ΚΟΣΜΟΣ

Προεδρικά σενάρια στην Τουρκία

ΑΓΚΥΡΑ. Φουντώνει εκ νέου ο δημόσιος διάλογος στην Τουρκία σχετικά με την εκλογή νέου προέδρου της Δημοκρατίας, με αφορμή νέες δηλώσεις του επικεφαλής της αντιπολίτευσης, ένα χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας τού νυν προέδρου της χώρας, Αχμέντ Νετσντέτ Σεζέρ. Ο Ντενίζ Μπαϊκάλ, ηγέτης του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP), δήλωσε ότι θεωρεί τόσο τον νυν πρωθυπουργό της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όσο και τον πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης, Μπουλέντ Αρίντς, ακατάλληλους για το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας. Αντιθέτως, σε συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ», ο κ. Μπαϊκάλ χαρακτήρισε «ειλικρινείς τις προθέσεις του Αμπντουλατίφ Σενέρ», νυν αντιπρόεδρου της κυβέρνησης. Ωστόσο, παρά την έμμεση υποστήριξη του κ. Μπαϊκάλ προς το πρόσωπό του, ο κ. Σενέρ διευκρίνισε ότι δεν προτίθεται να θέσει υποψηφιότητα για το αξίωμα του προέδρου. Είναι γεγονός πως πολλοί στην Τουρκία πιστεύουν ότι υποψήφιοι πρόεδροι θα είναι είτε ο κ. Ερντογάν είτε ο κ. Αρίντς, ο οποίος επισήμανε ότι θα διεκδικήσει το αξίωμα, μόνο αν ο Τούρκος πρωθυπουργός δώσει «το πράσινο φως».

Οπως σημειώνει η εφημερίδα Turkish Daily News, αναλυτές κάνουν λόγο για το ενδεχόμενο ο πρόεδρος Σεζέρ να ζητήσει τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και να ζητήσει τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει το κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του κ. Ερντογάν, να εκλέξει τον δικό του υποψήφιο. Νομομαθείς πάντως αμφισβητούν αυτό το σενάριο, καθώς, όπως τονίζουν, το τουρκικό Σύνταγμα προβλέπει ότι ο πρόεδρος έχει την εξουσία να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, μόνο σε περίπτωση που δεν καταφέρει να ορίσει πρωθυπουργό, ο οποίος θα σχηματίσει νέα κυβέρνηση σε διάστημα εντός 45 ημερών μετά την πτώση της προηγούμενης.

Αν τώρα το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο ηγείται της αντιπολίτευσης, αποφασίσει να παραιτηθεί από την Εθνοσυνέλευση, τότε η τουρκική κυβέρνηση θα αναγκαστεί ενδεχομένως να ζητήσει τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. Σύμφωνα με το άρθρο 78 του τουρκικού Συντάγματος, οι πρόωρες εκλογές πρέπει να διεξαχθούν προτού συμπληρωθεί ένας χρόνος πριν από την επόμενη προγραμματισμένη εκλογική αναμέτρηση. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να διεξαχθούν πριν από τον ερχόμενο Νοέμβριο. Ερωτηθείς αν το κόμμα του εξετάζει το ενδεχόμενο να παραιτηθεί ομαδικά από την Εθνοσυνέλευση, ο κ. Μπαϊκάλ απήντησε ότι, αν είναι απαραίτητο, θα το πράξουμε. «Ο λαός πρέπει να κινητοποιηθεί», κατέληξε. Αμερικανικοί κύκλοι στην Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι αν διασφαλιστεί η σταθερότητα και η ομαλότητα στην Τουρκία, σε ενδεχόμενη αποχώρησή του από την πρωθυπουργία, ο κ. Ερντογάν θα μπορέσει να διεκδικήσει το αξίωμα του προέδρου της χώρας.

Διώκεται για το Αρμενικό

Εφετείο της Τουρκίας αποφάσισε την ακύρωση της αναστολής της εξάμηνης ποινής, η οποία είχε επιβληθεί στον Χραντ Ντινκ, διευθυντή σύνταξης της εφημερίδας Argo, με το επιχείρημα ότι αναφερόμενος στις σφαγές Αρμενίων από Τούρκους είχε χρησιμοποιήσει έκφραση που προσέβαλε τον «τουρκισμό» των Τούρκων. Ο Ντινκ, ο οποίος άσκησε ήδη έφεση, δήλωσε ότι αυτό που εννοούσε με τη διατύπωσή του είναι ότι οι Αρμένιοι βρήκαν το θάρρος και τη δύναμη να ξεπεράσουν το καταστροφικό μίσος που έτρεφαν κατά των Τούρκων. Ας σημειωθεί ότι εξαιτίας διεθνών πιέσεων έπαψαν οι διώξεις εναντίον του συγγραφέα Ορχάν Παμούκ και των δύο πανεπιστημιακών, πρώην συμβούλων του πρωθυπουργού Ερντογάν, για τις απόψεις τους.