ΚΟΣΜΟΣ

Σχολιο

Οικονομία εκφράσεως, αίσθηση της Ιστορίας και οξυδερκής προσέγγιση της τρέχουσας γεωπολιτικής και πνευματικής πραγματικότητας χαρακτηρίζουν την χθεσινή Κοινή Διακήρυξη του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ και του Πατριάρχη Βαρθολομαίου Α΄. Στο σύντομο, εκ πέντε σημείων, κείμενο, εκφράζεται ρητώς η βούληση των δύο κορυφαίων Εκκλησιών του χριστιανισμού για «κοινή μαρτυρία», κυρίως προς αντιμετώπιση της «εκκοσμικεύσεως, της σχετικοκρατίας ή και του μηδενισμού». Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εμμέσως πλην σαφώς, οι δύο Προκαθήμενοι θέτουν τον χριστιανισμό εκτός φονταμενταλισμού, κοσμικού και θρησκευτικού, και διεκδικούν μια θέση για τον Λόγο, εκ της ελληνολατινικής και πατερικής κληρονομιάς αντλούμενο, πλάι στην πίστη. Την αναφορά αυτή, συνέχεια τρόπον τινά, της ομιλίας του Πάπα στο Ρέγκενσμπουργκ τον περασμένο Σεπτέμβριο, ενισχύει εκ νέου η κοινή υπόμνηση στον Απόστολο των Εθνών Παύλο και στη συνάντηση του Ευαγγελίου με την αρχαία ελληνορωμαϊκή παράδοση. Σε αυτή την έλλογη και ανθρωποκεντρική προοπτική, ανοιχτότητας και προστασίας των μειονοτήτων και των θυμάτων εκμετάλλευσης, τοποθετούν και το μέλλον της Ε.Ε. υπενθυμίζοντας ωστόσο σαφώς τις «χριστιανικές ρίζες» της. Ο χριστιανισμός, ανατολικός και δυτικός, «προσαρμοσμένος» και «επίκαιρος συνεχώς», προβάλλεται άρα ως εγγυητής της ειρήνης και της έλλογης πορείας της ανθρωπότητας, με αξίωση καθολικής ισχύος: «Θέλομεν προ παντός άλλου να διακηρύξωμεν ότι ο φόνος αθώων εν ονόματι του Θεού είναι προσβολή προς Αυτόν και προς την ανθρωπίνην αξιοπρέπειαν. Οφείλομεν να δεσμευθώμεν όλοι διά μίαν ανανεωμένην διακονίαν του ανθρώπου και διά την προστασίαν της ανθρωπίνης ζωής, πάσης ανθρωπίνης ζωής» – με αυτά τα λόγια, που κλείνουν τη διακήρυξη, ορίζουν τη στάση τους έναντι των πολέμων και της τρομοκρατίας, οιασδήποτε προελεύσεως.

Ως προς την ένωση των Εκκλησιών, ανανεώνεται η δέσμευση για την πλήρη «μετ’ αλλήλων κοινωνία» με αμοιβαίο σεβασμό των ιδιαιτέρων παραδόσεων, για τον δε χρονικό ορίζοντα της πλήρους ενότητας χρησιμοποιείται η περίτεχνη διατύπωση «όταν και όπως θελήση τούτο ο Θεός. Τότε θα δυνηθώμεν να ευφρανθώμεν και να αγαλλιασθώμεν αληθώς».