ΚΟΣΜΟΣ

Βαλβίδες της καρδιάς από βλαστοκύτταρα

Επιστήμονες ανέπτυξαν για πρώτη φορά ανθρώπινες βαλβίδες από βλαστοκύττταρα, τα οποία απομονώνονται από αμνιακό υγρό, προσφέροντας έτσι μέθοδο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επισκευή ελαττωματικής καρδιάς.

Ελβετικό πείραμα ακολούθησε άλλες πρόσφατες επιτυχίες ανάπτυξης ουροδόχων κύστεων και αιμοφόρων αγγείων και δείχνει ότι οι άνθρωποι θα μπορούν στο εγγύς μέλλον να αναπτύσσουν δικά τους ανταλλακτικά καρδιάς, όπως βαλβίδες πιο ανθεκτικές και αποτελεσματικές από τις τεχνητές ή από πτώματα για τη θεραπεία ελαττωμάτων της καρδιάς.

Νεογνά με προβλήματα

Ποσοστό 1% των νεογνών ή περισσότερα από ένα εκατομμύριο μωρά που γεννιούνται παγκοσμίως κάθε χρόνο έχουν προβλήματα καρδιάς. Τέτοια ελαττώματα σκοτώνουν περισσότερα νεογνά το χρόνο στις ΗΠΑ τον πρώτο χρόνο της ζωής τους από κάθε άλλο ελάττωμα, σύμφωνα με τα Αμερικανικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας. Ελαττώματα στις βαλβίδες της καρδιάς μπορούν να διαπιστωθούν κατά την εγκυμοσύνη με υπερήχους στις 20 εβδομάδες περίπου. Τουλάχιστον το ένα τρίτο των άρρωστων νηπίων έχει προβλήματα, τα οποία μπορούν να αντιμετωπισθούν με αντικατάσταση βαλβίδων είπε ο δρ Ηoerstrup.

Συμβατικές μέθοδοι για την επισκευή ελαττωματικών βαλβίδων της καρδιάς παρουσιάζουν αδυναμίες. Οι τεχνητές βαλβίδες έχουν την τάση να δημιουργούν θρόμβους και οι ασθενείς πρέπει να παίρνουν αντιθρομβωτικά φάρμακα σε όλη τους τη ζωή.

Βαλβίδες από ανθρώπινα πτώματα ή από ζώα μπορούν να αλλοιωθούν και χρειάζονται επανειλημμένες εγχειρήσεις ανοιχτής καρδιάς για την αντικατάστασή τους, είπε ο δρ Hifazi. Αυτό είναι αληθές κυρίως για παιδιά, επειδή τέτοιες βαλβίδες δεν αυξάνονται σε μέγεθος παραλλήλως με την ανάπτυξή τους. Βαλβίδες που κατασκευάζονται από κύτταρα του ασθενούς είναι ζωντανοί ιστοί και θα μπορούσαν να αυξηθούν παράλληλα με τον ασθενή είπε ο δρ Ηayashida.

Η ελβετική μέθοδος έχει ένα επιπρόσθετο πλεονέκτημα. Με τη χρησιμοποίηση κυττάρων που το έμβρυο αποβάλλει στο αμνιακό υγρό αποφεύγεται η ηθικής φύσεως διένεξη, επειδή δεν καταστρέφονται έμβρυα για να ληφθούν βλαστοκύτταρα.

Η λειτουργία της μεθόδου

Αμνιακό υγρό ελήφθη με βελόνα που εισήχθη στη μήτρα κατά την αμνιοκέντηση, ένα προγεννητικό τεστ για ανίχνευση τυχόν ανωμαλιών κατά τη γέννηση. Εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα απομονώθηκαν από το υγρό, καλλιεργήθηκαν σε γυάλινο εργαστηριακό δίσκο και ακολούθως τοποθετήθηκαν σε καλούπι σχήματος πένας. Χρειάστηκαν έξι εβδομάδες για την ανάπτυξη κάθε μιας από τις 12 βαλβίδες που δημιουργήθηκαν στο πείραμα. Στα εργαστηριακά τεστ φάνηκαν να λειτουργούν κανονικά. Το επόμενο βήμα είναι να εξεταστεί αν λειτουργούν σε αρνιά, σε πείραμα δύο ετών. Οι ερευνητές χαρακτήρισαν τη μέθοδό τους «μια υποσχόμενη προσέγγιση μικρού κινδύνου που επιτρέπει την προγεννητική κατασκευή καρδιακών βαλβίδων έτοιμων να χρησιμοποιηθούν μετά τη γέννηση».

Ο δρ Hoerstrup είπε ότι τα αμνιακά βλαστοκύτταρα θα μπορούσαν επίσης να καταψυχθούν επί χρόνια και θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ανταλλακτικών για γηρασμένες ή νοσούσες βαλβίδες σε ενήλικες.

Η έρευνα βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο και οι ειδικοί λένε ότι η εμφύτευση βαλβίδων από βλαστοκύτταρα σε ανθρώπινες καρδιές θα χρειαστεί χρόνια, αλλά δεν είναι απίθανη. Νωρίτερα, φέτος, Αμερικανοί επιστήμονες ανακοίνωσαν ανακατασκευή άρρωστων κύστεων από ιστό που αναπτύχθηκε από κύτταρα του ιδίου του ασθενούς. Τα πρώτα στον κόσμο αιμοφόρα αγγεία για δύο νεφροπαθείς παρήχθησαν από ιστό δέρματος και από φλεβικό ιστό των ασθενών. Ο δρ Μayer είπε ότι κάθε χρόνο χειρουργούνται παγκοσμίως 250.000 ασθενείς για αντικατάσταση τμημάτων της καρδιάς.

Ειδικός είπε ότι το αμνιακό υγρό είναι συγκριτικώς πλουσιότερη πηγή βλαστοκυττάρων. Το ερώτημα είναι κατά πόσον κύτταρα από αμνιακό υγρό θα μπορέσουν να δημιουργήσουν βαλβίδες καλύτερες από αυτές που κατασκευάζονται από κύτταρα άλλου είδους.

Πάντως, οι προσπάθειες θα συνεχιστούν προς αυτές και άλλες κατευθύνσεις με μεγαλύτερη ένταση.