ΚΟΣΜΟΣ

Κανείς δεν σταματάει την άνοδο της Κίνας!

Η λεωφόρος Αιώνιας Γαλήνης είναι η πιο κεντρική, οδική αρτηρία του Πεκίνου. Συνολικού μήκους 46 χιλιομέτρων, τέμνει την ιστορική μητρόπολη των 15 εκατομμυρίων ανθρώπων κατά τη διεύθυνση Ανατολή – Δύση, διαχωρίζοντας συμβολικά την παλιά Κίνα των αυτοκρατόρων από τη Νέα Κίνα του Μάο Τσετούνγκ: Στο ένα πεζοδρόμιο τελειώνει η ονειρική Απαγορευμένη Πόλη της δυναστείας των Μινγκ και στο απέναντι ξεκινά η μεγαλύτερη πλατεία του κόσμου, η Τιενανμέν, όπου ο Μάο Τσετούνγκ ανακήρυξε, την 1η Οκτωβρίου 1947, ενώπιον 500.000 ανθρώπων, την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας.

Στην ίδια πλατεία θα γραφόταν, σαράντα χρόνια αργότερα, μια από τις πιο τραγικές σελίδες στην ιστορία της Νέας Κίνας, με την αιματηρή καταστολή των φοιτητικών και εργατικών διαδηλώσεων από το καθεστώς Ντενγκ Σιαοπίνγκ. Από αυτή τη βαριά φορτωμένη με μνήμες και συμβολισμούς λεωφόρο θα περάσουν, την 1η Οκτωβρίου, οι πύραυλοι και τα τεθωρακισμένα του μεγάλου έθνους, που ετοιμάζεται να γιορτάσει τα 60 χρόνια από το τέλος του «αιώνα της ταπείνωσης»- από τους πολέμους του οπίου, μέχρι την ιαπωνική εισβολή και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κυριακή πρωί, στο πάρκο γύρω από τον διάσημο Ναό του Ουρανού, άνθρωποι όλων των ηλικιών επιδίδονταν σε πολεμικές τέχνες με ξίφη, σε ρυθμική γυμναστική με κορδέλες ή στο παραδοσιακό «τιέντ» -κλωτσοσκούφι με μπαλάκι με φτερά- έπαιζαν ντόμινο ή χαρτιά, τραγουδούσαν και χόρευαν κάτω από ένα καταγάλανο ουρανό, που είχε βαλθεί να διαψεύσει την κακή φήμη του Πεκίνου αναφορικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Το βράδυ, η τεχνητή λίμνη Σιτσαχάι, στο κέντρο της πόλης, πλημμύριζε από ζευγαράκια που έκαναν ρομαντικές βαρκάδες κάτω από το φεγγαρόφωτο, ενώ στα γύρω μπαρ οι θαμώνες επεδείκνυαν τις φωνητικές τους ικανότητες, ασκώντας το αγαπημένο σπορ όλης της Ανατολικής Ασίας, το «καραόκε».

Σοσιαλισμός και αγορά

Λίγο αργότερα, η ολιγομελής μας ομάδα Ευρωπαίων δημοσιογράφων είχε την ευκαιρία να συζητήσει διεξοδικά με τον εκπρόσωπο Τύπου του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, κ. Τσιν Γκανγκ, ο οποίος μας παρέθεσε γεύμα εργασίας. Η συζήτησή μας κράτησε δύο ώρες και ο κ. Γκανγκ απάντησε με πολύ ευθύ -κάποτε και αιχμηρό- τρόπο στις ερωτήσεις μας, που κάλυψαν τα πιο ακανθώδη θέματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής.

Η πρώτη μας ερώτηση ήταν τι σοσιαλιστικό έχει η σημερινή Κίνα, που διαθέτει μια από τις πιο δυναμικές, καπιταλιστικές οικονομίας του κόσμου -αυτές τις μέρες φιλοξενούσε το θερινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός στο Νταλιάν- και έχει φτάσει, αν δεν ξεπερνά κιόλας, τις ΗΠΑ ως προς την έκταση των κοινωνικών ανισοτήτων;

«Η Κίνα οικοδομεί μια σοσιαλιστική οικονομία της αγοράς», απαντά ο οικοδεσπότης μας. «Ο σοσιαλιστικός χαρακτήρας της αναγνωρίζεται στον κεντρικό ρόλο του κράτους, τόσο στην ιδιοκτησία βασικών τομέων της οικονομίας, όσο και στο σχεδιασμό της. Η αγορά παίζει τον καθοριστικό ρόλο στην κατανομή των πόρων και της εργατικής δύναμης. Οπως είχε πει ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, ο καπιταλισμός δεν είναι πια μονοπώλιο των καπιταλιστικών χωρών, όπως ο σοσιαλισμός δεν είναι μονοπώλιο των σοσιαλιστικών χωρών. Ο κόσμος έχει αλλάξει και υπάρχει αλληλοδιείσδυση».

Πόσο υπαρκτός είναι, όμως, ο κίνδυνος μεγάλων κοινωνικών εκρήξεων, λόγω των τεράστιων ανισοτήτων για τον οποίο, όπως διαπιστώσαμε στο Πεκίνο, μιλούν ανοιχτά τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης;

«Νομίζω ότι είναι χαμηλός. Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις στις οποίες προχωρήσαμε έφεραν, μαζί με την εντυπωσιακή ανάπτυξη, μεγάλους κλυδωνισμούς. Διευρύνθηκαν απότομα τα ρήγματα μεταξύ φτωχών και πλουσίων, παράκτιων βιομηχανικών περιοχών και αγροτικής ενδοχώρας. Υπάρχουν επίσης οι τρεις πληγές του θρησκευτικού εξτρεμισμού, των αποσχιστικών τάσεων και της τρομοκρατίας, όπου, ιδιαίτερα μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, παρεμβαίνουν η Αλ Κάιντα και άλλες δυνάμεις. Απέναντι σε αυτά τα ανησυχητικά σημάδια, το ΚΚ Κίνας προωθεί τη στρατηγική της «αρμονικής κοινωνίας», για να μειώσει τις κοινωνικές ανισότητες και να προωθήσει το κράτος δικαίου».