ΚΟΣΜΟΣ

Ανεξάρτητο κράτος, αλλά φτωχό

Σε μια χώρα που μόλις ψήφισε υπέρ της ανεξαρτησίας της προκαλεί έκπληξη πόσοι κάτοικοί της είναι στενοχωρημένοι. Την 21η Μαΐου, οι κάτοικοι του Μαυροβουνίου ψήφισαν σε δημοψήφισμα την αποχώρηση της χώρας από την ομοσπονδία με τη Σερβία. Αμέσως μόλις το αποτέλεσμα έγινε γνωστό, ο ουρανός της Ποντγκόριτσα, της μικρής πρωτεύουσας του Μαυροβουνίου, φωτίστηκε από πυροτεχνήματα. Παραληρούντα πλήθη ξεχύθηκαν στους δρόμους. Με τα κορίτσια τους καθισμένα στην οροφή των αυτοκινήτων νεαροί άντρες έκαναν τον γύρο του θριάμβου στις πλατείες της Ποντγκόριτσα. Το επόμενο πρωινό, η τηλεόραση του Μαυροβουνίου έδειχνε, ξανά και ξανά, τον Μίλο Τζουκάνοβιτς, πρωθυπουργό της χώρας, να γιορτάζει την απόσχιση πίνοντας σαμπάνια.

Παρ’ όλα αυτά, μόλις οι εορτασμοί άρχισαν να κοπάζουν, μια ευδιάκριτη αίσθηση ενόχλησης άρχισε να εμφανίζεται στην ατμόσφαιρα και δεν προερχόταν μόνο από όσους ψήφισαν υπέρ της διατήρησης της ομοσπονδίας με τη Σερβία. Οι δύο χώρες, Σερβία και Μαυροβούνιο, αποτελούν μέρος του ίδιου κράτους από το 1918. Η απόσχιση του Μαυροβουνίου είναι από τις τελευταίες πράξεις του διαμελισμού της παλαιάς Γιουγκοσλαβίας που ξεκίνησε πριν από 15 χρόνια.

Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα, το 55,5% των κατοίκων του Μαυροβουνίου ψήφισε υπέρ της απόσχισης, ενώ το 44,5% ψήφισε υπέρ της παραμονής στην ομοσπονδία. Οι υπέρμαχοι της ομοσπονδίας υποστηρίζουν ότι οι υποστηρικτές του κ. Τζουκάνοβιτς διέπραξαν νοθείες και δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα. Παρ’ όλο, όμως, που πρόκειται να αμφισβητήσουν επισήμως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, η υπόθεση ανεξαρτησία φαίνεται τελειωμένη.

«Νέα Κολομβία»

Παρά το μικρό του μέγεθος, το Μαυροβούνιο έχει μεγάλες οικονομικές δυνατότητες, ιδιαίτερα στον τομέα του τουρισμού. Τώρα, όμως, ορισμένες δυσκολίες αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους. Πολλοί απ’ όσους υποστήριξαν την ανεξαρτησία απεχθάνονται τον 44χρονο κ. Τζουκάνοβιτς, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 17 χρόνια. Θεωρούν ότι πολλοί άνθρωποι γύρω του έγιναν πλούσιοι με ύποπτο τρόπο κατά την τελευταία δεκαετία. Πάντως, η παντοδυναμία του Τζουκάνοβιτς δεν απειλείται. Ο πολιτικός αναλυτής Ιγκορ Μιλόσεβιτς εκτιμάει ότι ο «Μίλο τώρα θα γίνει βασιλιάς». Το φθινόπωρο θα διεξαχθούν εκλογές. Ομως, τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα έλεγε κανείς ότι δεν έχουν, πλέον, λόγο ύπαρξης καθώς υποστηρίζουν τη διατήρηση της ομοσπονδίας. Ο κ. Πρέντραγκ Μπουλάτοβιτς, ηγέτης του μεγαλύτερου συνασπισμού της αντιπολίτευσης, ενδεχομένως να παραιτηθεί. Εάν το κάνει, η αντιπολίτευση θα χάσει έναν από τις λίγους ανθρώπους που είναι ικανοί να μετατρέψουν το κόμμα σε σοσιαλδημοκρατικό και να το οδηγήσουν στη νέα εποχή. Τον Ιούνιο αναμένεται να ιδρυθεί ένα νέο κόμμα από τον οικονομολόγο Νεμπόισα Μεντόγιεβιτς. Ελπίζει ότι θα προσελκύσει υποστηρικτές, καθώς τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας, αλλά κατά του κ. Τζουκάνοβιτς, τον οποίο κατηγορεί ότι δημιούργησε «μια νέα Κολομβία στην Αδριατική, έναν παράδεισο για Κροίσους».

Αναμφιβόλως, ο κ. Μεντόγιεβιτς υπερβάλλει. Ο κ. Τζουκάνοβιτς είναι ένας πολύ έξυπνος πολιτικός, ο οποίος διαθέτει το ένστικτο της πολιτικής επιβίωσης. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ήταν Σέρβος εθνικιστής. Σήμερα, πολλοί τον θεωρούν τον πολιτικό που κέρδισε την ανεξαρτησία από το Βελιγράδι. Τώρα, όμως, θα πρέπει να κάνει και κάτι ακόμη: να αποδώσει τους καρπούς της ανεξαρτησίας στον λαό του.

Πολλοί από τους οικονομικούς δείκτες του Μαυροβουνίου είναι ανθηροί, αλλά στην πραγματικότητα οι περισσότεροι άνθρωποι δύσκολα τα βγάζουν πέρα. Ο μέσος μισθός είναι περίπου 250 ευρώ τον μήνα και η ανεργία ανέρχεται στο 18%. Αρκετοί από τους κατοίκους του Μαυροβουνίου δεν νοιάζονται ιδιαίτερα για την ανεξαρτησία· απλώς θέλουν να τελειώνει αυτή η ιστορία, ώστε η κυβέρνηση να ασχοληθεί με τα προβλήματα του λαού.