ΚΟΣΜΟΣ

Χωρίς πάγο ο Βόρειος Πόλος

Σαν Φρανσισκο. Με πρωτοφανή ταχύτητα λιώνουν οι πάγοι του Αρκτικού Κύκλου, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Σύμφωνα με τελευταία μελέτη που πρόκειται να δημοσιευθεί στην επιθεώρηση Geophysical Research Letters η κατάσταση έχει τόσο επιδεινωθεί που πιθανώς να μην υπάρχει ούτε ένα τετραγωνικό εκατοστό πάγου στον Βόρειο Πόλο το καλοκαίρι του 2040.

«Οι συνέπειες του φαινομένου του θερμοκηπίου αρχίζουν δυστυχώς να φαίνονται με τον πιο δραματικό τρόπο» λέει ο Μαρκ Σερέζε, ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Δεδομένων Πάγου και Χιονιού του πανεπιστημίου του Οχάιο.

Οπως διαπιστώθηκε κατά την τελευταία έρευνα, η έκταση που καλύπτει ο πάγος κάθε Σεπτέμβριο μειώνεται συνέχεια. «Ο πάγος θα είναι αρκετά σταθερός μέχρι το 2025 και ξαφνικά θα πάψει να υπάρχει, θα εξαφανιστεί» λέει η Μαρίκα Χόλαντ, ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας της Ατμόσφαιρας.

Το τοπίο αλλάζει δραματικά

Αυτό, εξηγεί, σημαίνει ότι η παραδοσιακή εικόνα που έχουμε για τον Βόρειο Πόλο, το κατάλευκο παγωμένο τοπίο, όπου ζει ο Αγιος Βασίλης με τους ταράνδους του, θα πάψει να υπάρχει, οι πάγοι στο σημείο αυτό της υδρογείου θα λιώνουν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες ήδη από το 2040. Τουλάχιστον αυτό προκύπτει από τα πρότυπα που δημιουργήθηκαν σε ισχυρότατους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το 2040 θα παραμένει μόνο ένα ελάχιστο κομμάτι από την αιώνια παγωμένη θάλασσα στις βόρειες ακτές της Γροιλανδίας και του Καναδά, ενώ όλος ο υπόλοιπος Αρκτικός Κύκλος δεν θα έχει πάγους ακόμα και τον Σεπτέμβριο.

Αν και η περιοχή που θα πληγεί στη συγκεκριμένη περίπτωση από το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι γεωγραφικώς απομακρυσμένη από τον υπόλοιπο κόσμο, τουλάχιστον από τις κατοικημένες περιοχές, η τήξη των πάγων θα μεταβάλει ριζικά το παγκόσμιο οικοσύστημα, όλο το ζωικό βασίλειο σε στεριά και θάλασσα, αλλά και τον καιρό, την ναυσιπλοΐα και βέβαια τις αμυντικές ανάγκες των ΗΠΑ.

«Σίγουρα σε αυτό το παιχνίδι υπάρχουν χαμένοι και κερδισμένοι αλλά η ισορροπία είναι εξαιρετικά εύθραυστη. Για τον Καναδά η κατάσταση μπορεί να πυροδοτήσει μία νέα οικονομική άνθηση, ενώ και για τη Ρωσία οι δρόμοι της ναυσιπλοΐας θα παραμείνουν ανοικτοί και πιθανώς να υπάρξουν οικονομικά οφέλη». Εξέχουσας σημασίας θα είναι και ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσουν τα κράτη του πλανήτη, ενώ η προσαρμογή των ζώων και των ψαριών στις νέες συνθήκες θα είναι πολύ δύσκολη.

«Φυσικά υπάρχουν και άλλα γεωστρατηγικά ζητήματα» εξηγεί ο Μιντ Τρέντγουελ, πρόεδρος της Επιτροπής Αρκτικών Ερευνών. Οι ΗΠΑ, παραδείγματος χάριν, ίσως θα πρέπει να τοποθετήσουν στρατιώτες που θα περιπολούν τα σύνορα στη βόρεια Αλάσκα, αλλά και να ετοιμαστούν για την αντιμετώπιση πετρελαιοκηλίδων σε απομακρυσμένες περιοχές καθώς θα ανοίξουν οι νέοι δρόμοι της ναυσιπλοΐας.

Τέλος, Αμερικανοί ερευνητές έκαναν γνωστό τον μήνα που πέρασε ότι τα μικρά των πολικών αρκούδων στη Θάλασσα του Μπιούφορτ έχουν σήμερα πολύ λιγότερες πιθανότητες να επιζήσουν συγκριτικά με αυτές που είχαν πριν από μία εικοσαετία. Επίσης, η έλλειψη ψυχρότερου καιρού που σήμερα προκαλεί η ύπαρξη πάγων στον Αρκτικό Κύκλο, θα μεταβάλει σε άλλες περιοχές τα μετεωρολογικά πρότυπα, περιορίζοντας τις ευκαιρίες χειμερινών αθλημάτων στο Κολοράντο και μεταβάλλοντας τις εποχές της σποράς.

Ολέθριος πυρηνικός πόλεμος

Ακόμα και ένας «τοπικός» πυρηνικός πόλεμος, λένε σήμερα οι επιστήμονες, αρκεί για να καταστρέψει ολοκληρωτικά το περιβάλλον και να μεταβάλει δραματικά τον καιρό. Χρησιμοποιώντας μετεωρολογικά ηλεκτρονικά πρότυπα, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι μια σύρραξη με πυρηνικά όπλα, ακόμα και αν είναι μικρής κλίμακας, μπορεί να προκαλέσει από τρεις έως δεκαεπτά εκατομμύρια θανάτους αμέσως και να πυροδοτήσει μια μορφή ελάσσονος πυρηνικού χειμώνα, με αποτέλεσμα την καταστροφή των καλλιεργειών και την πείνα στο κόσμο.

Η μελέτη παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Γεωφυσικής στο Σαν Φρανσίσκο. Οι Μπράιαν Τουν του πανεπιστημίου του Κολοράντο και Ρίτσαρντ Τρούκο του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια υπολόγισαν τα αποτελέσματα ενός πυρηνικού πολέμου μεταξύ δύο κρατών, κατά τον οποίο θα ριφθούν 50 ατομικές βόμβες ίδιες με αυτές της Χιροσίμα. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η τέφρα από τις πυρκαγιές θα παραμείνει στην ατμόσφαιρα, παρεμποδίζοντας τις ακτίνες του ήλιου και προκαλώντας μείωση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά αρκετούς βαθμούς Κελσίου. Ο πλανήτης θα υπερθερμανθεί εκ νέου σε μια δεκαετία, αλλά και πάλι η μέση θερμοκρασία θα είναι χαμηλότερη από την προπολεμική. Επίσης θα διαταραχθούν οι φυσιολογικοί ρυθμοί βροχόπτωσης, όπως οι μουσώνες σε Αφρική και νοτιοανατολική Ασία, προκαλώντας δραματική μείωση των καλλιεργειών. Το στρώμα του όζοντος θα περιορισθεί κατά 20%, ενώ η συρρίκνωσή του στους πόλους θα φτάσει το 70%. Α.Ρ.