ΚΟΣΜΟΣ

Ρωσοτουρκική ένταση λόγω Λιβύης

rosotoyrkiki-entasi-logo-livyis-2383235

Αν και υποστηρίζουν αντίπαλα στρατόπεδα, τόσο στη Συρία όσο και σε Λιβύη, Ρωσία και Τουρκία είχαν καταφέρει να οικοδομήσουν μια σχέση συνεννόησης και να υπογράψουν σημαντικές συμφωνίες με διεθνή αντίκτυπο, όπως η αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400 από την Αγκυρα. Ωστόσο, οι πρόσφατες επιτυχίες της υποστηριζόμενης από την Τουρκία κυβέρνησης της Τρίπολης εις βάρος του Εθνικού Λιβυκού Στρατού του Χαλίφα Χαφτάρ, τον οποίο στηρίζει η Ρωσία, έφεραν υποτροπή των εντάσεων μεταξύ Μόσχας και Αγκυρας. Παράλληλα, το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε χθες βράδυ «απαράδεκτη» την εντεινόμενη τουρκική υποστήριξη και παρέμβαση στη Λιβύη και ζήτησε τον τερματισμό της, όπως και οποιασδήποτε άλλης ξένης παρέμβασης.

Τελευταία εκδήλωση του διευρυνόμενου χάσματος Ρωσίας-Τουρκίας ήταν η αναβολή της προγραμματισμένης για την Κυριακή συνάντησης μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Ο Λαβρόφ επρόκειτο να επισκεφθεί την Αγκυρα συνοδευόμενος από τον υπουργό Αμυνας Σεργκέι Σοϊγκού, με βασικό αντικείμενο των συνομιλιών την επίτευξη εκεχειρίας στον λιβυκό εμφύλιο. Την τελευταία στιγμή, όμως, η Μόσχα ανακοίνωσε ότι οι δύο υπουργοί αποφάσισαν να αναβάλουν το ταξίδι τους, προφανώς λόγω διαφωνιών γύρω από τους όρους της εκεχειρίας. Χθες, ο Τσαβούσογλου επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, στη διάρκεια κοινής συνέντευξής του με τον Ιρανό ομόλογό του Τζαβάντ Ζαρίφ, ο οποίος επισκεπτόταν την τουρκική πρωτεύουσα.

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές» με τη Ρωσία για το λιβυκό ζήτημα και ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για την επίτευξη «βιώσιμης ειρήνης». Τούρκος αξιωματούχος, που μίλησε στο πρακτορείο Reuters με την προϋπόθεση της ανωνυμίας, αποκάλυψε ότι «ένα από τα βασικά ζητήματα που οδήγησαν στην αναβολή της επίσκεψης Λαβρόφ ήταν το σχέδιο της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας για τη Σύρτη, η οποία έχει αναδειχθεί σε στρατιωτικό της στόχο».

Γενέτειρα του Μουαμάρ Καντάφι, η Σύρτη βρίσκεται στο κέντρο της λιβυκής ακτογραμμής, ανάμεσα στα βασικά οχυρά των δύο αντιμαχόμενων στρατοπέδων – την Τρίπολη στα δυτικά και τη Βεγγάζη στα ανατολικά. Η στρατηγικής σημασίας πόλη ελέγχει τα κυριότερα λιμάνια, που λειτουργούν ως τερματικοί σταθμοί του λιβυκού πετρελαίου. Οι δυνάμεις του Χαφτάρ κατέλαβαν τη Σύρτη τον Ιανουάριο, όταν είχαν στόχο να προελάσουν προς την Τρίπολη. Υστερα, όμως, από τις πρόσφατες επιτυχίες του κυβερνητικού στρατού στην Τρίπολη και άλλες περιοχές της δυτικής Λιβύης, η Σύρτη βρίσκεται υπό πολιορκία και μόνο οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί του Χαφτάρ κατάφεραν να ανακόψουν την προέλαση των συμμάχων της Τουρκίας.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Μιλιέτ», ο Τούρκος υπουργός Αμυνας Χουλουσί Ακάρ εκθείασε τον ρόλο του τουρκικού στρατού στη λιβυκή κρίση, τονίζοντας ότι οι Τούρκοι στρατιωτικοί σύμβουλοι και τα τουρκικά οπλικά συστήματα (drones κ.ά.) έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανάσχεση του Χαφτάρ, ο οποίος είχε βρεθεί σε μικρή απόσταση από το κέντρο της Τρίπολης. Δήλωσε, επίσης, ότι ο τουρκικός στρατός θα συνεχίσει να δρα στη βόρεια Συρία εναντίον των «τρομοκρατών» (όπως αποκαλεί η Αγκυρα τους Κούρδους μαχητές της πολιτοφυλακής YPG) και κάλεσε Ρωσία και ΗΠΑ να αναλάβουν τις ευθύνες τους.