ΚΟΣΜΟΣ

Ευρωπαϊκοί αγώνες για το καλύτερο χαρτοφυλάκιο

Η ανανέωση της θητείας του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο την Τετάρτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη λύση στην πρώτη από τις πολλές θεσμικές εκκρεμότητες που η Ενωση είναι υποχρεωμένη να επιλύσει μέχρι το τέλος του έτους. Αποτελεί, όμως, και το επίσημο εναρκτήριο λάκτισμα του αγώνα των κυβερνήσεων για τη διασφάλιση του καλύτερου, για την κάθε μία, χαρτοφυλακίου στην Επιτροπή.

Η ψηφοφορία

Στην τελική ψηφοφορία, που ήλθε έπειτα από περίπου τρεις μήνες αβεβαιότητας, ο Μπαρόζο έλαβε 382 ψήφους επί συνόλου 736 ευρωβουλευτών (ψήφισαν οι 718), ενώ τον καταψήφισαν 219 και απείχαν 117. Ο κύριος όγκος της υποστήριξής του προήλθε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), στο οποίο συμμετέχει η Νέα Δημοκρατία και από το οποίο προέρχεται ο ίδιος. Ελαβε όμως και μεγάλο αριθμό ψήφων από τους Φιλελεύθερους, καθώς και κάποιους από τους Σοσιαλιστές, κυρίως τους Βρετανούς (το 2004 διορίστηκε πρόεδρος της Επιτροπής κατ’ εντολήν της κυβέρνησης Μπλερ), τους συμπατριώτες του Πορτογάλους και τους Ισπανούς, που επικαλέστηκαν… ιβηρική αλληλεγγύη.

Κρίσιμη στήριξη για την επίτευξη της απόλυτης πλειοψηφίας, που διακαώς αποζητούσε έστω κι αν δεν ήταν απαραίτητη, έλαβε όμως από μια λιγότερο ευχάριστη πλευρά: τους 54 κυρίως Βρετανούς ευρωβουλευτές του αντιευρωπαϊκού Κόμματος ECR (Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές), που εφηύρε νωρίτερα φέτος το Συντηρητικό Κόμμα της Βρετανίας για να υλοποιήσει τη δέσμευση του ηγέτη του, Ντέιβιντ Κάμερον, να απομακρύνει τους ευρωβουλευτές του από τους «ευρωπαϊστές» του ΕΛΚ. Στο ECR συμμετέχουν επίσης συντηρητικά κόμματα από την Πολωνία, την Τσεχία, το Βέλγιο και κάποιες άλλες χώρες. Από ελληνικής πλευράς, ο Μπαρόζο έλαβε την ψήφο των ευρωβουλευτών της Ν.Δ. ενώ καταψηφίστηκε από το ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά.

Πολιτικές επιλογές

Πέραν της καθαυτό ψηφοφορίας όμως, το σημαντικότερο στη διαδικασία ήταν ίσως κάτι άλλο: η μάχη για την ανανέωση της θητείας του, που άρχισε τον Ιούνιο, όταν έλαβε την ομόφωνη στήριξη των κυβερνήσεων και ολοκληρώθηκε την Τετάρτη, δόθηκε με όρους σχεδόν αποκλειστικά πολιτικούς. Μέχρι και τον πρώτο διορισμό του Μπαρόζο το 2004, το Κοινοβούλιο είχε μάλλον συμβολικό ρόλο και τα πάντα αποφασίζονταν σε παρασκηνιακές συνεννοήσεις (και… συμπλοκές) των μεγάλων δυνάμεων της Ενωσης.

Αυτή τη φορά, ελλείψει και εναλλακτικού υποψηφίου, τα πάντα περιεστράφησαν γύρω από τις πολιτικές επιλογές του ιδίου και την κατηγορία του… υπερ-νεοφιλελευθερισμού που επιμόνως του απευθύνουν ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών, Μάρτιν Σουλτς, και ο ηγέτης των Πρασίνων, Ντανιέλ Κον Μπεντίτ.

Υποχρεώθηκε έτσι να καταθέσει αρκούντως εξαντλητικές προγραμματικές δηλώσεις, που ελάχιστα απέχουν από την τρέχουσα πολιτική της Επιτροπής, και να προσφέρει κάποια φιλοδωρήματα προς τους Φιλελεύθερους, ολίγα καλά λόγια για τους Σοσιαλιστές, τους οποίος διαβεβαίωσε πως άμεση προτεραιότητά του είναι η ανεργία για να «καλύψει» όσους θα τον ψήφιζαν, και ουσιαστικά τίποτα στους Πρασίνους (παρά τις αλλεπάλληλες και ογκούμενες απόπειρες του Κον Μπεντίτ να τον προκαλέσει) και την Αριστερά. Αλλωστε από την πλευρά εκείνη ούτε ανέμενε ούτε έλαβε ψήφους.

Επίτροποι

Με τη λήξη της προσωπικής του περιπέτειας, ο Μπαρόζο μπορεί τώρα να στραφεί στην επόμενη δοκιμασία, που είναι η κατανομή των χαρτοφυλακίων της Κομισιόν, τύποις στους επιτρόπους αλλά στην πραγματικότητα στα κράτη-μέλη. Δεδομένου δε ότι οι τρεις «μεγάλοι», Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία, θα λάβουν το χαρτοφυλάκιο που επιθυμούν, για τους υπολοίπους κοινή πεποίθηση στις Βρυξέλλες είναι ότι πρόκριμα για την ανάληψη «καλού» ή έστω αξιοπρεπούς χαρτοφυλακίου, είναι ο έγκαιρος διορισμός του επιτρόπου και, ει δυνατόν, η διατήρηση του ιδίου για δεύτερη πενταετία, ιδίως αν ήταν μεταξύ των επιτρόπων που θεωρήθηκαν επιτυχημένοι.

Ο Στ. Δήμας

Σε αυτό η Ελλάδα έχει την «ατυχία» των εκλογών. Ο Στ. Δήμας, ο οποίος υπήρξε ίσως ο πλέον επιτυχημένος της απερχόμενης Επιτροπής, δεν πρόλαβε να λάβει το χρίσμα πριν από την προκήρυξη των εκλογών και τώρα αναμένει με αγωνία το πόρισμα της κάλπης, ενώ η μία χώρα μετά την άλλη οριστικοποιούν ήδη τις επιλογές τους.

Για την Ελλάδα, η καθυστέρηση μέχρι την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας, ιδίως σε περίπτωση που δεν προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση, δεν θα διευκολύνει τη χώρα, έστω κι αν δεν προδικάζει το αποτέλεσμα σε ό,τι αφορά τις αρμοδιότητες που θα ανατεθούν στον (ή την) επόμενο(η) επίτροπό της.

Πάντως, σε ό,τι αφορά ειδικά τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος του κ. Δήμα, δεν είναι τυχαίο ότι έχει αποφασιστεί ο διαχωρισμός της σε δύο γενικές διευθύνσεις, μία για το Περιβάλλον και μία ειδικά για το Κλίμα, που θα είναι και η σημαντικότερη και μάλλον θα δοθεί σε εκπρόσωπο μεγάλης χώρας…

Σε κάθε περίπτωση η νέα Επιτροπή θα πρέπει να έχει συγκροτηθεί το αργότερο μέχρι το Νοέμβριο, ώστε να επικυρωθούν οι διορισμοί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έστω και αν κατά πάσα πιθανότητα δεν θα αναλάβει τα καθήκοντά της παρά αργότερα, τον Δεκέμβριο ή ίσως και τον Ιανουάριο μετά την οριστική επικύρωση (ή οριστική απόρριψη) από την Ιρλανδία, την Τσεχία και την Πολωνία, της λεγόμενης Συνθήκης της Λισσαβώνας.