ΚΟΣΜΟΣ

Ηλεκτροσόκ σε ενήλικες και… παιδιά στα τουρκικά ψυχιατρεία

Στα ψυχιατρικά νοσοκομεία της Τουρκίας σημειώνονται τρομακτικές κακοποιήσεις ασθενών, όπως εφαρμογή ηλεκτροσόκ σαν μέσο τιμωρίας, αναφέρεται σε έκθεση της ανθρωπιστικής οργάνωσης Mental Disability Rights International, με έδρα την Ουάσιγκτον, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα χθες στην Κωνσταντινούπολη. H έκθεση της MDRI ενδέχεται να περιπλέξει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις καθώς πολλά μέλη της E.E. ανησυχούν ήδη για την προοπτική ένταξης της Τουρκίας και θα χρησιμοποιήσουν κάθε στοιχείο για να επιχειρηματολογήσουν κατά αυτής.

Παρά τις αποκαλύψεις τους οι συντάκτες της έκθεσης ελπίζουν ότι η άσκηση πίεσης από πλευράς E.E. θα περιορίσει δραστικά τις κακοποιήσεις. Απ’ όλα τα περιστατικά κακοποίησης που είδαν ο Ερικ Ρόζενταλ, ιδρυτής της MDRI, και οι συνεργάτες του, κανένα δεν τους προκάλεσε μεγαλύτερο τρόμο από τις θεραπείες ηλεκτροσόκ σε ενήλικες και παιδιά. O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ζητήσει την απαγόρευση του αποκαλούμενου «άμεσου ηλεκτροσόκ» (δηλαδή χωρίς τη χορήγηση αναισθητικού και μυοχαλαρωτικών) και εν πάση περιπτώσει να μην εφαρμόζεται ποτέ σε παιδιά. H θεραπεία ηλεκτροσόκ εξακολουθεί σήμερα να εφαρμόζεται από ψυχιάτρους για τη θεραπεία περιορισμένου αριθμού ασθενειών. Κανονικά όμως συνοδεύεται από αναισθητικά και μυοχαλαρωτικά· χωρίς αυτά είναι επώδυνη, τρομακτική και επικίνδυνη για τους ασθενείς, των οποίων μπορεί να σπάσει το σαγόνι ή ακόμη και η σπονδυλική στήλη.

Στην έκθεση υπάρχει η μαρτυρία ενός 28χρονου ασθενούς στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Μπακιρκόι, ο οποίος λέει: «Ενιωσα να πεθαίνω». Σύμφωνα με τους ερευνητές του MDRI, θεραπεία άμεσου ηλεκτροσόκ εφαρμόζεται σχεδόν στο ένα τρίτο όλων των ασθενών των κρατικών ψυχιατρείων της Τουρκίας, όταν βρίσκονται σε ψυχωσική κρίση. Μέχρι και σε παιδιά ηλικίας μόλις εννέα ετών. Στην έκθεση υπάρχουν αναφορές ασθενών που σύρονται, ενώ τους έχουν φορέσει ζουρλομανδύα, και συγκρατούνται από το προσωπικό την ώρα του ηλεκτροσόκ.

Το 1997 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, έπειτα από καταγγελίες, κάλεσε την Τουρκία να σταματήσει την πρακτική του ηλεκτροσόκ. Παρόλο που το υπουργείο Υγείας της Τουρκίας υποσχέθηκε να συμμορφωθεί με την υπόδειξη, ο κ. Ρόζενταλ και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν ότι το άμεσο ηλεκτροσόκ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε πολλά ψυχιατρικά νοσοκομεία της Τουρκίας για ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων, εν μέρει και σαν τιμωρία των ασθενών. Οταν μία ημέρα του περασμένου Απριλίου ο κ. Ρόζενταλ και οι συνεργάτες του επισκέφθηκαν το Κέντρο Θεραπείας Ηλεκτροσόκ του νοσοκομείου Μπακιρκόι, 24 ασθενείς υποβλήθηκαν σε θεραπεία ηλεκτροσόκ χωρίς αναισθητικό. Εργαζόμενοι στο νοσοκομείο ανέφεραν ότι αναισθητικό χορηγείται μόνο σε ασθενείς που έχουν σπασμένα κόκκαλα, προφανώς από προηγούμενα ηλεκτροσόκ. «Εάν χορηγήσουμε αναισθητικό η θεραπεία δεν θα είναι τόσο αποτελεσματική γιατί (οι ασθενείς) δεν θα νιώσουν ότι τιμωρούνται», δήλωσε, σύμφωνα με την έκθεση της MDRI, ο διευθυντής του κέντρου. Στην έκθεση, στην οποία περιλαμβάνονται αναφορές από πρώην ασθενείς και υλικό που μαγνητοσκοπήθηκε μέσα σε ιδρύματα, αποκαλύπτονται και άλλες μορφές κακοποίησης που αναμένεται να θέσουν εν αμφιβόλω τους τουρκικούς ισχυρισμούς ότι η χώρα έχει προσαρμοστεί στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Οι ερευνητές της οργάνωσης επισκέφθηκαν τρία ιδρύματα που είναι υπό την επίβλεψη της Διεύθυνσης Κοινωνικών Υπηρεσιών και Προστασίας Παίδων. Το Κέντρο Επανένταξης Σαράι, έξω από την Αγκυρα, ήταν από τα χειρότερα. «Είδαμε εγκαταλελειμμένα παιδιά να λιμοκτονούν δεμένα στα κρεβάτια τους», λέει ο κ. Ρόζενταλ.

Σκελετωμένα παιδιά

Σε φωτογραφίες και βιντεοταινίες που τραβήχτηκαν στο Σαράι εικονίζονται σκελετωμένα παιδιά, πολλά με πλαστικά μπουκάλια δεμένα στα χέρια τους προκειμένου να μη δαγκώνουν τα δάχτυλά τους. O διευθυντής του Σαράι αρνήθηκε να δώσει στους ερευνητές ποσοστά θνησιμότητας για το κέντρο, ωστόσο οι εισαγωγές είναι πολύ περισσότερες από τα εξιτήρια… Αξιωματούχοι του τουρκικού υπουργείου Υγείας δήλωσαν ότι δεν έχουν διαβάσει την έκθεση και αρνήθηκαν να σχολιάσουν συγκεκριμένες πρακτικές που εφαρμόζονται σε ιδρύματα.