ΚΟΣΜΟΣ

Τέλος εποχής στη Λατινική Αμερική

Την υπόσχεσή του για την προώθηση της σοσιαλιστικής επανάστασης στη Βενεζουέλα ανανέωσε μετά την πρόσφατη συντριπτική εκλογική του νίκη ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Ούγκο Τσάβες. Απευθυνόμενος στους οπαδούς του την επομένη των εκλογών από το μπαλκόνι της προεδρικής κατοικίας, ο 52χρονος Τσάβες υπογράμμισε τη συνέχιση της ριζοσπαστικής πολιτικής: «Ζήτω η επανάσταση! Η Βενεζουέλα αποδεικνύει ότι η ύπαρξη ενός νέου καλύτερου κόσμου είναι εφικτή και τον κατασκευάζουμε!».

Ο κ. Τσάβες ανέφερε ότι θα υποβάλει σε δημοψήφισμα πρόταση για την τροποποίηση του Συντάγματος προκειμένου να διεκδικήσει και πάλι την προεδρία μετά το τέλος της τρίτης του θητείας, το 2012. Αφιέρωσε τη νίκη του στον πρόεδρο της Κούβας, Φιντέλ Κάστρο, ενώ πραγματοποίησε νέα σφοδρή επίθεση κατά του Αμερικανού προέδρου, Τζορτζ Μπους.

Χείρα φιλίας από τις ΗΠΑ

Ωστόσο, η Ουάσιγκτον αναγνώρισε διά στόματος του υφυπουργού Εξωτερικών αρμόδιου για τη Λατινική Αμερική, Τόμας Σάνον, το αποτέλεσμα των δημοκρατικών εκλογών της Βενεζουέλας. Μιλώντας στο ισπανικό πρακτορείο ειδήσεων κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Λονδίνο, ο κ. Σάνον έτεινε χείρα φιλίας προς τη Βενεζουέλα, αλλά και προς τους ηγέτες Ντανιέλ Ορτέγκα της Νικαράγουα και Ραφαέλ Κορία του Εκουαδόρ.

Την ώρα που ο Τσάβες απολαμβάνει άλλη μία νίκη του, δύο υπέργηροι άνδρες, η πολιτική σταδιοδρομία των οποίων στιγμάτισε μια ολόκληρη περίοδο στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους. Στη Χιλή η κατάσταση της υγείας του 91χρονου Αουγκούστο Πινοσέτ ήταν εξαιρετικά κρίσιμη, μια ημέρα μετά την υποβολή του σε εγχείρηση καρδιάς. Στην Κούβα ο Φιντέλ Κάστρο δεν παρέστη, λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας, στη στρατιωτική παρέλαση για τον εορτασμό των ογδοηκοστών γενεθλίων του. Εάν ο στρατηγός Πινοσέτ επιζήσει, θα επιστρέψει στον κατ’ οίκον περιορισμό, κατηγορούμενος για δύο από τους χιλιάδες θανάτους που στιγμάτισαν τα χρόνια της δικτατορικής του διακυβέρνησης στη Χιλή. Ακόμα κι αν ο πρόεδρος Κάστρο ανακάμψει, ελάχιστοι είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι θα αναλάβει και πάλι ενεργό ρόλο στην κυβέρνηση. Η σημασία των δύο ανδρών είναι, πλέον, πάνω από όλα συμβολική. Συμβολίζουν τα χρόνια των σκληρών αντιπαραθέσεων σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική. Αντιπαραθέσεων που εντάθηκαν εξαιτίας της πολιτικής των ΗΠΑ, οι οποίες ήταν πρόθυμες να υιοθετήσουν οποιαδήποτε στάση προκειμένου να εμποδίσουν την επικράτηση των αριστερών δυνάμεων.

Εμφανής η στροφή

Οι δικτατορίες των δεξιών κυβερνήσεων και τα στρατιωτικά καθεστώτα έχουν εξαφανιστεί εδώ και καιρό από την λατινοαμερικανική πολιτική σκηνή. Οι κεντροαριστερές κυβερνήσεις, που στην πλειοψηφία τους διατηρούν στενές σχέσεις με την Κούβα, είναι πολλαπλάσιες των δεξιών. Ακόμα και στις περιπτώσεις επικράτησης των δεξιών κυβερνήσεων, η πολιτική στροφή είναι εμφανής. Ηταν ιδιαίτερα εμφανής κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας στη Βενεζουέλα, όπου ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης, Μάνουελ Γκονζάλες, έδωσε μάχη για να κερδίσει την υποστήριξη των φτωχών και των ιθαγενών, κάτι που θα ήταν αδιανόητο πριν από μερικά χρόνια.

Ο Ούγκο Τσάβες είναι ο άνθρωπος η επικράτηση του οποίου πριν από οκτώ χρόνια θεωρήθηκε η απαρχή της κόκκινης παλίρροιας που εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την ήπειρο. Ακολούθησαν ο Λούλα ντα Σίλβα στη Βραζιλία, ο Νέστορ Κίρχνερ στην Αργεντινή, ο Ταμπαρέ Βάσκες στην Ουρουγουάη και ο Εβο Μοράλες στη Βολιβία. Το παλιρροϊκό ρεύμα αναχαιτίστηκε προσωρινά το καλοκαίρι στο Μεξικό, όπου ο αριστερός υποψήφιος έχασε οριακά τις εκλογές και στο Περού, όπου ο αριστερός υποψήφιος υπέστη επίσης ήττα. Εξαπλώθηκε όμως και πάλι με τη νίκη του Ντανιέλ Ορτέγκα στη Νικαράγουα και του Ραφαέλ Κορία στο Εκουαδόρ. Η πρόσφατη νίκη του κ. Τσάβες ισχυροποίησε ακόμα περισσότερο τη δεσπόζουσα θέση της Αριστεράς στη Λατινική Αμερική.