ΚΟΣΜΟΣ

Εφυγε ο Ρότμπλατ, ο πυρηνικός φυσικός του αφοπλισμού

Την περασμένη Πέμπτη, 1η Σεπτεμβρίου, άφησε την τελευταία του πνοή στο Λονδίνο, σε ηλικία 96 ετών ο τιμημένος με Νόμπελ Ειρήνης πυρηνικός φυσικός Sir Joseph Rotblat.

O Sir Joseph Rotblat γεννήθηκε το 1908 στη Βαρσοβία, σπούδασε πυρηνικός φυσικός και το 1939 εγκαταστάθηκε στην Αγγλία. Συμμετείχε στο «Manhattan Project» στο Los Alamos των ΗΠΑ, για την κατασκευή ατομικής βόμβας. Οταν επιβεβαιώθηκε ότι η Γερμανία δεν θα έφτιαχνε αντίστοιχη βόμβα, ήταν ο μόνος επιστήμονας που παραιτήθηκε από το πρόγραμμα αυτό πριν από την ολέθρια κατάληξή του. Επέστρεψε στην Αγγλία και πήρε τη θέση του καθηγητή Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Το 1955, ο Rotblat μαζί με άλλους 10 επιστήμονες (Bernard Russell, Albert Einstein, Frederic Joliot-Curie, Linus Pauling κ.ά.) υπέγραψαν μανιφέστο κατά των πυρηνικών όπλων. To 1957 o Rotblat ίδρυσε την Οργάνωση Pugwash Conferences on Sciences and World Affairs που έκτοτε λειτουργεί ως forum για επιστήμονες αφοσιωμένους στον πυρηνικό αφοπλισμό. H οργάνωση πήρε το όνομά της από το χωριό όπου πραγματοποιήθηκε η ιδρυτική της συνάντηση (Pugwash, στη Nova Scotia του Καναδά). Το 1987 η Pugwash βραβεύθηκε από το Ιδρυμα Ωνάση, ενώ το 1995, ο Joseph Rotblat και η Pugwash βραβεύτηκαν με το Βραβείο Nobel Ειρήνης. Τον προηγούμενο χρόνο, η ετήσια διεθνής Διάσκεψη της Pugwash είχε οργανωθεί στην Κρήτη, σε συνεργασία με τον Ελληνα φυσικό Αντώνη Βεργανελάκη.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «K», πριν από δύο χρόνια, κατά την τελευταία του επίσκεψη στη χώρα μας (πρόσκληση του Ταμείου Υγείας Προσωπικού Εθνικής Τράπεζας και του Πανεπιστημίου Αθηνών), βλέποντας κάποια κράτη να επιδίδονται σε μια νέα κούρσα πυρηνικού εξοπλισμού, είχε κάνει την έκκληση: «Γίνετε πάλι άνθρωποι. O αγώνας για έναν ελεύθερο κόσμο έχει μια βασική προϋπόθεση: την επιβίωση».