ΚΟΣΜΟΣ

Τα πειράματα σε ζώα δεν είναι πάντα αξιόπιστα

Αμφισβητείται η πραγματική αξία των πειραμάτων που γίνονται σε ζώα και πολλές εργασίες που βασίζονται σε τέτοια πειράματα καταλήγουν σε εσφαλμένα συμπεράσματα και δεν προβλέπουν με ακρίβεια τον τρόπο δράσης και τις συνέπειες που έχουν τα φαρμακευτικά σκευάσματα όταν χορηγηθούν σε ανθρώπους. Νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο χθεσινό τεύχος της επιθεώρησης British Medical Journal, αναμφίβολα θα ενθουσιάσει τους υπερμάχους των δικαιωμάτων των ζώων που τάσσονται εναντίον πειραμάτων σε αυτά και θα προσφέρει μια ερμηνεία για τα τραγικά αποτελέσματα δοκιμής φαρμάκου που πραγματοποιήθηκε πριν από μερικούς μήνες στο Νόρθγουικ Παρκ και λίγο έλειψε να στοιχίσει τη ζωή σε έξι εθελοντές.

Οι επιστήμονες που υπογράφουν το δημοσίευμα επισημαίνουν ότι αδυνατούν να πάρουν σαφή θέση, καθώς ό,τι και αν ισχυρισθούν θα χρησιμοποιηθεί με τον ένα ή άλλο τρόπο από κάποια ομάδα ακτιβιστών. Ο καθηγητής Ιαν Ρόμπερτς της Σχολής Δημόσιας Υγείας και Τροπικών Ασθενειών και εκ των συντακτών του άρθρου υποστηρίζει χαρακτηριστικά ότι «δεν μπορούμε να πούμε ούτε ότι τα πειράματα στα ζώα είναι καλά, ούτε ότι είναι κακά εξαιτίας μεθοδολογικών προβλημάτων».

Η ομάδα των επιστημόνων εξέτασε έξι φάρμακα – δύο κατά των εγκεφαλικών επεισοδίων, ένα για κρανιοεγκεφαλικούς τραυματισμούς, ένα κατά της αιμορραγίας, ένα για δύσπνοια των νεογνών και ένα κατά της οστεοπόρωσης. Αφού πρώτα μελέτησαν τα αποτελέσματα των ανθρώπινων κλινικών δοκιμών τα συνέκριναν με τα συμπεράσματα των δοκιμών στα πειραματόζωα που είχαν προηγηθεί. Οπως διαπίστωσαν τα αποτελέσματα των δύο σταδίων των μελετών ήταν διαφορετικά. Στα ζώα είχαν χορηγηθεί κορτικοστεροειδή μετά τραυματισμούς στο κεφάλι με ευεργετικά αποτελέσματα, κάτι που δεν διαπιστώθηκε κατά τις κλινικές δοκιμές στους ανθρώπους. Ο καθηγητής Ρόμπερτς επισημαίνει ότι οι επιστήμονες που έκαναν τη μελέτη διέπραξαν ένα μεγάλο μεθοδολογικό σφάλμα: στα ποντίκια του πειράματος χορηγήθηκαν τα φάρμακα μόλις πέντε λεπτά μετά τον τραυματισμό τους, κάτι που φυσικά δεν καθίσταται δυνατόν να επαναληφθεί στους ανθρώπους τραυματίες.

Επίσης, τα αποτελέσματα των δοκιμών του σκευάσματος τιριλαζάντ κατά των εγκεφαλικών επεισοδίων στα ζώα ήταν πολύ θετικά. Οταν, όμως, δοκιμάστηκε και σε ανθρώπους, διαπιστώθηκε ότι πολλοί άνθρωποι αποκτούσαν εξάρτηση σε αυτό ή και πέθαιναν εξαιτίας της λήψης τους. Γενικότερα, καταλήγει ο καθηγητής Πάολο Περέλ, στις μελέτες σε πειραματόζωα η ποιότητα ήταν εξαιρετικά χαμηλή.