ΚΟΣΜΟΣ

Απειλή ή ευλογία για την Κίνα το Φράγμα των τριών Φαραγγιών;

ΠΕΚΙΝΟ. Σε λίγες μόλις ημέρες, η Κίνα θα ρίξει τους τελευταίους όγκους τσιμέντου στο γιγάντιο Φράγμα των Τριών Φαραγγιών, στον ποταμό Γιανγκτσέ, που άρχισε να κατασκευάζεται το 1993.

Οπως συμβαίνει, όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις κατασκευής τόσο μεγάλων έργων, το Φράγμα των τριών Φαραγγιών αντιμετώπισε επικρίσεις γύρω από το κόστος και τις επιπτώσεις που θα έχει στο ήδη εύθραυστο οικοσύστημα του μεγάλου κινεζικού ποταμού.

Οι υποστηρικτές του έργου επισημαίνουν την τεράστια ικανότητα παραγωγής ενέργειας που διαθέτει, καθώς και τον έλεγχο της ροής του ποταμού, που θα επιτύχει, προλαμβάνοντας τις συχνές καταστροφικές πλημμύρες. Οι επικριτές του, όμως, τονίζουν ότι η κατασκευή του απαίτησε την απομάκρυνση 1,2 εκατομμυρίων κατοίκων παραποτάμιων κοινοτήτων, οι οποίες βυθίστηκαν κάτω από τα νερά της τεχνητής λίμνης, που δημιούργησε το φράγμα.

Η ιδέα από το 1919

Την ιδέα κατασκευής φράγματος στον Γιανγκτσέ παρουσίασε πρώτος ο πατέρας του σύγχρονου κινεζικού κράτους, Σουν Για Τσεν, το 1919. Η εθνικιστική κυβέρνηση του Κουομιντάνγκ είναι εκείνη που πραγματοποίησε την πρώτη τοπογραφική μελέτη στην περιοχή των Τριών Φαραγγιών το 1932, με σκοπό την κατασκευή φράγματος.

Η πρόταση, όμως, παρέμεινε ανενεργή, λόγω της πολιτικής αναταραχής στη μεταπολεμική Κίνα. Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό της κομμουνιστικής κυβέρνησης για το προτεινόμενο φράγμα, το ξέσπασμα της Πολιτιστικής Επανάστασης το 1966, ακύρωσε για μία φορά τα σχέδια κατασκευής.

Το σχέδιο εγκρίθηκε τελικά τον Απρίλιο του 1992, χάρη στη θετική εισήγηση και την επιμονή του πρωθυπουργού Λι Πενγκ.

Πόσο θα κοστίσει

Επίσημες ανακοινώσεις της κυβέρνησης του Πεκίνου κάνουν λόγο για προϋπολογισμό κατασκευής της τάξης των 25 δισ. δολαρίων, ενώ οι εισηγητές του δεσμεύθηκαν ότι το έργο θα πετύχαινε την απόσβεση του κόστους κατασκευής, χάρη στην τεράστια παραγωγική του ικανότητα.

Οι επικριτές του έργου, όμως, επισημαίνουν ότι το πραγματικό τους κόστος, που περιλαμβάνει κρυφά έξοδα, όπως δωροδοκίες και οικολογικές επιπτώσεις, ξεπερνά τα 100 δισ. δολάρια. Επιπλέον, οι διαφωνούντες τονίζουν ότι το παραγόμενο ηλεκτρικό ρεύμα αφορά τις βιομηχανίες της παραλιακής Κίνας και όχι τους υποβαθμισμένους πληθυσμούς της αγροτικής ενδοχώρας. Η δημιουργία τόσο μεγάλου ταμιευτήρα, όπως αυτού στα Τρία Φαράγγια, απειλεί άμεσα το οικοσύστημα της περιοχής, καθώς θα μπορούσε να δημιουργήσει γιγάντιο έλος, σκοτώνοντας τα σημερινά ζωικά και φυτικά είδη.

Η εγκατάσταση δεξαμενών ανύψωσης πλοίων θα αυξήσει τον όγκο των αγαθών, που μεταφέρονται με ποταμόπλοια, από 10 εκατ. σε 50 εκατ. τόνους ετησίως, περιορίζοντας παράλληλα το κόστος κατά 30% με 37%.

Οι επικριτές του έργου διαφωνούν, όμως, και με τα ευχολόγια των κατασκευαστών για προστασία των παραποτάμιων περιοχών από πλημμύρες, επισημαίνοντας ότι ο Γιανγκτσέ θα εναποθέτει 530 εκατ. τόνους ιλύος κάθε χρόνο, στον πυθμένα του ταμιευτήρα, ακυρώνοντας την αντιπλημμυρική του ικανότητα.