ΚΟΣΜΟΣ

Το Σινικό Τείχος σιγά σιγά… εξαφανίζεται

Το Σινικό Τείχος βρισκόταν εκεί ψηλά, πάνω από τις παρυφές των δέντρων, αλλά κρυμμένο από τα βλέμματά μας. Η μικρή μας ομάδα, ακολουθώντας τα βήματα του ξεναγού Γιαν Ζινκιάνγκ, ανηφόριζε το στενό δρομάκι που οδηγεί σ’ ένα απόμερο σημείο του τείχους, γνωστό και ως Ζιανκού. Παρά τα χρόνια του και καθώς πλησιάζαμε στο τμήμα της γιγαντίαιας αυτής κατασκευής που οι Κινέζοι ονομάζουν «Αγριο Τείχος», ο ενθουσιώδης Γιαν επιτάχυνε το βήμα του. Είχαμε φθάσει επιτέλους, στους πρόποδες του Σινικού Τείχους. Κάτω από τον γαλάζιο ουρανό απλώνονταν τα πράσινα βουνά και το τείχος απλωνόταν στις πλαγιές τους σαν πέτρινο περιδέραιο.

Βανδαλισμοί

Η εντυπωσιακή θέα κόβει, αν μη τι άλλο, την ανάσα του επισκέπτη. Είναι, ωστόσο, ορατό διά γυμνού οφθαλμού ότι το Σινικό Τείχος, αργά αλλά σταθερά, καταρρέει. Τις επόμενες ώρες ο λάτρης του τείχους Γιαν μας έδειχνε σημεία όπου οι βάνδαλοι έχουν αφαιρέσει τούβλα και πέτρες. Σ’ άλλα σημεία οι ρίζες δέντρων και οι θάμνοι είχαν προκαλέσει μεγάλες ρωγμές στα θεμέλιά του. «Πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση» λέει ο Γιαν. Καθώς στέκεται στα απομεινάρια ενός πύργου παρατήρησης θυμάται ότι υπάρχει κάπου μια φωτογραφία που απεικονίζει τον ίδιο μπροστά στο εν λόγω χτίσμα, πριν αυτό καταρρεύσει. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι το μοναδικό σημείο του Σινικού Τείχους το οποίο κινδυνεύει. Στο τμήμα Γινσανλίνγκ οι περισσότεροι πύργοι είναι ετοιμόρροποι και αρκετοί έχουν επίσης καταρρεύσει.

Το Σινικό Τείχος, όμως, δεν γκρεμίζεται απλώς. Εξαφανίζεται. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, τα 6.400 χιλιόμετρα του τμήματος που ανοικοδομήθηκε κατά τη δυναστεία των Μινγκ δεν υφίσταται πλέον. Επιπλέον, το πανάρχαιο τείχος πέφτει συχνά πυκνά θύμα κακοποίησης. Πρόσφατα, μάλιστα, κινεζική επιχείρηση κλήθηκε να καταβάλει πρόστιμο ύψους 50.000 δολαρίων διότι κατασκεύασε δρόμο ο οποίος οδηγούσε στην περιοχή της Εσωτερικής Μογγολίας μέσα από τμήμα του τείχους.

Μέτρα προστασίας

Σήμερα, θορυβημένο από τις τελευταίες επιστομονικές μελέτες για την κατάσταση του Σινικού Τείχους, το κινεζικό κράτος λαμβάνει επιτέλους μέτρα για την προστασία του. Από την 1η Δεκεμβρίου, όποιος επιχειρήσει ν’ αφαιρέσει τούβλα ή πέτρες του τείχους ή ακόμα οργανώσει τουριστική εκδήλωση σε τμήματα όπου απαγορεύεται η πρόσβαση θα διώκεται ποινικά.

Φυσικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα για την ασφάλεια του Σινικού Τείχους πηγάζει, παραδόξως, από τη διαρκώς αυξανόμενη δημοτικότητά του. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι απο 13 εκατ. τουρίστες επισκεφθηκαν το αρχαίο τείχος το περασμένος έτος – αριθμός διπλάσιος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο προ δεκαετίας. Τα πλέον δημοφιλή σημεία του τείχους είναι τα τμήματα Μπανταλίν και Μουτιανίου, λόγω της απαράμιλλης θέας τους. Τελευταία, ωστόσο, ολοένα και περισσότεροι Κινέζοι, ως επί το πλείστον, τουρίστες επιλέγουν να περάσουν αρκετές ώρες στην περιοχή του «Αγριου Τείχους». Στην πλειονότητά τους πρόκειται για κάτοικους των μεγαλουπόλεων, οι οποίοι επιλέγουν την άγρια ομορφια του εν λόγω τμήματος για να περάσουν λίγες ημέρες μακριά από τη ρύπανση και τους γρήγορους ρυθμούς. Ετσι, λοιπόν, το Σινικό Τείχος, το οποίο χτίστηκε για να προστατευτεί η Κίνα από τις ορδές των Μογγόλων, βρίσκεται σήμερα πολιορκημένο από τους Κινέζους νεόπλουτους.

Πριν από δέκα χρόνια ελάχιστοι γνώριζαν για το τμήμα Γιανκού. Νοικιάσαμε, λοιπόν, ένα μίνι βαν και πήραμε τον δρόμο προς την επαρχιακή πόλη Χουαϊρού. Αφού ξεπεράσαμε το βάναυσο κυκλοφοριακό πρόβλημα του Σαββάτου, στρίψαμε σ’ ένα ανηφορικό στενό. Το σκηνικό αποκαλύφθηκε. Ξενοδοχεία πολυτελείας και ακριβά εστιατόρια ξεπρόβαλαν μέσα από την πυκνή βλάστηση, εκατοντάδες άνθρωποι οδηγούσαν προς τα εξοχικά τους και οι πινακίδες των μεσιτικών γραφείων διαδέχονταν η μια την άλλη. Λίγα χιλιόμετρα πιο πάνω βρίσκεται το χωριό Ζιζία, το οποίο θεωρείται και είναι η είσοδος για το Γιανκού. Ενας αγρότης στη μεταλλική πύλη του χωριού έκοβε εισιτήρια. Οι χωρικοί προσφέρουν στους επισκέπτες καρύδια, μπισκότα και χυμούς. Καθώς ξεκινήσαμε την ανάβαση του μονοπατιού προς το τμήμα Γιανκού, συναντήσαμε υπαλλήλους μιας μικρής εταιρείας που απολάμβαναν τον περίπατό τους, ενώ νεαρά ζευγάρια χαίρονταν τον ήλιο στα χαλάσματα του τείχους.

Αναρχη τουριστική ανάπτυξη

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής συναντήσαμε τη ντόπια Γιανγκ Ζιουμίνγκ, ξεναγός στο επάγγελμα. Η Γιανγκ δεν κρύβει ότι ο τουρισμός έχει εξελιχθεί σε πηγή απρόσμενου κέρδους για τα χωριά της περιοχής. Παραδέχεται, όμως, ότι το ορατό και από το διάστημα θαύμα της αρχαιότητας έχει υποστεί σημαντικές φθορές. Οι χωρικοί δεν θα είναι διατεθειμένοι ν’ απολέσουν τα οφέλη της άναρχης τουριστικής ανάπτυξης αμαχητί.

Είναι, λοιπόν, αμφίβολο αν τα μέτρα της κινεζικής κυβέρνησης μπορούν ν’ αποτρέψουν ή έστω να περιορίσουν την καταστροφή του Σινικού Τείχους. Προς το παρόν, οι ελπίδες για τη σωτηρία αυτού του θαύματος της ανθρωπότητας εναποτίθενται σ’ ανθρώπους όπως ο Γιαν. Ο τελευταίος πιστεύει ακράδαντα ότι το τείχος μπορεί να σωθεί. Ακόμα και αυτός, όμως, δεν μπορεί να αγνοήσει ότι σε πολλούς χάρτες της Κίνας το τείχος δεν εμφανίζεται καν. Ισως επειδή ένα μεγάλο τμήμα του έχει ήδη εξαφανιστεί από προσώπου Γης.