ΚΟΣΜΟΣ

Νέες αγωγές για την εμβοή στα αυτιά

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής είναι θορυβώδης. Το κουδούνισμα από το ξυπνητήρι μάς ξυπνάει, για να ακούσουμε αμέσως μετά τον εκκωφαντικό θόρυβο του φορτηγού αυτοκινήτου ή της μοτοσυκλέτας που περνά, των σειρήνων, της τηλεόρασης, των υπολογιστών, των τηλεφώνων που κουδουνίζουν – χωρίς να αναφέρουμε τους θορύβους που προέρχονται από τα ψυγεία και τα κλιματιστικά. Αλλά για τα εκατομμύρια των ατόμων που υποφέρουν από σοβαρές εμβοές στα αυτιά, αυτά που ηχούν μέσα στο κεφάλι τους είναι οι ήχοι-«φαντάσματα» κι αυτοί είναι πιο βασανιστικοί από κάθε άλλο θόρυβο.

Προκαλούμενες συχνά ύστερα από παρατεταμένη ή αιφνίδια έκθεση σε δυνατούς θορύβους, οι εμβοές αποτελούν την πιο συχνή αιτία παραπόνων, ιδιαιτέρως μεταξύ ατόμων που ακούν μουσική στη διαπασών μέσω φορητών και μη συσκευών ή από άλλες πηγές θορύβων. Ως άλλες αιτίες πρόκλησης εμβοών είναι το στρες, τραύματα στο κεφάλι και στον λαιμό, οι μολύνσεις στο ιγμόρειο και η πολλαπλή σκλήρυνση.

Εγκεφαλική δραστηριότητα

Αν και δεν υπάρχει θεραπεία, οι ερευνητές λένε ότι δεν είχαν ποτέ καλύτερη εικόνα για το σύνολο των φυσιολογικών και ψυχολογικών μηχανισμών που ευθύνονται για τις εμβοές. Ετσι, νέες θεραπευτικές αγωγές που ήδη διερευνώνται υπόσχονται ότι θα βοηθήσουν τους ασθενείς να ελέγξουν τα «κουδουνίσματα», τα «σφυρίγματα» και τα άλλα παρεμφερή συμπτώματα, που τους οδηγούν σε διάσπαση προσοχής και σε παραζάλη.

Οι πλέον ελπιδοφόρες θεραπευτικές αγωγές, λένε οι ειδικοί, βασίζονται σε ανακαλύψεις που έγιναν τα τελευταία πέντε χρόνια κι αφορούν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου των ατόμων με εμβοές. Χρησιμοποιώντας συσκευές σάρωσης του μυαλού, όπως απεικόνιση μέσω μαγνητικού συντονισμού (ΜRΙ), οι ερευνητές στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη ανακάλυψαν ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τη ερμηνεία των ήχων και για την παραγωγή φοβικών συναισθημάτων είναι ιδιαιτέρως δραστήριες στα άτομα που παραπονιούνται για εμβοές.

«Βρήκαμε ότι οι εμβοές δεν έχουν να κάνουν τόσο με το σφύριγμα στα αυτιά, όσο με το σφύριγμα στον εγκέφαλο», είπε ο Τhomas Brozoski, ερευνητής εμβοών στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Illinois. Πράγματι οι εμβοές μπορεί να είναι έντονες σε άτομα με απώλεια ακοής, ακόμα και σε άτομα των οποίων το ακουστικό νεύρο έχει πλήρως κοπεί. Με την απουσία φυσιολογικού ακουστικού ερεθίσματος, ο εγκέφαλος είναι όπως ένας οδηγός που αναζητεί ραδιοφωνικό σταθμό σε περιοχή εκτός δικτύου. Ανοίγει την ένταση προσπαθώντας να συντονιστεί, αλλά το μόνο που λαμβάνει είναι ενοχλητικά παράσιτα.

Ο Richard Salvi, διευθυντής του Κέντρου Ακοής και Κώφωσης του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, είπε ότι τα παράσιτα θα μπορούσαν να είναι «νευρικός θόρυβος» – ο ήχος των νεύρων που πυροδοτούν. Ή, όπως είπε, θα μπορούσε να είναι μνήμη υπολειπόμενου ήχου. Ο Adam Edwards, 34 ετών, συνιδιοκτήτης καταστήματος επισκευής τροχών στο Dallas, είπε ότι ανέπτυξε εμβοές πριν από τέσσερα χρόνια, όταν έκανε σκοποβολή. «Είχα όλους τους παράγοντες κινδύνου», είπε. «Μεγάλωσα με χόμπι όπως κυνήγι, ντραμς σε συγκρότημα, πήγαινα σε εκκωφαντικά κοντσέρτα, εργαζόμουν σε περιβάλλον με δυνατούς ήχους». Οι εμβοές, που τις περιέγραψε σαν τον ήχο του υπολογιστή με «μπιπ», ήταν τόσο έντονες και επίμονες που χρειαζόταν ηρεμιστικά για να κοιμηθεί το βράδυ.

Ο Edwards εξομολογήθηκε ότι ανακουφίστηκε με μια συσκευή που κατασκευάστηκε από έναν Αυστραλό ωτολόγο. Η συσκευή μοιάζει με MP3 player και βγάζει ήχους που καλύπτουν ολόκληρο το ακουστικό φάσμα και οι οποίοι είναι ψηφιακά ενσωματωμένοι σε «χαλαρωτική μουσική». Παρόμοιος με τον «λευκό» ήχο, ο ευρυζωνικός θόρυβος, κομμένος και ραμμένος με βάση την ικανότητα ακοής του κάθε ασθενούς, καλύπτει τις εμβοές. (Η μουσική αποσκοπεί στο να αμβλύνει το άγχος που συνοδεύει τη διαταραχή.) Οι ασθενείς φορούν τη συσκευή (αξίας 5.000 δολαρίων) τουλάχιστον δύο ώρες ημερησίως για έξι μήνες. Αφού ολοκλήρωσε το πρόγραμμα αγωγής τον περασμένο χρόνο, ο Edwards ανέφερε ότι οι εμβοές του «έγιναν σαν τη μουσική σε ένα πολυκατάστημα που την ακούς μόνο όταν τη σκέφτεσαι, ειδάλλως ούτε καν την προσέχεις».

Μια μικρή εταιρεία, που χρηματοδότησε μελέτη στο περιοδικό Ear & Hearing τον Απρίλιο του 2007, έδειξε ότι η μέθοδος είχε 90% επιτυχία στον περιορισμό των εμβοών. Μια ευρύτερη μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη για να αποδείξει τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα της μεθόδου.

Εμφυτεύσεις ηλεκτροδίων και μαγνητική διέγερση

Στις αγωγές που αφήνουν υποσχέσεις για την καταπολέμηση των εμβοών περιλαμβάνονται τα χειρουργικώς εμφυτευμένα ηλεκτρόδια και η μη επεμβατική μαγνητική διέγερση. Και οι δύο αποσκοπούν να διασπάσουν και πιθανώς να επαναρρυθμίσουν τα λανθασμένα μηνύματα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για τις εμβοές.

Νευροχειρουργοί στο Βέλγιο, χρησιμοποιώντας απεικόνιση με μαγνητικό συντονισμό (MRI) για να τους καθοδηγούν, εφάρμοσαν τη μέθοδο εμφύτευσης σε μερικούς ασθενείς και ισχυρίζονται ότι κατέστειλαν πλήρως τις εμβοές. Αλλά η αγωγή είναι αμφιλεγόμενη.

Η μαγνητική θεραπεία, που είναι παρόμοια με αγωγές που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και του χρόνιου πόνου, περιλαμβάνει ένα μαγνήτη σε σχήμα «8» πάνω από το κρανίο. Οι κλινικοί γιατροί χρησιμοποιούν MRI για να κατευθύνουν τους μαγνητικούς παλμούς, ώστε να μπορούν να φτάσουν περιοχές στον εγκέφαλο που είναι υπεύθυνες για την «ερμηνεία» του ήχου.

Οι ασθενείς λαμβάνουν έναν παλμό ανά δευτερόλεπτο για περίπου 20 λεπτά. «Λειτουργεί για μερικά άτομα αλλά όχι για όλους», επισήμανε ο Anthony Cacace, καθηγητής επιστήμης επικοινωνιών και νευρικών διαταραχών στο Πανεπιστήμιο Wayne State στο Ντιτρόιτ.