ΚΟΣΜΟΣ

Νέος «πόλεμος» μεταξύ Ρωσίας και Λευκορωσίας

ΜΙΝΣΚ. Σε νέο πόλεμο για το φυσικό αέριο, αλλά αυτή τη φορά με τη Λευκορωσία, έναν από τους βασικούς της εταίρους στη χαλαρή οικονομική ένωση των πρώην σοβιετικών κρατών, ενεπλάκη η Ρωσία, λίγο προτού εκπνεύσει το 2006, όπως έγινε και πέρυσι την ίδια περίοδο με την Ουκρανία. Με ψυχραίμια αντιδρούν φέτος οι Ευρωπαίοι, αφ’ ενός λόγω της φτωχής πολιτικής εικόνας του προέδρου Λουκασένκο στη Δύση κι αφ’ ετέρου λόγω της μικρής συμβολής της Λευκορωσίας -συγκριτικά με την ουκρανική- στο δίκτυο παροχής ενέργειας προς την Ε.Ε.

Αλλωστε, «έχουμε πολλά αποθέματα», όπως έσπευσε να επισημάνει εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, εκφράζοντας «κατανόηση» για τη ρωσική πολιτική.

Τα σημάδια της διαταραχής στη φιλία των δύο γειτονικών κρατών ήταν εμφανή από τον περασμένο Οκτώβριο, όταν ο γνωστός για την αυταρχική του διακυβέρνηση Αλεξάντρ Λουκασένκο απέσυρε την παραδοσιακή αντιαμερικανική του ρητορική, δηλώνοντας ότι αναζητεί «δίαυλο εποικοδομητικού διαλόγου» με την Ουάσιγκτον, «στη βάση της ισότητας και της υπεράσπισης του εθνικού συμφέροντος». Ηδη, η Μόσχα είχε αναγγείλει ότι επίκειται αύξηση στην τιμή του φυσικού αερίου και οι διμερείς σχέσεις είχαν εισέλθει σε τροχιά επιδείνωσης. Εν όψει της έλευσης του 2007, στη διάρκεια του οποίου θα πρέπει να ισχύσει νέο συμβόλαιο, τα πνεύματα οξύνθηκαν αισθητά χθες, με την κυβέρνηση του Μινσκ να απειλεί ότι η ροή του φυσικού αερίου προς την Ε.Ε. θα σταματήσει εάν ο ρωσικός κολοσσός Gazprom σταματήσει την παροχή προς τη Λευκορωσία την ερχόμενη εβδομάδα. Περίπου το 80% των εισαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη διέρχεται, σημειωτέον, από ουκρανικό έδαφος, ενώ από τη Λευκορωσία περνά το 20%.

Η συνέχιση της ροής του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη εξαρτάται από την επιθυμία της Gazprom να καλύψει τις εσωτερικές μας ανάγκες, προειδοποίησε ο πρώτος αντιπρόεδρος της λευκορωσικής κυβέρνησης, Βλαντιμίρ Σεμάσκο. Η διαμάχη δεν σχετίζεται αποκλειστικά με την τιμή, καθώς η Gazprom επιδιώκει επίσης να θέσει υπό τον έλεγχό της το λευκορωσικό δίκτυο αγωγών.

Οι διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με το ισχύον συμβόλαιο, το Μινσκ πληρώνει 46,68 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ η Gazprom ζήτησε αρχικά να ανέλθει η τιμή στα 200 δολάρια, εκτός αν η Λευκορωσία συμφωνούσε να πουλήσει το 50% της εταιρείας διανομής Beltransgaz. Μια τέτοια συμφωνία θα προσέφερε στον ρωσικό κρατικό κολοσσό στρατηγικό έρεισμα στα ανατολικά σύνορα της Ε.Ε., όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές. Την Τρίτη, η ρωσική εταιρεία ανακοίνωσε ότι είναι πρόθυμη να υποχωρήσει στα 105 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα -75 δολάρια σε μετρητά-, αίτημα που απορρίφθηκε πάραυτα από τον κ. Σεμάσκο. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Λευκορωσία είναι διατεθειμένη να πληρώσει 75 δολάρια το πολύ και δεν σκοπεύει να δεχθεί την πώληση έστω και μιας μετοχής της Beltransgaz… Προέβλεψε, μάλιστα, ότι την 1η Ιανουαρίου το φυσικό αέριο θα ρέει κανονικά στους αγωγούς της Λευκορωσίας, αφού η Ρωσία τούς έχει ανάγκη για το 22% των εξαγωγών της.

Η προθεσμία λήγει την Πρωτοχρονιά, προειδοποίησε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος της Gazprom, Σεργκέι Κουπριγιάνοφ, κατηγορώντας τη Λευκορωσία ότι ετοιμάζεται να σταματήσει την παροχή προς τη Δυτική Ευρώπη στο πλαίσιο αντιποίνων. «Η Ευρώπη δεν ανησυχεί», διεμήνυσε, με τη σειρά του, εκπρόσωπος της Κομισιόν, «διότι τα αποθέματα σε πολλά κράτη επαρκούν για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης κρίσης». H Πολωνία, πάντως, ανησυχεί, θεωρώντας τη διαμάχη «απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια».