ΚΟΣΜΟΣ

Η Βρετανία αρχίζει να αντιλαμβάνεται τα όρια του Brexit

i-vretania-archizei-na-antilamvanetai-ta-oria-toy-brexit-2387693

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον και οι σύμμαχοί του υπέρ του Brexit υπόσχονται εδώ και καιρό πως μόλις απελευθερωθεί η Βρετανία από την Ε.Ε., θα μπορέσει να διαδραματίσει έναν νέο ρόλο στην παγκόσμια σκηνή – αυτόν της παγκόσμιας Βρετανίας. Για μερικές ημέρες αυτή την εβδομάδα, φάνηκε πως τηρούν την υπόσχεσή τους.

Οταν επέβαλε η Κίνα στο Χονγκ Κονγκ έναν νέο νόμο περί εθνικής ασφάλειας, ο Τζόνσον όχι μόνον καταδίκασε την κινεζική κυβέρνηση, αλλά άνοιξε τις πόρτες για σχεδόν τρία εκατομμύρια κατοίκους της πρώην βρετανικής αποικίας. Ηταν μια ισχυρή, μερικοί είπαν ακόμη και γενναία, αντίδραση. Στο τέλος, όμως, ήταν και ένα σημάδι του μειωμένου κύρους που έχει η Βρετανία: Οι Κινέζοι απείλησαν με αντίποινα, ενώ οι υπουργοί του Τζόνσον παραδέχονταν ότι δεν θα μπορούσαν να κάνουν το παραμικρό εάν απαγορεύσει η Κίνα σε αυτούς τους πολίτες να εγκαταλείψουν το Χονγκ Κονγκ. «Είμαστε μια μεσαίου μεγέθους δύναμη, που πρέπει να συνεργαστούμε με άλλους για να εξασφαλίσουμε αυτά που θέλουμε ανά τον κόσμο», είπε ο Κρις Πάτεν, ο τελευταίος Βρετανός κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ. Η αποχώρηση από την Ε.Ε. στέρησε από τη Βρετανία τον πιο αυτονόητο σύμμαχό της.

Η σύγκρουση με την Κίνα αποκάλυψε βαρύτερες αντιφάσεις του οράματος του Τζόνσον για μετά το Brexit: Η Βρετανία θέλει να γίνει παγκόσμια σε μια εποχή κατά την οποία η παγκοσμιοποίηση βρίσκεται σε υποχώρηση. Εγκατέλειψε το μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ την εποχή που ο κόσμος είναι περισσότερο διαιρεμένος από ποτέ σε ανταγωνιστικές περιοχές. Και προσπαθεί να βρει έναν ρόλο για τη Βρετανία στον κόσμο ακριβώς τη στιγμή που η πανδημία του κορωνοϊού έχει συνθλίψει την οικονομία της.

Επιπλέον, το γεωπολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει σημαντικά από την εποχή του δημοψηφίσματος για το Brexit και, ακόμη περισσότερο, μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού. Με την αντιπαλότητα και τον ανταγωνισμό μεταξύ της Κίνας και της Δύσης να εντείνεται, η Βρετανία ως ανεξάρτητη θα βρεθεί παγιδευμένη μεταξύ τους, αναγκασμένη συνεχώς να επιλέγει πλευρά στον κόσμο μετά την πανδημία. Κάποτε ο Τζόνσον είχε περιγράψει ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα την ανεξαρτησία της Βρετανίας, λέγοντας ότι θα της επιτρέψει να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με την Κίνα, τις ΗΠΑ ή οποιονδήποτε άλλον. Ομως, καθώς επιδεινώνονται οι σχέσεις μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, ο Τζόνσον έχει παγιδευθεί στη μέση. Αν ακολουθήσει ψυχρός πόλεμος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, η Βρετανία δεν θα έχει την πολυτέλεια να απομακρυνθεί από τον σημαντικότερο σύμμαχό της. Μία άλλη απειλή για τον Τζόνσον είναι ότι πολιτικά τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά για τον Ντόναλντ Τραμπ. Δεν υπάρχει κάτι που να υποδηλώνει ότι ο Τζο Μπάιντεν δεν θα ήθελε να υπερασπιστεί τη συμμαχία με τη Βρετανία. Ωστόσο, είναι απίθανο να δώσει την ίδια σημασία με τον Τραμπ στη σύναψη εμπορικής συμφωνίας με τη Βρετανία.