ΚΟΣΜΟΣ

Γιατί λέει ψέματα ο Σαντάμ Χουσεΐν

Εντεκα εβδομάδες αφότου το Συμβούλιο Ασφαλείας του OHE ενέκρινε ομόφωνα το ψήφισμα, που ζητεί για μία ακόμη φορά από το Ιράκ να αφοπλισθεί και να καταστρέψει όλα τα πυρηνικά, χημικά και βιολογικά όπλα του, είναι πλέον η κατάλληλη στιγμή να αναρωτηθούμε: «Αποφάσισε τελικά ο Σαντάμ Χουσεΐν να αφοπλισθεί εθελοντικά;». Δυστυχώς η απάντηση είναι κατηγορηματικά αρνητική. O εθελοντικός αφοπλισμός δεν είναι μυστήριο. Χώρες, που αποφασίζουν να αφοπλισθούν, οδηγούν τους επιθεωρητές σε χώρους παραγωγής και αποθήκευσης όπλων, απαντούν προτού καν ερωτηθούν, διακηρύσσουν συχνά και δημοσίως την πρόθεσή τους να αφοπλισθούν και καλούν τους πολίτες τους να συνεργασθούν.

Τα παραδείγματα

Ο κόσμος ξέρει από τα παραδείγματα της Νοτίου Αφρικής, της Ουκρανίας και του Καζακστάν πώς είναι όταν μία κυβέρνηση αποφασίζει να παραδώσει συναινετικά τα όπλα μαζικής καταστροφής. Τα καίρια συστατικά στοιχεία αυτών των προσπαθειών περιλαμβάνουν μία υψηλού επιπέδου πολιτική δέσμευση για αφοπλισμό, εθνικές πρωτοβουλίες για την καταστροφή των οπλικών προγραμμάτων καθώς και πλήρη συνεργασία και διαφάνεια.

Η συμπεριφορά του Ιράκ βρίσκεται στον αντίποδα αυτών των προσπαθειών. Αντί για δέσμευση περί αφοπλισμού, το Ιράκ έχει διατυπώσει μία υψηλού επιπέδου πολιτική δέσμευση για τη διατήρηση και απόκρυψη των όπλων του, η οποία έχει διατυπωθεί από τον ίδιο το Σαντάμ Χουσεΐν και τον γιο του, ο οποίος ελέγχει την Ειδική Οργάνωση Ασφαλείας, που επιβλέπει τις μυστικές δραστηριότητες της χώρας. Αντί να εφαρμόζει εθνικές πρωτοβουλίες για τον αφοπλισμό, το Ιράκ διατηρεί θεσμούς, των οποίων μοναδικός στόχος είναι να συσκοτίσουν το έργο των επιθεωρητών. Και αντί για πλήρη συνεργασία και διαφάνεια, το Ιράκ κατέθεσε στον OHE ψευδή διακήρυξη, που ανέρχεται σε ένα τεράστιο ψέμα 12.000 σελίδων. Για παράδειγμα η διακήρυξη δεν εξηγεί τις ιρακινές προσπάθειες να εξασφαλίσει ουράνιο από το εξωτερικό, να παράξει ένα ειδικό καύσιμο για βαλλιστικούς πυραύλους, τους οποίους ισχυρίζεται ότι δεν έχει.

Σύγχυση

Αντί να ενημερώνει, η διακήρυξη της Βαγδάτης έχει στόχο να προκαλέσει σύγχυση γύρω από την πραγματική εικόνα του ιρακινού οπλοστασίου. Αντανακλά τη με κόπο αποκτηθείσα προκατάληψη της ιρακινής ανυποληψίας και αποτελεί παραβίαση του ψηφίσματος 1441 του Συμβουλίου Ασφαλείας του OHE, που οδήγησε στη σύσταση του σημερινού προγράμματος επιθεωρήσεων. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες χώρες, που αφοπλίσθηκαν εθελοντικά και κατά παράβαση της απόφασης 1141, το Ιράκ δεν επιτρέπει στους επιθεωρητές άμεση και ανεμπόδιστη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις και τα άτομα που εμπλέκονται στο πρόγραμμα όπλων μαζικής καταστροφής. Οπως αποδείχθηκε από έρευνα στο σπίτι Ιρακινού πυρηνικού επιστήμονα, υλικό και έγγραφα εξακολουθούν να μεταφέρονται από εδώ κι από εκεί στο πλαίσιο των παιχνιδιών της Βαγδάτης. Το καθεστώς έχει απαγορεύσει εξάλλου την ελεύθερη και ανεμπόδιστη χρήση των αναγνωριστικών πτήσεων. O κατάλογος των ατόμων, που συμμετέχουν στα προγράμματα όπλων μαζικής καταστροφής και τον οποίο ζητεί ο OHE από το Ιράκ, τελειώνει με όσους εργάσθηκαν το 1991 σε αυτό. Συνεντεύξεις με επιστήμονες και αρμόδιους αξιωματούχους πραγματοποιήθηκαν μόνο υπό το άγρυπνο βλέμμα των πρακτόρων του καθεστώτος. Με δεδομένες τις αμφιλεγόμενες επιδόσεις του καθεστώτος, οι πρόσφατες υποσχέσεις του για βελτίωση μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνο ως μία παρελκυστική τακτική.

Οι χημικές κεφαλές

Ο εντοπισμός 12 χημικών κεφαλών, που δεν είχαν συμπεριληφθεί στη διακήρυξη του Ιράκ την περασμένη εβδομάδα, υπήρξε εξαιρετικά ανησυχητικός. Κατά το παρελθόν το Ιράκ είχε γεμίσει αυτού του είδους την κεφαλή με το νευροπαραλυτικό αέριο σαρίν, που χρησιμοποιήθηκε το 1995 από Ιάπωνες τρομοκράτες για την εξόντωση 12 επιβατών στο μετρό του Τόκιο και τον τραυματισμό χιλιάδων άλλων. Πολλά ερωτήματα παραμένουν εκκρεμή για το ιρακινό πυρηνικό, χημικό και βιολογικό πρόγραμμα και είναι υποχρέωση του Ιράκ να παράσχει τις απαντήσεις. H αποτυχία του να το πράξει είναι εντυπωσιακή. Μέσα από τις πράξεις του και την αδράνειά του, το Ιράκ αποδεικνύει όχι ότι είναι ένα έθνος, που ρέπει προς τον αφοπλισμό, αλλά μία χώρα, η οποία έχει πράγματα να κρύψει. Το Ιράκ συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις επιθεωρήσεις σαν παιχνίδι. Θα πρέπει να γνωρίζει ότι ο χρόνος εξαντλείται.