ΚΟΣΜΟΣ

Ανάμιξη Μπους στην κρίση της Λιβερίας

ΠΡΑΙΤΩΡΙΑ. Με την υπόσχεση να «αναμειχθεί» ενεργά για να σταματήσει η αιματοχυσία στη Λιβερία, να παράσχει τα απαραίτητα «μέσα» για την αντιμετώπιση του έιτζ που μαστίζει την ήπειρο και παροτρύνοντας τους Αφρικανούς ηγέτες να πιέσουν τον πρόεδρο της Ζιμπάμπουε Ρόμπερτ Μουγκάμπε να παραιτηθεί, ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους επισκέφθηκε χθες τη Νότιο Αφρική, δεύτερο σταθμό της πενθήμερης περιοδείας του. Απών από οποιαδήποτε προγραμματισμένη εμφάνιση ή συνάντηση του Αμερικανού προέδρου ήταν ο Νέλσον Μαντέλα, σκληρός επικριτής του κ. Μπους, ενώ δεν έλειψαν και οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας, αλλά και υποστήριξης της πολιτικής του. Στη γειτονική Μοζαμβίκη, οι Αφρικανοί ηγέτες που συμμετέχουν στη σύνοδο της Αφρικανικής Ενωσης, η οποία επισκιάζεται από την περιοδεία του κ. Μπους, αναμενόταν να υιοθετήσουν το αμερικανικό σχέδιο αποχώρησης του προέδρου Τσαρλς Τέιλορ από τη Λιβερία, ώστε να τελειώσει ο πόλεμος, και να αποφασίσουν μέτρα εναντίον του έιτζ.

Ο πρόεδρος Μπους, απέφυγε να απαντήσει ευθέως στην πιεστική ερώτηση του προέδρου της Νοτίου Αφρικής Τάμπο Μπέκι, και τόνισε ότι η κυβέρνησή του «εξετάζει το εύρος της ανάμειξης» των ΗΠΑ. Δεν διευκρίνισε αν πρόκειται να αποστείλει στρατεύματα στη χώρα, αλλά είπε ότι δεν θα «εξαντλήσουμε τις αμερικανικές δυνάμεις», αναφερόμενος προφανώς στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν χιλιάδες στρατιώτες εγκατεστημένους στη Βοσνία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Μολονότι δεν παρέλειψε να επαναλάβει ότι οι Αφρικανοί πρέπει να αναγκάσουν τον Μουγκάμπε να παραιτηθεί από την προεδρία της Ζιμπάμπουε, όπου επικρατεί η κρατική τρομοκρατία και ο μισός πληθυσμός πεινά, υποστήριξε τις προσπάθειες της Νοτίου Αφρικής και του προέδρου Μπέκι συγκεκριμένα, αναφορικά με την Ζιμπάμπουε. «Δεν προτίθεμαι να κρίνω την τακτική του».

Το έιτζ είναι ένα ακανθώδες θέμα στη Νότιο Αφρική, τη χώρα με τους περισσότερους πάσχοντες -πέντε εκατομμύρια- στην ήπειρο και αυτή που ηγήθηκε της εκστρατείας εναντίον των φαρμακευτικών εταιρειών, κυρίως των ΗΠΑ, για την άρνησή τους να πουλήσουν φτηνά τα φάρμακα για την ασθένεια. Ωστόσο, ο πρόεδρος Μπους φρόντισε να τονίσει ότι θα είναι μια από τις 14 σκληρότερα δοκιμαζόμενες χώρες της Αφρικής και της Καραϊβικής, που θα επωφεληθούν από το πενταετές πρόγραμμα βοηθείας -ύψους 15 δισ. δολαρίων- για την αντιμετώπιση της ασθένειας, που εξήγγειλε προσφάτως ο ίδιος ο πρόεδρος. «Οι Αφρικανοί έχουν τη θέληση να πολεμήσουν την επιδημία, αλλά δεν έχουν τα μέσα. Οι ΗΠΑ θα παράσχουν τα μέσα, ώστε αυτός ο πόλεμος να κερδηθεί». H Νότια Αφρική, στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος παρέμεινε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη αφρικανική χώρα, διατηρεί γενικώς καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Οι σχέσεις όμως διαταράχθηκαν τελευταία τόσο εξαιτίας του πολέμου στο Ιράκ -η χώρα έχει ισχυρή μουσουλμανική μειονότητα- όσο και εξαιτίας της πρόσφατης απόφασης της κυβέρνησης Μπους να διακόψει τη στρατιωτική βοήθεια σε 35 χώρες, ανάμεσά τους και η Νότια Αφρική, οι οποίες εναντιώθηκαν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Διαδηλώσεις διαμαρτυρίας

Οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας που πραγματοποιήθηκαν στην αμερικανική πρεσβεία στην πρωτεύουσα και στα προξενεία των μεγάλων πόλεων της χώρας, το Γιοχάνεσμπουργκ και το Κέιπ Τάουν, αφορούσαν κυρίως την αμερικανική πολιτική, τόσο στην Αφρική, όπου τον κατηγορούν ότι επιβουλεύεται το πετρέλαιο της ηπείρου, όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, υπήρξε και μια διαδήλωση υποστηρικτών του προέδρου. Εκατό περίπου οπαδοί της αντιπολίτευσης στη γειτονική Ζιμπάμπουε, κάλεσαν τον Αμερικανό πρόεδρο να «σώσει τη Ζιμπάμπουε, όπως το Ιράκ». Σήμερα ο πρόεδρος Μπους θα βρίσκεται στην Μποτσουάνα, και στη συνέχεια θα πάει στην Ουγκάντα και τη Νιγηρία.