ΚΟΣΜΟΣ

Αγνωστοι μικροοργανισμοί στα βάθη του Ατλαντικού

ΓΟΥΝΤΣ ΧΟΟΥΛ, ΗΠΑ. Ερευνητική ωκεανογραφική αποστολή τριών εβδομάδων στον Ατλαντικό, επέστρεψε στη βάση, έχοντας συλλέξει άγνωστους μέχρι σήμερα μικροσκοπικούς θαλάσσιους οργανισμούς.

Μεταξύ των μικροοργανισμών, οι επιστήμονες επεσήμαναν μορφή ζωοπλαγκτόν, με εύθραυστο διαφανές σώμα, συγγενικό της μέδουσας, νέο είδος μικροσκοπικής γαρίδας και πολλά νέα είδη ψαριών.

«Τα είδη που διαβιούν σε βάθη κάτω των 1.000 μέτρων, σπάνια απασχολούν την επιστημονική έρευνα. Κυρίως γιατί ο εντοπισμός τους απαιτεί χιλιάδες μέτρα καλωδίου», εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, ωκεανολόγος στο Γουντς Χόουλ, δρ Πίτερ Γουάιμπε.

Η έρευνα και η καταγραφή νέων ειδών ζωοπλαγκτόν, το οποίο αποτελεί τη βάση της διατροφής των περισσότερων ψαριών, θα προσφέρει στην επιστημονική κοινότητα σημαντική βάση δεδομένων, η οποία θα επιτρέψει την παρατήρηση των επιπτώσεων των κλιματολογικών αλλαγών στα βάθιη του ωκεανού.

Καταγραφή 500 ειδών

Από τα χιλιάδες δείγματα που ανέσυρε η ερευνητική ομάδα, μόλις τα 500 έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής. Περιλαμβάνουν οστρακόδερμα, που μοιάζουν με γαρίδες, θαλάσσια σκουλήκια και μικροσκοπικές μέδουσες. Τα περισσότερα από αυτά έχουν την ικανότητα να επιβιώνουν στα παγωμένα βάθη, όπου η θερμοκρασία δεν ξεπερνά τον έναν με δύο βαθμούς Κελσίου. Η ανάσυρση των οργανισμών αυτών, όμως, απαίτησε τη μεταφορά τους μέσα από πολύ θερμότερα ύδατα, που έφθαναν ακόμη και τους 27 βαθμούς Κελσίου.

Μόλις τα δείγματα έφθαναν στο κατάστρωμα του ωκεανογραφικού, το πλήρωμα τα τοποθετούσε αμέσως σε κάδους παγωμένου θαλασσινού νερού. Παρ’ όλα αυτά, πολλά από τα πλάσματα υπέκυψαν λόγω της απότομης αλλαγής περιβάλλοντος.

Η αποστολή αυτή ήταν από τις πρώτες που προσπάθησαν να αποκωδικοποιήσουν το DNA διαφόρων ειδών εν πλω, μία μέθοδος την οποία ο δρ Γουάιμπε εκτιμά ότι θα καταστήσει κοινό τόπο στην ωκεανολογία.

«Πολλά από τα πλάσματα βρίσκονται στον Ινδικό, τον Ειρηνικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Είναι μάλιστα αδύνατο να τα ξεχωρίσει κανείς διά γυμνού οφθαλμού. Ισως, όμως, ανακαλύψουμε ότι γενετικώς, είναι πολύ διαφορετικά», εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας. «Αν το αντικείμενο της έρευνάς μας αφορούσε την κλιματολογική αλλαγή, είναι αναγκαίο να υπάρχει βάση δεδομένων, πάνω στην οποία θα μπορέσουν να γίνουν συγκρίσεις και να εξαχθούν συμπεράσματα», καταλήγει ο δρ Γουάιμπε.

Η ομάδα των Αμερικανών ωκεανολόγων έχει προγραμματίσει πολλά ακόμη ταξίδια για τα επόμενα δύο χρόνια, με ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη του ζωοπλαγκτόν. Το 2010, όταν η μελέτη θα έχει λήξει -σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της επιστημονικής ομάδας- οι ωκεανολόγοι φιλοδοξούν να έχουν εντοπίσει και εξετάσει όλα τα είδη ζωοπλαγκτόν των ωκεανών.