ΚΟΣΜΟΣ

Σκληρό πόκερ του Πούτιν με τους υδρογονάνθρακες

Η Ρωσία του Πούτιν, ενισχυμένη από τον πλούτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, έχει αποκτήσει τέτοια αυτοπεποίθηση -έπαρση, κατά τους επικριτές της- ώστε παραμένει αλώβητη από την κριτική. Κι εκείνοι οι οποίοι μπορεί κάποτε να την επέκριναν, από τους επενδυτές μέχρι τις ξένες κυβερνήσεις, έχουν συναινέσει εν πολλοίς στη νέα πραγματικότητα, με την οποία βρίσκονται αντιμέτωποι.

Το Κρεμλίνο υπαγορεύει σήμερα τους όρους του, με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, απ’ ό,τι οποτεδήποτε άλλοτε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης. «Είναι αυτή η αίσθηση ευφορίας, αυτό το συναίσθημα ότι έχουμε τόσο πολλά λεφτά και τόσο πολλούς πλουτοπαραγωγικούς πόρους, ώστε μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε», όπως σχολίασε ο εκδότης Φιοντόρ Λουκιανόφ.

Η αλήθεια είναι ότι οι ΗΠΑ ή η Ευρώπη δεν έχουν άλλο μέσο πίεσης από την πειθώ. Και η πειθώ δεν λειτουργεί πια, όπως απέδειξε η εκστρατεία του Κρεμλίνου εναντίον του σχεδίου Σαχαλίνη ΙΙ, του μεγαλύτερου ξένου επενδυτικού προγράμματος στη Ρωσία.

Παρά τις διεθνείς διαμαρτυρίες, στο τέλος, το Κρεμλίνο πήρε αυτό που στόχευε εξαρχής: Τον κρατικό έλεγχο ενός δελεαστικού προγράμματος, που ανοίγει την αγορά αερίου στην Ασία. Και οι τρεις μεγαλύτερες διεθνείς εταιρείες -Shell, Mitsubishi και Mitsui- που έχασαν τα περισσότερα δεν είπαν τίποτα το επικριτικό, ενώ πούλησαν το 50% του μεριδίου τους στη Σαχαλίνη ΙΙ, στην τιμή των 7,45 δισ. δολαρίων. Ο Πούτιν διακήρυξε πάραυτα ότι τα περιβαλλοντικά του προβλήματα «θα μπορούσαν να θεωρηθούν λυμένα».

Η υπόθεση της Σαχαλίνης αναβίωσε μνήμες της κυβερνητικής επίθεσης εναντίον της Yukos Oil και του ιδρυτή της, Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, το 2003 και 2004. Η εταιρεία είναι σήμερα η σκιά του παλιού εαυτού της, ευρισκόμενη σε πτώχευση και με τα περιουσιακά της στοιχεία να ανήκουν στην κρατική εταιρεία Rosneft. Ο Χοντορκόφσκι, κάποτε ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ρωσίας, παραμένει σε φυλακή της Σιβηρίας και λέγεται ότι βρίσκεται αντιμέτωπος με νέες κατηγορίες, οι οποίες πιθανότατα θα τον κρατήσουν εκεί.

Η Ρωσία αγνοεί τις συνέπειες της συμπεριφοράς της, προειδοποιούν οι επικριτές, ενώ η μονοπωλιακή πολιτική της Gazprom και η διάβρωση του πολιτικού ανταγωνισμού δεν επιτρέπει στο Κρεμλίνο να δει τους κινδύνους του ολοκληρωτικά κεντρικού συστήματος, που έχει δημιουργήσει ο Πούτιν.