοβαρά.

Β Επόμενοι στη σειρά για εμβόλιο γρίπης, τα οποία μπορούν να χορηγηθούν τον Νοέμβριο είναι άτομα με μικρότερο κίνδυνο να πάθουν επιπλοκές ή να μεταδώσουν την ασθένεια σε άλλους με σοβαρό κίνδυνο.

Β Υγιή άτομα ηλικίας μεταξύ 50 και 65 ετών. Τον περασμένο χρόνο τα αμερικανικά κέντρα για έλεγχο και για πρόληψη ασθενειών, πρόσθεσαν τους υγιείς μεσήλικες στον κατάλογο των ατόμων με υψηλότερο από τον συνήθη κίνδυνο για επιπλοκές από γρίπη, επειδή μελέτες έχουν δείξει ότι η ανάγκη νοσοκομειακής περίθαλψης και θάνατοι που προκαλούνται από γρίπη αρχίζουν να αυξάνονται σημαντικά στην ηλικία των 50 ετών.

Β Ατομα που συγκατοικούν με άτομα μεγαλύτερα των 65 ετών ή με κάποιον με χρόνια πάθηση, επειδή διακιδυνεύουν να τους κολλήσουν και να προκαλέσουν επιπλοκές.

Β Οσοι συμπεριλαμβανομένων των παιδιών θέλουν να αποφύγουν να κολλήσουν γρίπη.

Πολλά άτομα είχαν την εντύπωση ότι το αντιγριπικό εμβόλιο είναι κατάλληλο για τους ηλικιωμένους, ενώ η αλήθεια ήταν και είναι ότι ο καθένας, ανεξαρτήτως ηλικίας, μπορεί να επωφεληθεί από τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Μάλιστα, όσο νεότερο είναι το άτομο τόσο πιο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο.

Περαιτέρω μελέτη επί πολλά χρόνια στην Ιαπωνία έχει αποδείξει ότι ο εμβολιασμός των παιδιών κατά της γρίπης προστάτευσε και τους ηλικιωμένους, διότι κύριοι φορείς του ιού της γρίπης είναι τα παιδιά. Εάν δεν έχουν ανοσία στους ιούς της γρίπης, τα παιδιά έχουν μεγάλη πιθανότητα να κολλήσουν τον ιό και να τον διαδώσουν μεταξύ τους και σε άλλους.

Περιορισμοί για τον εμβολιασμό

Μερικά άτομα δεν πρέπει να εμβολιασθούν. Οποιος είναι αλλεργικός στα αυγά (ο ιός του εμβολίου αναπτύσσεται σε έμβρυα κοτόπουλων και ίχνη αυγού μπορούν να παραμένουν στο τελικό εμβόλιο) και όποιος είχε αλλεργική αντίδραση σ’ αυτό ή όποιος ανέπτυξε σύνδρομο Guillain-Barri (μια κατάσταση η οποία προκαλεί παράλυση των λείων μυών) ύστερα από προηγηθέντα αντιγριπικό εμβολιασμό, δεν πρέπει να εμβολιασθούν. Επίσης, άτομα τα οποία είναι άρρωστα και έχουν πυρετό πρέπει να περιμένουν να αναρρώσουν πριν εμβολιασθούν.

Ωστόσο, εάν το άτομο έχει μια δευτερεύουσα ήπια ασθένεια όπως κρυολόγημα ή εποχιακή αλλεργία δεν χρειάζεται να καθυστερήσει τον εμβολιασμό του.

Τυπικές παρενέργειες του αντιγριπικού εμβολίου είναι πόνος στο σημείο της ένεσης, μερικές φορές χαμηλός πυρετός και, άλγη. Υπάρχουν άτομα, τα οποία αποφεύγουν να εμβολιασθούν επειδή ισχυρίζονται ότι προηγούμενοι εμβολιασμοί τούς προκάλεσαν γρίπη. Αυτό δεν είναι δυνατόν, επειδή το εμβόλιο παρασκευάζεται από θανατωμένο ιό, ο οποίος δεν μπορεί να πολλαπλασιασθεί στον οργανισμό.

Ωστόσο, άτομα, τα οποία δεν έχουν ανοσία σε μια ή περισσότερες ποικιλίες του ιού που περιέχονται στο εμβόλιο μπορούν να έχουν αντίδραση, η οποία διαρκεί δύο ή τρεις ημέρες και ομοιάζει σαν ήπια μορφή γρίπης. Αντιθέτως, προς τη πραγματική περίπτωση γρίπης, η ανόσο αντίδραση στο εμβόλιο, παρόλον ότι προσωρινώς επηρεάζει αρνητικά το άτομο, δεν είναι επικίνδυνη και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να αποθαρρύνει κάποιον με μεγάλο κίνδυνο να πάθει επιπλοκές από γρίπη να εμβολιασθεί.

Αλλα φάρμακα

Αλλοι διστάζουν να εμβολιασθούν, επειδή δεν επιθυμούν να κάνουν ένεση. Ατυχώς, αν και οι δοκιμές εμβολίου ρινικού σπρέι που ονομάζεται Flu MIst απέδειξαν ότι είναι πολύ αποτελεσματικό, η παρασκευάστρια εταιρεία δεν είναι ακόμη έτοιμη να το διαθέσει στο εμπόριο, επειδή η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) δεν έχει πεισθεί ακόμη για την ασφάλειά του.

Για άτομα, τα οποία δεν μπορούν να εμβολιασθούν ή δεν εμβολιάζονται υπάρχουν μερικά φάρμακα με συνταγή, τα οποία ή βοηθούν να προλάβουν τη γρίπη ή να περιορίσουν τη σοβαρότητα της προσβολής της.

Δύο παρεμποδιστικά φάρμακα, τα οποία περιορίζουν τα συμπτώματα της γρίπης τύπου A είναι η αδαμανταδίνη (Symmetrel και γενερικές μορφές) και η ριμανταδίνη (Flumadine). Δύο φάρμακα που μπορούν να περιορίσουν συμπτώματα γρίπης τύπου A και B είναι το Ζαναμιβίρ (Relenza) και το Οσελταμιβίρ (Tamiflu).