ΚΟΣΜΟΣ

Παιχνίδια δημοσιότητας με νικητές και χαμένους

Πίσω από τη δημιουργία κάθε ισχυρού άνδρα δεν είναι μόνο μία γυναίκα. Συχνότερα είναι ένας δημοσιογράφος που οικοδομεί το κύρος του. Οι Financial Times παρουσιάζουν αυτήν την εβδομάδα στη στήλη των νέων εκδόσεων το βιβλίο του Antony DePalma για τον δημοσιογράφο των New York Times που ανακάλυψε τον Φιντέλ Κάστρο, όταν ήταν ακόμα ηγέτης των Κουβανών Ανταρτών. Το 1957, ο Χέρμπερτ Μάθιους, που εργαζόταν στη μεγάλη αμερικανική εφημερίδα, ταξίδεψε μέχρι την Κούβα για να συναντήσει τον νέο και πολλά υποσχόμενο αρχηγό των αριστερών επαναστατών. Η συνέντευξη του ανερχόμενου τότε Κάστρο διήρκεσε τρεις ώρες και δημοσιεύτηκε σε μια σειρά άρθρων που συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάδειξη και καθιέρωσή του ως ηγετικής προσωπικότητας που θα έφερνε στη χώρα τη νέα εποχή.

Τα δημοσιεύματα του Μάθιους δεν έδωσαν μόνο το άτυπο χρίσμα στον Κάστρο, αλλά δημιούγησαν μια πλασματικά αισιόδοξη εικόνα για το μέγεθος και τη δυναμικότητα του στρατού των ατάκτων, με αποτέλεσμα να προσελκύσει ακόμα περισσότερα μέλη και οικονομικούς πόρους. Θα έλεγε κανείς ότι με την αρθρογραφία του και τη συμπάθειά του προς τους επαναστάτες επηρέασε την κοινή γνώμη κι έκανε τα πράγματα πολύ πιο εύκολα για τη μεγάλη ανατροπή. Οταν ο Μπατίστα εγκατέλειψε κακήν κακώς την εξουσία, ο Κάστρο κόμπαζε μάλιστα ότι είχε πιάσει κορόιδο τον Αμερικανό δημοσιογράφο, προκαλώντας την οργή του επιτελείου των New York Τimes.

Θεωρητικά ο δημοσιογράφος δικαιώθηκε. Πενήντα χρόνια αργότερα, ο Κάστρο παραμένει αναμφισβήτητα ο απόλυτος άρχων στην πολιτική σκηνή της Κούβας. Η καριέρα του Μάθιους, που είχε γνωρίσει ημέρες δόξας στην κάλυψη του Ισπανικού Εμφυλίου και όχι μόνον, καταστράφηκε σταδιακά. Επισκέφτηκε την Κούβα αρκετές φορές τη δεκαετία του ’60 και η ενασχόλησή του με την αριστερή της κυβέρνηση τον έβαλε στο στόχαστρο. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, προσπαθώντας να αποκαταστήσει μάταια την καλή του φήμη. Το γεγονός ότι έδωσε χώρο έκφρασης στις απόψεις του «εχθρού», τον στιγμάτισε.

Θα μπορούσε η ιστορία του Μάθιους να επαναληφθεί στις ημέρες μας. Ενας από τους πιο γνωστούς Βρετανούς δημοσιογράφους, ο σερ Ντέιβιντ Φροστ, με ισχυρές διασυνδέσεις στην Ουάσιγκτον, στο Λονδίνο και λαμπρή σταδιοδρομία στο BBC, ανέλαβε νευραλγική θέση στο βρετανικό Al Jazeera. Δεν είναι ένας τυχαίος παρουσιαστής. Στο παρελθόν είχε δύο εξαιρετικά επιτυχημένες εκπομπές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, ενώ έχει πάρει συνεντεύξεις από κορυφαίες προσωπικότητες όπως ο Τενεσί Ουίλιαμς. Η πιο ιστορική του συνέντευξη, ωστόσο, ήταν με τον πρόεδρο Νίξον, σχετικά με το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, ο οποίος ανέλαβε τις ευθύνες του για την υπόθεση που γράφτηκε με μαύρα γράμματα στην πρόσφατη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ.

Ως γνωστόν, το αραβικό κανάλι -που θα ήθελε να βομβαρδίσει ο πρόεδρος Μπους, όπως διέρρευσε πρόσφατα- προωθεί μιαν εντελώς διαφορετική εκδοχή των γεγονότων στη Μέση Ανατολή από τα δυτικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Ηδη η πρώτη συνέντευξη του Φροστ, που προβλήθηκε την περασμένη εβδομάδα, με τον Τόνι Μπλερ, προκάλεσε πάταγο. Ο Βρετανός πρωθυπουργός, σε μια σπάνια κρίση ειλικρίνειας, παραδέχθηκε ότι η επέμβαση στο Ιράκ ήταν μια σκέτη καταστροφή. Η παρουσία του Φροστ στο Al Jazeera θα κλείσει άδοξα τη χρυσή δημοσιογραφική του καριέρα; Κανείς δεν ξέρει ακόμα. Θα πρέπει μάλλον πρώτα να ξεκαθαρίσει το τοπίο στη Μέση Ανατολή…