ΚΟΣΜΟΣ

Οι πύρινοι επισκέπτες του ουρανού

Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, κάτοικοι από διάφορες περιοχές της Ελλάδας είχαν την τύχη να απολαύσουν ένα φαντασμαγορικό υπερθέαμα στον νυχτερινό ουρανό: πύρινες μπάλες με πρωτοφανή λαμπρότητα να κινούνται σε τροχιά πάνω από την επιφάνεια της Γης και να αφήνουν πίσω τους μια πολύχρωμη ουρά, που θύμιζε πυροτεχνήματα της Ανάστασης.

Οι λάτρεις της φαντασίας μίλησαν για άγνωστης ταυτότητας ιπτάμενα αντικείμενα και έσπευσαν να τα αναζητήσουν. Οι περισσότερο ψύχραιμοι -μεταξύ αυτών και οι επιστήμονες- προσέγγισαν το θέμα πιο ρεαλιστικά και το έθεσαν στην πραγματική του βάση: επρόκειτο για μετεωρίτες, οι οποίοι μπήκαν στην ατμόσφαιρα της Γης και κάηκαν προτού προλάβουν να πέσουν στην επιφάνειά της. Σύμφωνα μάλιστα με την επιστημονική ορολογία, τα σώματα που εξαϋλώνονται στην ατμόσφαιρα ονομάζονται μετέωρα και μόνο εφόσον καταφέρουν να ολοκληρώσουν το ταξίδι τους στη Γη βαφτίζονται μετεωρίτες.

Τα δύο περιστατικά σημειώθηκαν με διαφορά τριών εβδομάδων, στις 3 και στις 20 Ιουλίου και έγιναν ορατά από την Πελοπόννησο έως τη Μακεδονία και την Ηπειρο. «Είχα την τύχη να δω και τα δύο. Ηταν ένα ασυνήθιστα εντυπωσιακό θέαμα κυρίως λόγω της έντασης της λαμπρότητάς του. Πρώτα φωτίστηκε ο Θερμαϊκός, λες και ανέτειλε ο ήλιος και στη συνέχεια φάνηκε το κινούμενο σώμα να πέφτει, αφήνοντας πίσω του χιλιάδες χρώματα», λέει στην «K» ο κ. Σταύρος Αυγολούπης, καθηγητής Παρατηρησιακής Αστρονομίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Κάθε βράδυ σημειώνονται τουλάχιστον δέκα τέτοια περιστατικά και στις περισσότερες περιπτώσεις τα σώματα καίγονται σε μεγάλη απόσταση από την επιφάνεια της Γης. Οταν όμως καταφέρουν να πλησιάσουν περισσότερο -όπως συνέβη στις δύο πρόσφατες περιπτώσεις- γίνονται περισσότερο ορατά και το θέαμα που προσφέρουν γοητευτικότερο.

Οι θεωρίες που δικαιολογούν τη συχνή -αυτήν την εποχή- εμφάνιση του φαινομένου στον ουρανό της Ελλάδας ποικίλλουν. «Μία πρώτη ερμηνεία θα μπορούσε να είναι η λεγόμενη βροχή υδροχοϊδών, η οποία παρατηρείται στα τέλη Ιουλίου. Πρόκειται για βροχή διαττόντων σωμάτων που προέρχονται από τον αστερισμό του Υδροχόου», σχολιάζει ο κ. Αυγολούπης. Αλλη θεωρία αναφέρει ότι κάθε χρόνο τέτοια εποχή καθώς η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ηλιο συναντά μικρούς παγοκρυστάλλους, υπολείμματα ενός παλιού κομήτη, τα οποία καίγονται καθώς εισέρχονται στην ατμόσφαιρα, ενώ λιγότερο πιθανό είναι τα σώματα αυτά να προέρχονται από υπολείμματα του αρχικού νεφελώματος σκόνης απ’ όπου πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια δημιουργήθηκε το ηλιακό μας σύστημα. «Σήμερα το ηλιακό μας σύστημα έχει σκουπιστεί από τέτοιου είδους σώματα και τα μετέωρα αυτής της προέλευσης είναι σπανιότερα», λέει σχετικά ο κ. Αυγολούπης.

Πάντως, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατηγορία μετεώρων ανθρώπινης προέλευσης. «Γύρω από τη Γη υπάρχουν 10.000 σκουπίδια, από τους 4.000 δορυφόρους που συνολικά έχουμε στείλει στο διάστημα. Κάθε τόσο κάποιο από αυτά μπαίνει στην ατμόσφαιρα και καίγεται. Μάλιστα, επειδή τα σώματα που είδαμε πρόσφατα στον ουρανό είχαν ίδια τροχιά και ασυνήθιστη λαμπρότητα, πιθανολογείται ότι επρόκειτο για διαστημικά σκουπίδια», προσθέτει ο κ. Αυγολούπης.

Η βροχή μετεωριτών συνοδεύεται από έντονο θόρυβο, όπως επιβεβαίωσαν διάφοροι αυτόπτες μάρτυρες του φαινομένου. O θόρυβος αυτός οφείλεται στην τριβή που αναπτύσσει το σώμα όταν εισέρχεται στην ατμόσφαιρα της Γης.

Είναι ενδεικτικό ότι τη στιγμή της εισόδου ο μετεωρίτης κινείται με περισσότερα από 50 χλμ./δευτερόλεπτο, δημιουργώντας ένα φαινόμενο που θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τον κεραυνό.