ΚΟΣΜΟΣ

Η ζωή του, ένα χρονικό βίας και φόνων

Επικαλούμενος το μεγαλείο του Αλλάχ και υψώνοντας επιδεικτικά το Κοράνι, ο Σαντάμ Χουσεΐν υποδέχτηκε με στωικότητα την αναγγελία της προδιαγεγραμμένης θανατικής του καταδίκης ως μάρτυρας του Ισλάμ, γεγονός παράδοξο δεδομένου ότι ως ηγέτης του κοσμικού Μπάαθ πρωτοστάστησε στις ρήξεις με όλα τα θεοκρατικά καθεστώτα της Μέσης Ανατολής. Γεννημένος πριν από 69 χρόνια στα περίχωρα της Τικρίτ -στην ίδια γη με τον θρυλικό Σαλαντίν- και γαλουχημένος με τον ζωντανό μύθο του Νάσερ, ο Σαντάμ εντάχθηκε στο παναραβικό και σοσιαλιστικό κίνημα του Μπάαθ και συμμετείχε ενεργά στην ανατροπή του βασιλιά Φεϊζάλ. Εχοντας ασπαστεί την αυταρχική πλευρά του αραβικού εθνικισμού, ο οποίος εχθρευόταν τους αριστερούς και τους φιλελεύθερους όχι λιγότερο από τους μοναχικούς και τους ισλαμιστές, ο Σαντάμ δολοφόνησε τον κομμουνιστή κουνιάδο του με την ίδια ευκολία που κήρυξε τον πόλεμο στο θεοκρατικό Ιράν, φοβούμενος ότι η «ισλαμική επανάσταση» θα μπορούσε να εξαπλωθεί και στον σιιτικό πληθυσμό του Ιράκ. Οι μαζικές δολοφονίες των πολιτικών του αντιπάλων, η τυχοδιωκτική του εισβολή στο Κουβέιτ και οι δύο πόλεμοι με τη μοναδική υπερδύναμη ξεχωρίζουν στο αιματοβαμμένο βιογραφικό του. Η μεταμόρφωση του εθνικοσοσιαλιστή δικτάτορα σε υπέρμαχο των μουτζαχεντίν επισφραγίζει την προσωπική ήττα του Σαντάμ Χουσεΐν, αλλά και την κατάρρευση του αραβικού εθνικισμού στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής υπό το βάρος του κυρίαρχου πλέον ισλαμικού κινήματος.

1937, 28 Απριλίου: Ο Σαντάμ Χουσεΐν γεννιέται από φτωχούς γονείς σε χωριό έξω από την Τικρίτ. Το όνομά του σημαίνει «αυτός που φέρνει τη σύγκρουση». Το ενδιαφέρον του για την πολιτική είναι έκδηλο από τα πρώτα κιόλας χρόνια της εφηβείας του και ως φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Βαγδάτης γίνεται μέλος του Μπάαθ.

1958, 14 Ιουλίου: Ο Σαντάμ αναμειγνύεται σε αποτυχημένο πραξικόπημα και στη συνέχεια φυλακίζεται για έξι μήνες για τη δολοφονία του κομμουνιστή κουνιάδου του.

1959: Πρωτοστατεί σε αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του διαδόχου του βασιλιά Φεϊζάλ, στρατηγού Αμπντούλ Καρίμ Κασέμ. Ο Σαντάμ τραυματίζεται στα πόδια και υποχρεώνεται να εγκαταλείψει το Ιράκ. Ενα χρόνο αργότερα καταδικάζεται ερήμην σε θάνατο.

1963, 8 Φεβρουαρίου: Επιστρέφει στο Ιράκ όταν το κίνημα του Μπάαθ ανατρέπει τον Κασέμ.

1964, 14 Οκτωβρίου: Ο Σαντάμ επιχειρεί εκ νέου να ανατρέψει την κυβέρνηση, αλλά συλλαμβάνεται και φυλακίζεται. Θα δραπετεύσει, όμως, από τη φυλακή το 1967.

1968, 17 Ιουλίου: Ηγείται του αναίμακτου πραξικοπήματος με το οποίο το Μπάαθ καταλαμβάνει την εξουσία. Διορίζεται αντιπρόεδρος του Επαναστατικού Συμβουλίου υπό τον Αχμέντ Χασάν Αλ Μπακρ.

1979, 16 Ιουλίου: Ο Σαντάμ ανακηρύσσεται πρόεδρος του Ιράκ και αμέσως σπεύδει να αποκηρύξει εξήντα οκτώ στελέχη του Μπάαθ ως προδότες. Είκοσι ένας από αυτούς οδηγούνται στην αγχόνη.

1980, 22 Σεπτεμβρίου: Το Ιράκ εισβάλλει στο Ιράν, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός αιματηρού πολέμου κατά τη διάρκεια του οποίου έγινε εκτεταμένη χρήση χημικών όπλων.

1982, 8 Ιουλίου: Επιβιώνει δολοφονικής επίθεσης στην Ντουτζάιλ. Τα στρατεύματά του εισβάλλουν στην πόλη, όπου συλλαμβάνουν 1.500 πολίτες. Από αυτούς 148 κρίνονται ένοχοι για συμμετοχή στην απόπειρα και εκτελούνται.

1988, 16 Μαρτίου: Υστερα από δύο ημέρες επιθέσεων με όλμους, ιρακινά μαχητικά εξαπολύουν βόμβες με αέριο μουστάρδας στην κουρδική πόλη, Χαλαμπιά. Πέντε χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους.

1988, 20 Αυγούστου: Ο Σαντάμ υπογράφει την εκεχειρία Ιράν – Ιράκ.

1990, 2 Αυγούστου: Το Ιράκ εισβάλλει στο Κουβέιτ.

1991, 17 Ιανουαρίου: Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους απελευθερώνουν το Κουβέιτ και εισβάλλουν στο Ιράκ. Οι Αμερικανοί, ωστόσο, αποφασίζουν κατά της ανατροπής του Σαντάμ. Τρεις μήνες αργότερα, τα στρατεύματα του τελευταίου καταπνίγουν εξέγερση των Κούρδων.

2003, 17 Μαρτίου: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους δίνει στον Σαντάμ προθεσμία 48 ωρών προκειμένου να εγκαταλείψει το Ιράκ. Στις 13 Δεκεμβρίου και ενώ η Βαγδάτη έχει ήδη πέσει στα χέρια των Αμερικανών, ο Σαντάμ συλλαμβάνεται σε κρησφύγετο κοντά στην Τικρίτ.

2004, 1 Ιουλίου: Ο Σαντάμ παρουσιάζεται ενώπιον του δικαστηρίου.

2006, 5 Νοεμβρίου: Το δικαστήριο καταδικάζει τον πρώην δικτάτορα σε θάνατο. Στις 26 Δεκεμβρίου, οι ιρακινές δικαστικές αρχές απορρίπτουν την έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης.